Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cần phù hợp từng lĩnh vực

“Nộp hồ sơ trước tính từ thời điểm nào?”

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, chiều 17/10, Quốc hội tiến hành thảo luận ở Tổ về Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập.

Cho ý kiến tại Tổ 14 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang), ĐBQH Nguyễn Việt Hà (Tuyên Quang) bày tỏ tán thành với việc ban hành Luật Phát triển DNNVV.

Đại biểu phân tích, DNNVV hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp, đóng góp khoảng 50% GDP, sử dụng khoảng 45% tổng số lao động trong khối doanh nghiệp. Do vậy, việc ban hành Luật nhằm luật hóa các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Muốn tăng trưởng hai con số, lực lượng DNNVV đóng vai trò cốt lõi”, đại biểu nhấn mạnh.

Góp ý cụ thể vào dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Việt Hà cho rằng, tại Điều 5 quy định về nguyên tắc phát triển DNNVV có quy định: Doanh nghiệp nộp hồ sơ trước được hỗ trợ trước. Đại biểu đề nghị làm rõ thế nào là nộp trước, để tránh trục lợi, xin cho. “Trước là tính từ thời điểm nào, thời điểm nộp hồ sơ hay là thời điểm nộp đầy đủ hồ sơ? Nếu không quy định cụ thể sẽ có vướng mắc”, đại biểu lo ngại.

Liên quan đến tiếp cận nguồn vốn (Điều 8), khoản 3 dự thảo Luật quy định: Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng vốn thực hiện một số nội dung, trong đó có mở rộng xem xét cấp vốn, tài trợ vốn trên cơ sở phương án sản xuất, kinh doanh, khả năng trả nợ, doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch và các thông tin dữ liệu hợp pháp khác của doanh nghiệp.

Đồng tình với quy định này, song đại biểu Nguyễn Việt Hà đề xuất cần luật hoá cụ thể hơn, không thể chỉ dừng ở việc Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện nữa mà phải có quy định cụ thể để bảo đảm thực thi trong thực tiễn.

Đại biểu thông tin thêm, các tổ chức tín dụng hiện đã phân loại khách hàng dựa trên dữ liệu doanh nghiệp để cho vay không cần tài sản bảo đảm. Quy định cho vay dựa trên cơ sở dữ liệu là rất phù hợp với xu thế, song khi triển khai cần có quy định cụ thể hơn, không nên chỉ dừng lại ở mức khuyến khích hay tạo điều kiện.

Bổ sung tiêu chí về ngành nghề ưu tiên hỗ trợ

ĐBQH Lương Nguyễn Minh Triết (Đắk Lắk) lưu ý, chính sách hỗ trợ cần thực chất và khả thi.

Đại biểu phân tích, với những địa phương lớn, việc dành ngân sách để đầu tư hạ tầng không khó, nhưng những địa phương “thu không đủ chi” mà chi cho hạ tầng khu công nghiệp là rất lớn.

Dẫn thực tế tại Đắk Lắk, nơi có hàng chục cụm công nghiệp, đại biểu cho biết việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung gặp nhiều khó khăn, không chỉ về kinh phí mà còn ở cơ chế vận hành, quản lý và kiểm soát sau đầu tư. “Đầu tư hạ tầng bằng nguồn lực của địa phương là không hề đơn giản”, đại biểu nhấn mạnh.

Cũng theo ĐBQH Lương Nguyễn Minh Triết, hoàn thuế và lãi suất vay vốn là hai vấn đề khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa lo ngại nhất hiện nay. Trong khi phần lớn doanh nghiệp tại địa phương có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, việc hỗ trợ là hết sức cần thiết, song phải bảo đảm hiệu quả thực chất. Đại biểu đề nghị thiết kế chính sách hỗ trợ phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực, nhất là nông nghiệp, khoa học, công nghệ và công nghiệp.

Tại Đắk Lắk hiện chỉ có khoảng 15 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, song hoạt động thực tế của một số doanh nghiệp chưa thực sự gắn với lĩnh vực này. Trong khi đó, doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số.

Đại biểu Lương Nguyễn Minh Triết cũng lưu ý cần bảo đảm bí mật thông tin doanh nghiệp khi thực hiện chính sách hỗ trợ. Theo đại biểu, mức hỗ trợ không lớn nhưng doanh nghiệp phải kê khai nhiều thông tin, kể cả tình trạng nợ thuế, khiến nhiều doanh nghiệp không mặn mà.

Đại biểu cho rằng cần nới rộng điều kiện để DNNVV được hỗ trợ, đồng thời bảo đảm bí mật thông tin doanh nghiệp cung cấp cho cơ quan thực hiện chính sách. Nếu thông tin bị lộ, thiệt hại doanh nghiệp phải gánh chịu có thể còn lớn hơn giá trị hỗ trợ nhận được.

ĐBQH Lê Đào An Xuân (Đắk Lắk) đề nghị bổ sung tiêu chí về ngành nghề được ưu tiên hỗ trợ.

Theo đại biểu, tùy điều kiện từng địa phương và yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn, một số ngành, lĩnh vực cần được ưu tiên. Nếu thiếu tiêu chí này, việc lựa chọn doanh nghiệp thụ hưởng có thể chưa phù hợp với định hướng phát triển kinh tế của địa phương.

Vì vậy, cần bổ sung tiêu chí này, đồng thời xác định thứ tự ưu tiên giữa các tiêu chí hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết.

Đối với quy định cấp phiếu hỗ trợ (voucher) tại khoản 2 Điều 6 dự thảo Luật, đại biểu Lê Đào An Xuân cho rằng cần làm rõ nguyên tắc, chủ thể cấp, thời điểm cấp, nội dung hỗ trợ và tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp được nhận voucher. Việc quy định cụ thể các nội dung này nhằm bảo đảm tính minh bạch, tránh phát sinh cơ chế “xin - cho” trong quá trình thực hiện.

Góp ý Điều 20 về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa từ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, ĐBQH Lê Đào An Xuân đề nghị thống nhất thời hạn áp dụng các chính sách hỗ trợ là 36 tháng, thay vì quy định 24 tháng đối với một số chính sách như dự thảo. Theo đại biểu, thời hạn này sẽ tạo thêm động lực và điều kiện để hộ kinh doanh chuyển đổi, phát triển thành doanh nghiệp.

Đại biểu cũng đề xuất cơ chế hỗ trợ chuyển tiếp khi doanh nghiệp phát triển lên quy mô lớn hơn. Theo đó, trong khoảng hai năm sau khi vượt ngưỡng quy mô, doanh nghiệp có thể tiếp tục được hỗ trợ với mức thấp hơn giai đoạn trước, tránh gián đoạn chính sách và tạo điều kiện phát triển bền vững.

Đan Thanh; Ảnh: Quang Khánh