Tăng trưởng hai con số phải đi cùng bảo đảm sinh kế người dân

Phân cấp phải đi đôi với phân bổ nguồn lực, xác định rõ trách nhiệm

Phát biểu tại tổ, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc ghi nhận Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành trong thời gian qua đã chỉ đạo sát sao, kịp thời. Những kết quả đạt được rất tích cực, với nhiều chỉ số được đánh giá ở mức cao nhất trong nhiều năm qua.

Năm 2027, Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%, đồng thời xác định nhiệm vụ đối với 34 tỉnh, thành phố và sự tham gia của các ngành Trung ương trong từng nhóm lĩnh vực cụ thể.

Cơ bản tán thành với các nhiệm vụ, giải pháp Chính phủ đề ra, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương lưu ý, những vướng mắc trong thực hiện nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương cơ bản đã được tháo gỡ theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị. Các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị cũng đã đề cập việc chấp nhận thử nghiệm, chấp nhận rủi ro; các quy định hướng dẫn đã được ban hành. Việc phân cấp, phân nhiệm vụ theo Kế hoạch 76 của Hội nghị Trung ương 3 cũng đã được đề cập.

Tuy nhiên, theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, sẽ khó thực hiện hiệu quả mục tiêu tăng trưởng cao nếu không triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ như phân cấp, phân công nhiệm vụ, phân bổ nguồn lực đến ứng dụng chuyển đổi số đến cùng.

Thực tế, quá trình phân cấp hiện đang xuất hiện ba nhóm tình trạng. Thứ nhất, phân cấp và thực hiện được, hồ sơ có đầu ra, người dân, doanh nghiệp có nhu cầu giải quyết thủ tục đều được đáp ứng trên cả phương thức truyền thống và phương thức công nghệ. Thứ hai, đã phân cấp nhưng vẫn phải xin ý kiến cấp trên, khiến việc phân cấp chưa phát huy hiệu quả; nguyên nhân có thể xuất phát từ năng lực của cấp cơ sở hoặc những điều kiện khách quan khác. Thứ ba, đã phân cấp nhưng không phát sinh công việc, do việc áp dụng chưa đúng hướng dẫn phân theo bốn vùng: đô thị đặc biệt, đô thị, đồng bằng và miền núi.

Từ thực tế này, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đề nghị thực hiện phân cấp, phân quyền đúng tinh thần: Trung ương là cấp kiến tạo; cấp tỉnh là cấp rà soát, phân công và liên kết; cấp xã là cấp tổ chức thực hiện.

“Chúng ta phải phân công rất rõ và rành mạch để cấp xã thực sự là nơi chịu trách nhiệm giải quyết các thủ tục đối với người dân, doanh nghiệp. Mặt khác, cấp xã cũng là nơi kiến tạo phát triển, nên phải bảo đảm đủ quyền hạn và nguồn lực để cấp xã thực hiện các nhiệm vụ được giao”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh.

Cùng với đó, cần rà soát nhiệm vụ của từng cấp theo đúng nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Những nhiệm vụ đã phân cấp phải được giải quyết thực chất; đồng thời, cần rà soát kỹ các nhiệm vụ giao thoa, nhiệm vụ trung gian và nhiệm vụ mang tính chất quá độ trong giai đoạn chuyển từ phương thức thủ công sang chuyển đổi số. Đây là cơ sở để xác định chính xác từng nhiệm vụ, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả thực hiện.

Về các giải pháp trong thời gian tới, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương lưu ý, việc xác định vị trí việc làm không thể dựa trên số lượng biên chế hiện có mà phải xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ thực tế của từng cấp, từng khối, trên cơ sở đó triển khai tại các địa phương theo hướng dẫn của Bộ Chính trị.

Tăng trưởng phải gắn với sinh kế và chất lượng sống của người dân

Từ góc độ phát triển giữa các địa phương, đại biểu Nguyễn Tuấn Anh (Cần Thơ) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026–2030 từ 10%/năm trở lên là mục tiêu chung của cả nền kinh tế, được hình thành từ đóng góp của các địa phương có quy mô, cơ cấu và điều kiện phát triển khác nhau.

Theo đại biểu, để cả nước đạt tăng trưởng hai con số, không nhất thiết mọi địa phương đều phải đạt cùng tốc độ tăng trưởng trên 10%. Với những địa phương có nền kinh tế mạnh, mục tiêu này có thể khả thi. Tuy nhiên, đối với các địa phương còn khó khăn nhưng phải thực hiện những nhiệm vụ quốc gia, cần có giải pháp hỗ trợ cụ thể.

Từ kinh nghiệm quốc tế về cơ chế bù đắp, thu phí dịch vụ môi trường để tạo nguồn ngân sách hỗ trợ các khu vực thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tài nguyên, đại biểu nhận định các chính sách hỗ trợ hiện nay của nước ta chưa đồng bộ, chưa bao quát hết. Vì vậy, cần bổ sung vào nghị quyết kỳ họp của Quốc hội yêu cầu giao Chính phủ nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách đồng bộ hỗ trợ các địa phương giữ rừng, giữ lúa, giữ biên giới và hải đảo, qua đó bảo đảm phát triển bền vững.

Bên cạnh yêu cầu tạo động lực tăng trưởng cho các địa phương, các đại biểu cũng lưu ý những khó khăn mà người dân đang phải đối mặt. Đặc biệt là với mức lạm phát bình quân 9 tháng tăng khoảng 4,52% và giá hàng hóa tăng trong thời gian qua, khả năng chi tiêu của người dân cho dinh dưỡng, học tập, chăm sóc sức khỏe và văn hóa có nguy cơ bị thu hẹp.

Các ý kiến khác cũng đề nghị Chính phủ quan tâm đến tình trạng việc làm chưa bền vững và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Người lao động phi chính thức dễ bị tổn thương khi giá cả tăng hoặc sản xuất suy giảm, trong khi khả năng tiếp cận bảo hiểm và các cơ chế bảo vệ thu nhập còn hạn chế. Những khó khăn trong tiếp cận y tế, giáo dục, nhà ở và bảo đảm đời sống tinh thần cũng cần được chú ý...

Để người dân thực sự là chủ thể của mọi chủ trương, lấy sự hài lòng của người dân làm trung tâm, các đại biểu Triệu Thị Ngọc Diễm (TP. Cần Thơ), Hoàng Ngân Hoàn (Sơn La) đề nghị bổ sung các giải pháp kiểm soát giá cả gắn với bảo vệ sức mua và chi phí sản xuất; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm biến động giá; tăng cường liên kết tiêu thụ nông sản, giải quyết tốt các vấn đề về giá đầu vào, đầu ra.

Đặc biệt, đại biểu Triệu Thị Ngọc Diễm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương pháp đánh giá tăng trưởng, chuyển mạnh từ đánh giá theo số lượng nhiệm vụ sang kết quả đầu ra mà người dân thực sự nhận được. Theo đó, thu nhập thực tế, việc làm, khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, chi phí thực hiện thủ tục và mức độ hài lòng của người dân cần được xem là những thước đo chính.

Thanh Hải