Từ Hà Nội tới Copenhagen và Brussels: Khi động lực gặp gỡ nguồn lực
Động lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam đang gặp gỡ thế mạnh công nghệ, tri thức và đầu tư của châu Âu. Đồng thời, thị trường và năng lực sản xuất của Việt Nam mở thêm cơ hội cho các đối tác đa dạng hóa quan hệ kinh tế. Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự kết nối hai chiều ấy thành những động lực phát triển mới.
Từ ngày 19 - 24/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước Đan Mạch, thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Bỉ. Chuyến thăm diễn ra khi quan hệ Việt Nam với các đối tác đang có những nền tảng mới, mở ra cơ hội làm sâu sắc hợp tác và cùng tìm kiếm động lực tăng trưởng trong môi trường quốc tế nhiều biến động.
Brussels và Copenhagen có những thế mạnh riêng, nhưng cùng gặp Việt Nam ở nhu cầu phát triển dựa trên công nghệ, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững. Sự gặp gỡ ấy tạo cơ sở để hợp tác giữa các bên đi sâu hơn vào chất lượng tăng trưởng, năng lực sản xuất và khả năng thích ứng của mỗi nền kinh tế.
Hợp tác xanh - điểm hội tụ của những thế mạnh bổ trợ
Chuyển đổi xanh là một trong những nội dung thể hiện rõ nhất sự gắn kết giữa nhu cầu phát triển của Việt Nam và thế mạnh của các đối tác châu Âu.
Với Đan Mạch, lĩnh vực này đã được xác lập thành khuôn khổ Đối tác Chiến lược Xanh từ năm 2023, mở rộng hợp tác về năng lượng, môi trường, kinh tế tuần hoàn và sản xuất bền vững. Theo Đại sứ Việt Nam tại Đan Mạch Nguyễn Lê Thanh, chuyến thăm lần này, vào dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, mở ra cơ hội kết nối các ưu tiên chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam với năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo của Đan Mạch.
Sự kết nối được cụ thể hóa trong Chương trình Đối tác năng lượng Việt Nam - Đan Mạch giai đoạn 2026 - 2030. Theo Cơ quan Năng lượng Đan Mạch, chương trình tập trung vào quy hoạch dài hạn, tích hợp năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng hiệu quả trong công nghiệp. Hợp tác bao gồm cả kinh nghiệm xây dựng cơ chế quản lý và khung đấu thầu điện gió ngoài khơi. Trong một cuộc trao đổi chuyên môn công bố năm 2022, ông Loui Algren, khi đó là cố vấn dài hạn của chương trình, nhấn mạnh vai trò của hạ tầng truyền tải, cơ chế thị trường và nguồn nhân lực đối với chuyển đổi năng lượng. Góc nhìn này cho thấy giá trị của hợp tác còn nằm ở khả năng chia sẻ kinh nghiệm tổ chức và vận hành hệ thống, bên cạnh cung cấp công nghệ.
Ngày 1/10 vừa qua, Pandora khánh thành cơ sở chế tác trị giá 150 triệu USD tại Việt Nam, được thiết kế sử dụng hoàn toàn điện tái tạo cùng vàng, bạc tái chế, dự kiến tạo 7.000 việc làm khi hoạt động đầy đủ. Đại sứ Đan Mạch Lina Gandløse Hansen đánh giá tay nghề lao động và định hướng tiếp cận năng lượng tái tạo của Việt Nam là những yếu tố quan trọng thu hút đầu tư Đan Mạch.
Trước đó, vào tháng 9/2025, LEGO Manufacturing Vietnam ký thỏa thuận mua điện trực tiếp với VSIP, kết hợp nguồn điện mặt trời và hệ thống lưu trữ bằng pin để phục vụ nhà máy. Mô hình này cho thấy thu hút đầu tư chất lượng cao ngày càng gắn với khả năng cung cấp năng lượng sạch, ổn định cho sản xuất.
Đó cũng là không gian để hợp tác Việt Nam - Đan Mạch tiến sâu hơn. Theo Đại sứ Nguyễn Lê Thanh, hai bên có thể chuyển từ chính sách, quy hoạch sang đầu tư, phát triển dự án năng lượng tái tạo và chuỗi cung ứng liên quan, tăng sự tham gia của doanh nghiệp vào nghiên cứu, sản xuất, cung cấp thiết bị và dịch vụ. Điện gió ngoài khơi, tiết kiệm năng lượng và công nghệ phục vụ công nghiệp xanh vì vậy là những hướng hợp tác đáng chú ý trong giai đoạn tới.
Trong khi đó, Bỉ mang đến những thế mạnh về logistics xanh, cảng biển, xây dựng bền vững và nông nghiệp. Theo cơ quan ngoại giao Bỉ, DEEP C là khoản đầu tư lớn nhất của nước này tại Việt Nam, với định hướng phát triển bền vững các khu công nghiệp và cảng. Hai nước cũng có khuôn khổ Đối tác Chiến lược về nông nghiệp từ năm 2018.
Với Bỉ, bên cạnh khuôn khổ Đối tác Chiến lược về nông nghiệp từ năm 2018, cơ hội còn nằm ở việc đưa công nghệ xanh vào các khu công nghiệp và hệ thống logistics. Đại sứ Bỉ tại Việt Nam Pieter Leenknegt cho biết, DEEP C là khoản đầu tư lớn nhất của nước này tại Việt Nam, với định hướng phát triển bền vững các khu công nghiệp và hải cảng như nguồn điện mặt trời, điện gió, hòa vào mạng điện nội bộ để phân phối cho khách hàng trong khu công nghiệp. Đây là một nền tảng thực tế để mở rộng hợp tác về năng lượng sạch và dịch vụ hạ tầng cho sản xuất.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Bỉ cũng có kinh nghiệm quản lý chất thải, chuyển chất thải thành năng lượng; hệ thống cảng biển hai nước mở ra khả năng kết nối vận tải và hậu phương cảng. Những lĩnh vực này phù hợp với nhu cầu nâng cấp công nghiệp, đô thị và logistics của Việt Nam.
Ở cấp độ EU, hợp tác xanh có thêm sự hỗ trợ của các định chế tài chính phát triển. Tháng 3/2026, Ủy ban châu Âu thông báo các khoản đầu tư hơn 560 triệu euro vào giao thông bền vững và năng lượng sạch tại Việt Nam trong khuôn khổ Global Gateway. Trong đó, các ngân hàng phát triển châu Âu ký thỏa thuận cho vay tổng cộng 230 triệu euro hỗ trợ dự án thủy điện tích năng Bác Ái. Dự án tích năng có ý nghĩa thiết thực với hệ thống điện cần tiếp nhận thêm nguồn năng lượng tái tạo. Đặt cạnh các nhà máy xanh và khu công nghiệp sử dụng điện sạch, những khoản đầu tư hạ tầng như vậy cho thấy các tầng hợp tác có thể bổ trợ nhau: từ nguồn điện, lưu trữ tới sản xuất và lưu thông hàng hóa.
Nhìn từ chuỗi giá trị, những lĩnh vực ấy có thể bổ trợ cho nhau: năng lượng sạch phục vụ sản xuất, hạ tầng logistics giúp nâng hiệu quả lưu thông, còn công nghệ nông nghiệp hỗ trợ sử dụng tài nguyên tốt hơn. Đây là cơ sở để hợp tác xanh trở thành động lực nâng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Từ kết nối thị trường đến kết nối tri thức
Theo Đại sứ Việt Nam tại Đan Mạch Nguyễn Lê Thanh, Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi xanh. Đây là những lĩnh vực Đan Mạch có thế mạnh, tạo cơ hội mở rộng hợp tác từ chia sẻ chính sách sang đầu tư, nghiên cứu và phát triển công nghệ.
Sự kết nối này được phản ánh trong chương trình chuyến thăm do Hoàng gia Đan Mạch công bố. Dự kiến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ thăm Đại học Copenhagen và cùng Nhà vua Frederik X tới Viện Niels Bohr, nơi có hoạt động giới thiệu công nghệ lượng tử, tham quan phòng thí nghiệm. Hai nhà lãnh đạo cũng dự hội nghị doanh nghiệp tại Liên đoàn Công nghiệp Đan Mạch, tập trung vào giải pháp xanh, y tế và thực phẩm. Việc đặt đại học, phòng thí nghiệm và doanh nghiệp trong cùng chương trình mở ra cơ hội kết nối từ đào tạo tới nghiên cứu, từ nghiên cứu tới sản xuất. Với Việt Nam, đó là những lĩnh vực cần sự hợp tác dài hạn để hình thành đội ngũ nhân lực và năng lực ứng dụng công nghệ.
Từ công nghệ sinh học đến AI, nguồn lực mà hợp tác mang lại bao gồm tri thức, kinh nghiệm quản trị và mạng lưới nghiên cứu. Giá trị lâu dài nằm ở khả năng giúp các trường, viện và doanh nghiệp Việt Nam cùng tham gia giải quyết những bài toán phát triển.
Đối với EU, EVFTA tạo nền tảng quan trọng cho quan hệ kinh tế Việt Nam với EU và các nước thành viên. Trên nền tảng đó, khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện được thiết lập tháng 1/2026 mở rộng không gian hợp tác sang chuyển đổi số, khí hậu, năng lượng, giáo dục và các lĩnh vực an ninh.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh EU Nguyễn Hương Trà, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được hai bên ưu tiên ngày càng cao. Với Bỉ, đào tạo nhân lực chất lượng cao, logistics, cảng biển và hạ tầng chiến lược là những lĩnh vực có thể tạo sức lan tỏa; hợp tác nông nghiệp có thể mở rộng sang sản xuất xanh, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Những nhận định của giới nghiên cứu cho thấy tiềm năng chuyển các định hướng này thành hợp tác cụ thể. Trong buổi trao đổi bên lề hội thảo khoa học, công nghệ và thương mại Việt Nam - EU tại Brussels hồi tháng 3/2026, Giáo sư Geert Angenon, Đại học Tự do Brussels, đánh giá cao cơ hội kết nối các nhà khoa học hai bên. Chuyên gia công nghệ sinh học thực vật này nhận định công nghệ chỉnh sửa gene có tiềm năng ứng dụng đáng kể tại Việt Nam nhờ nền tảng nông nghiệp của đất nước.
Cũng tại sự kiện, Giáo sư Sarah Baatout thuộc Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Bỉ cho rằng những điểm tương đồng trong định hướng chính sách về AI giữa Việt Nam và EU tạo thuận lợi cho hợp tác khoa học, công nghệ. Nhận định này gợi mở thêm một hướng kết nối: phát triển công nghệ đi cùng trao đổi kinh nghiệm quản trị và ứng dụng có trách nhiệm.
Hiệu quả hợp tác sẽ phụ thuộc vào khả năng đưa tri thức vào thực tiễn. Các chương trình nghiên cứu chung, đào tạo nhân lực và liên kết giữa trường, viện với doanh nghiệp vì vậy có thể trở thành cầu nối để công nghệ đóng góp trực tiếp vào năng suất và chất lượng tăng trưởng.
Hội tụ của lợi ích - nền tảng cho quan hệ lâu dài
Bản thân châu Âu cũng đang nhìn nhận động lực phát triển mới của Việt Nam như một cơ hội quan trọng. Theo Đại sứ Nguyễn Lê Thanh, doanh nghiệp Đan Mạch ngày càng nhìn nhận Việt Nam là thị trường năng động và địa điểm đầu tư dài hạn tại khu vực. Nhu cầu hiện đại hóa của Việt Nam cũng mở thêm thị trường cho các giải pháp về năng lượng, hàng hải, tự động hóa và khoa học sự sống của Đan Mạch.
Với Bỉ, Đại sứ Pieter Leenknegt nêu một chiều hợp tác đáng chú ý, đó là khả năng của Việt Nam trong việc hỗ trợ nước này đa dạng hóa nguồn cung một số nguyên liệu quan trọng. Nhận định ấy cho thấy Việt Nam có thể đóng góp trực tiếp vào nhu cầu củng cố chuỗi cung ứng của đối tác.
Ở cấp độ EU, Reuters ngày 14/10 dẫn các tài liệu nội bộ cho biết khối này đang tìm kiếm hợp tác sâu hơn với Việt Nam về khoáng sản quan trọng nhằm đa dạng hóa nguồn cung. Người phát ngôn Ủy ban châu Âu xác nhận cơ quan này đang đánh giá tiềm năng hợp tác cụ thể. Đây là hướng đang được xem xét, mở thêm không gian kết nối giữa nguồn lực Việt Nam với công nghệ, tài chính và nhu cầu công nghiệp châu Âu.
Trong sự gặp gỡ ấy, điều Việt Nam hướng tới là gia tăng giá trị tạo ra trong nước. Những liên kết về chế biến, đào tạo, công nghệ và dịch vụ có thể giúp hợp tác đi sâu hơn, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị.
Lợi ích kinh tế còn gắn với những điểm đồng về môi trường quốc tế. Tuyên bố Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - EU nhấn mạnh tôn trọng luật pháp quốc tế, chủ nghĩa đa phương, giải quyết hòa bình các tranh chấp và bảo đảm tự do hàng hải. Đối với những nền kinh tế hội nhập sâu, một môi trường ổn định và có thể dự báo là điều kiện thiết yếu để duy trì đầu tư, thương mại và phát triển dài hạn.
Các điểm dừng chân của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ở Copenhagen và Brussels vì thế, mở ra khả năng đưa nền tảng tin cậy thành các dự án, chương trình và liên kết cụ thể: gắn đầu tư với năng lượng sạch, gắn công nghệ với nhân lực, gắn mở rộng thị trường với chuỗi cung ứng bền vững. Cùng với công nghệ, nguồn vốn, tri thức và năng lực sản xuất được kết nối hiệu quả, hợp tác Việt Nam với các đối tác châu Âu sẽ có thêm động lực để phát triển sâu hơn, bền vững hơn và mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai phía.