Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Tập trung phòng, chống thông đồng, dìm giá, quân xanh, quân đỏ, bỏ cọc sau khi trúng đấu giá

Luật Đấu giá tài sản chỉ nên là "luật hình thức"

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai có 64 điều, giảm 5 điều so với dự thảo Luật trước đây. Thảo luận tại Tổ 2 sáng nay, 19/10, các ĐBQH TP. Hồ Chí Minh cơ bản thống nhất cao về sự cần thiết ban hành cũng như hồ sơ dự án Luật.

Phát biểu về dự án Luật, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, điều cốt lõi nhất trong quá trình hoàn thiện dự án Luật là phải bám sát, thể chế hóa đúng chủ trương của Đảng, nhất là các nghị quyết về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa; đồng thời, phải đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, đất đai.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh một số vấn đề trọng tâm.

Thứ nhất, phân định rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Luật Đấu giá tài sản chỉ nên là "luật hình thức", quy định thống nhất về trình tự, thủ tục tổ chức cuộc đấu giá. Nếu đi quá sâu vào thực tế, chi tiết những vấn đề thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành thì dễ dẫn đến "sa lầy" vào các văn bản hướng dẫn như nghị định, thông tư.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng, các nội dung trước và sau cuộc đấu giá, như: điều kiện đưa tài sản ra đấu giá, xác định giá khởi điểm, thẩm quyền quyết định, phê duyệt kết quả, nộp tiền và giao tài sản cần được quy định phù hợp trong pháp luật chuyên ngành. Chẳng hạn, thời gian tới chúng ta tiếp tục sửa đổi pháp luật về đất đai, tài sản công, khoáng sản, thi hành án và nhiều lĩnh vực khác có liên quan đến đấu giá tài sản. Nếu Luật Đấu giá tài sản quy định quá cụ thể những nội dung này, khi pháp luật chuyên ngành được sửa đổi sẽ rất khó bảo đảm tính thống nhất.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần bổ sung nguyên tắc xử lý xung đột pháp lý khi pháp luật chuyên ngành được sửa đổi. "Đây là yêu cầu cốt lõi để tránh chồng chéo, tránh tạo khoảng trống pháp lý và thực hiện đúng chủ trương một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm. Như vậy mới thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Tập trung phòng, chống thông đồng, dìm giá, quân xanh, quân đỏ, bỏ cọc sau khi trúng đấu giá

Thứ hai, tập trung các giải pháp mạnh để phòng, chống thông đồng, dìm giá, quân xanh, quân đỏ và tình trạng bỏ cọc sau khi trúng đấu giá.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là vấn đề bức xúc nhất hiện nay, trực tiếp liên quan đến yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ tài sản công.

Chủ tịch Quốc hội nhất trí việc nâng mức tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên mức 20 - 50% nhằm luật hóa Nghị quyết số 66.11 của Chính phủ và mở rộng áp dụng có chọn lọc với một số loại tài sản dễ bị thao túng; bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, như tiết lộ danh sách, hồ sơ người tham gia đấu giá trước thời điểm công khai, hành vi can thiệp, chỉ đạo trái quy định vào việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, đấu giá viên...

Nhất trí quy định rõ chế tài cấm tham gia đấu giá trong thời hạn từ 6 tháng đến 5 năm đối với người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc hoặc có hành vi thông đồng, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị công khai danh sách những người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị xem xét quy định người đã nộp hồ sơ và tiền đặt trước hợp lệ khi tham gia đấu giá được coi là đồng ý mua với giá khởi điểm, hạn chế tình trạng "cò mồi".

Thứ ba, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ hết sức đồng tình việc đẩy mạnh đấu giá trực tuyến và chuyển đổi số thực chất, an toàn. Đây là yêu cầu phù hợp với chủ trương chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ số.

Theo đó, cần ưu tiên đấu giá trực tuyến đối với hầu hết các loại tài sản, trừ những trường hợp đặc thù được có danh mục quy định rõ. Xây dựng hệ thống Cổng Đấu giá tài sản quốc gia do cơ quan nhà nước quản lý, có định danh, xác thực điện tử chặt chẽ. Bổ sung quy định nghiêm cấm các hành vi can thiệp trái phép vào hệ thống, gian lận bằng công nghệ, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về giao dịch điện tử, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Luật hoặc Nghị định hướng dẫn thi hành phải cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính không còn phù hợp với môi trường số. Việc niêm yết thông tin tại trụ sở UBND cấp xã chỉ nên là hình thức bổ trợ, không bắt buộc trong trường hợp thông tin đã được công khai đầy đủ trên hệ thống quốc gia, phù hợp với quy định pháp luật.

Bảo đảm công khai, minh bạch tối đa và trách nhiệm giải trình

Thứ tư, nâng cao chất lượng, trách nhiệm của đấu giá viên và tổ chức hành nghề đấu giá tài sản.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là yếu tố đặc biệt quan trọng. Việc mở rộng điều kiện trở thành đấu giá viên cần nghiên cứu theo hướng phù hợp với yêu cầu thực tiễn; kèm theo yêu cầu bồi dưỡng bắt buộc hàng năm về đạo đức, nghề nghiệp, kỹ năng và cập nhật kiến thức pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tăng cường trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá và đấu giá viên trong việc phát hiện, ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá; quy định rõ quyền, nghĩa vụ tạm dừng, dừng hoặc hủy cuộc đấu giá; làm rõ cơ chế khiếu nại, khởi kiện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia đấu giá.

Thứ năm, bảo đảm công khai, minh bạch tối đa và trách nhiệm giải trình. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu bắt buộc đăng tải đầy đủ thông tin cuộc đấu giá, kết quả, danh sách người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia theo quy định; quy định rõ trách nhiệm của người có tài sản đấu giá trong việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của tài sản đưa ra đấu giá.

Chủ tịch Quốc hội cũng bày tỏ đánh giá cao tinh thần thảo luận nghiêm túc, trách nhiệm của các đại biểu tại các phiên thảo luận tổ từ đầu Kỳ họp đến nay; đồng thời nêu rõ, các nghị quyết của Đảng đã xác định rõ định hướng, nhưng việc cụ thể hóa thành pháp luật cần có sự tham gia trí tuệ, trách nhiệm của 500 đại biểu Quốc hội, nhằm tìm ra các giải pháp bảo đảm pháp luật có chất lượng, ổn định, tuổi thọ cao, pháp luật được ban hành thực sự đi vào cuộc sống, phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, Quốc hội phải nỗ lực hết sức để Kỳ họp thứ Hai có thể xem xét, thông qua được 39 dự án luật và 7 nghị quyết có tính chất quy phạm pháp luật, Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, chất lượng của mỗi đạo luật phải được đặt lên hàng đầu, càng ngày càng phải nâng cao chất lượng lập pháp để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Phạm Thúy - Ảnh: Phạm Thắng