Hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội trong mối liên hệ chặt chẽ với chính sách nhà ở cho thuê

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa):
Xây dựng cơ chế tài chính riêng cho phát triển nhà ở xã hội cho thuê

Theo ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa), nhà ở xã hội là điểm gặp nhau giữa tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh. Chính phủ, các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp đã có nhiều nỗ lực phát triển nhà ở xã hội. Riêng năm 2025, cả nước đã hoàn thành hơn 102.000 căn nhà ở xã hội, vượt kế hoạch. Đây là kết quả đáng ghi nhận, thể hiện quyết tâm giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân, nhất là những người thu nhập thấp.

Bên cạnh số lượng nhà ở được xây dựng, theo đại biểu vấn đề có ý nghĩa quyết định là người thực sự có nhu cầu có tiếp cận được những căn nhà đó hay không. Thực tế, có những người đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội nhưng chưa tích lũy đủ tiền trả trước hoặc không có khả năng trả nợ trong nhiều năm. Do đó, cần hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội trong mối liên hệ chặt chẽ với chính sách phát triển nhà ở cho thuê, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho những người chưa đủ khả năng mua nhà.

Một gia đình thu nhập ổn định và tích luỹ nhất định có thể cần chính sách hỗ trợ mua nhà. Trong khi đó, công nhân mới đến đô thị làm việc thường có nhu cầu thuê nhà gần khu công nghiệp; những người trẻ thường xuyên thay đổi công việc lại cần các hợp đồng thuê ổn định nhưng vẫn thuận tiện di chuyển. Chính sách nhà ở chỉ thực sự hiệu quả khi đáp ứng được những nhu cầu khác nhau này, trong đó thuê nhà dài hạn cần được bảo đảm như một lựa chọn có chất lượng, thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu sở hữu nhà ở - đại biểu Phan Thị Thùy Linh nhấn mạnh.

Tại Nghị quyết số 303 ngày 30/9/2026 của Chính phủ, trong gần 900.000 căn nhà ở xã hội được giao chỉ tiêu thực hiện giai đoạn 2026 - 2030, có hơn 191.000 căn dành cho thuê. Đây là định hướng đúng khi Chính phủ đã nhận diện thực trạng cơ cấu sản phẩm nhà ở xã hội còn thiên về sở hữu, trong khi nhu cầu thuê nhà với mức giá hợp lý của người lao động rất lớn. Để định hướng này đi vào cuộc sống, theo đại biểu cần có những cơ chế cụ thể, phù hợp với đặc thù của từng địa phương và từng nhóm đối tượng.

Trước hết, việc phân bổ chỉ tiêu nhà ở xã hội để bán, thuê mua và cho thuê phải căn cứ vào nhu cầu thực tế của từng địa bàn. Trước khi giao chỉ tiêu, địa phương cần khảo sát khả năng chi trả tiền nhà hàng tháng của người dân, thời gian dự kiến cư trú và nhu cầu mua hay thuê nhà. Đặc biệt, quỹ đất phát triển nhà ở xã hội cần được bố trí gần nơi làm việc, kết nối thuận lợi với hệ thống giao thông công cộng, trường học và các dịch vụ thiết yếu.

Đặc biệt, theo đại biểu Phan Thị Thùy Linh, cần xây dựng cơ chế tài chính riêng cho phát triển nhà ở xã hội cho thuê, thay vì áp dụng tương tự các dự án nhà ở để bán. Chính phủ nghiên cứu thiết lập nguồn vốn dài hạn, lãi suất thấp, với thời hạn cho vay phù hợp chu kỳ thu hồi vốn của các dự án nhà ở cho thuê. Cùng với đó, quy định rõ nguyên tắc điều chỉnh giá thuê để vừa bảo đảm quyền lợi, sự ổn định cho người thuê nhà, vừa tạo cơ sở cho doanh nghiệp tính toán hiệu quả đầu tư. Trách nhiệm bảo trì, duy tu công trình trong suốt thời gian cho thuê cũng phải được xác định cụ thể.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng):
Tăng cường đặt hàng đào tạo dựa trên nhu cầu tuyển dụng

Đặc biệt đồng tình với định hướng lấy hiệu quả thực chất, năng suất và đời sống nhân dân làm thước đo phát triển, ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (TP. Hải Phòng) quan tâm đến việc phát triển nguồn nhân lực gắn với cơ hội việc làm và bảo đảm thành quả tăng trưởng được chuyển thành cải thiện thiết thực cho cuộc sống của người dân.

Theo đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị cần rà soát, có giải pháp cụ thể hơn kết nối người lao động, nhất là thanh niên với cơ hội học tập, đào tạo và tìm việc làm. Bộ Nội vụ chủ trì phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các địa phương và tổ chức đoàn để xây dựng cơ chế nhận diện nhu cầu trên cơ sở khai thác dữ liệu hiện có, kết hợp tiếp cận tại cộng đồng, hạn chế phát sinh chế độ báo cáo của cơ sở dữ liệu riêng lẻ. Cùng với đó, cần xây dựng lộ trình hỗ trợ phù hợp cho từng nhóm. Đặc biệt, cần tăng cường đặt hàng đào tạo dựa trên nhu cầu tuyển dụng đã được xác định, khuyến khích doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình, tổ chức thực hành và đánh giá kỹ năng. Có thể nghiên cứu hỗ trợ một phần chi phí đào tạo tại doanh nghiệp đối với thanh niên khó khăn, gắn với điều kiện rõ ràng về hướng dẫn nghề, an toàn, thời gian thực hành, thù lao phù hợp và kết quả tuyển dụng.

Cùng với đó, theo dõi tỷ lệ quay lại học tập, hoàn thành đào tạo, có việc làm và duy trì việc làm sau 6 tháng, sau 12 tháng, từ đó điều chỉnh chương trình và cách thức hỗ trợ kinh phí. Đồng thời, cần chuẩn bị đào tạo lại cho người đang làm việc trong những ngành có biến đổi nhanh do công nghệ.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề xuất cần gắn chính sách việc làm với giảm bớt áp lực chi phí thiết yếu và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội. Đại biểu đánh giá rất cao những cố gắng của Chính phủ trong cải thiện thu nhập và bảo đảm an sinh. Để thành quả này được cảm nhận rõ hơn trong từng gia đình, cần quan tâm đầy đủ thu nhập thực tế, tính ổn định của việc làm và chi phí duy trì cuộc sống.

Phát triển nguồn nhân lực và nâng cao đời sống nhân dân có quan hệ trực tiếp với nhau. Đại biểu đề nghị trong kế hoạch năm 2027, cần cụ thể hóa hơn trách nhiệm phối hợp nguồn lực và kết quả cần đạt được đối với các nhiệm vụ này. Trong đó, quan tâm cơ chế hỗ trợ có trọng tâm cho thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo, góp phần tạo dựng và duy trì vững chắc nền tảng tăng trưởng, củng cố niềm tin và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

ĐBQH Lê Nữ Thùy Dương (TP. Đồng Nai):
Đề xuất bổ sung một số chỉ tiêu kế hoạch kinh tế - xã hội

Tham gia ý kiến về Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, ĐBQH Lê Nữ Thùy Dương (Đồng Nai) cho rằng, năm 2027 được Báo cáo xác định là năm tăng tốc, bứt phá, với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Cùng với xác định các nhiệm vụ, giải pháp, cần có hệ thống chỉ tiêu đủ bao quát để triển khai hiệu quả các chương trình, chính sách trọng tâm, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn tiếp theo.

Theo đó, đối với nhóm kinh tế, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đề nghị bổ sung các chỉ tiêu: tỷ lệ lấp đầy bình quân các khu công nghiệp đang hoạt động; tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp công nghệ cao đang hoạt động và giá trị đầu tư thu hút trên một héc ta đất công nghiệp đã sẵn sàng cho thuê. Đại biểu cũng đề xuất bổ sung chỉ tiêu Doanh thu du lịch bình quân trên một khách quốc tế đến Việt Nam, thời gian lưu trú trung bình của du khách quốc tế.

Với nhóm văn hóa - xã hội, đại biểu đề nghị bổ sung chỉ tiêu Tỷ lệ số căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê hoàn thành so với kế hoạch năm; Tỷ lệ số căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đã bàn giao đưa vào sử dụng trên tổng số căn đã hoàn thành. Đại biểu cũng đề xuất bổ sung chỉ tiêu Hệ số giá nhà ở trên thu nhập của hộ gia đình đô thị. Chỉ tiêu này gắn trực tiếp với nhiệm vụ triển khai cơ chế ưu đãi phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp để mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở cho người thu nhập trung bình và thấp.

Đối với nhóm môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đề nghị bổ sung chỉ tiêu Tỷ lệ khu công nghiệp sinh thái trên tổng số khu công nghiệp đang hoạt động và Tỷ lệ khu công nghiệp có sử dụng năng lượng tái tạo hoặc năng lượng xanh. Theo đại biểu, Bộ chỉ tiêu hiện đã có các chỉ tiêu liên quan đến sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng và tiêu chuẩn môi trường. Trong bối cảnh chuyển đổi xanh, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đang trở thành xu hướng toàn cầu, việc bổ sung các chỉ tiêu gắn với khu công nghiệp sinh thái và sử dụng năng lượng xanh sẽ giúp phản ánh rõ hơn kết quả thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững - đại biểu nhấn mạnh.

Đào Cảnh - Kiều Bảo - Trang Nhung