Xây dựng “lá chắn” số bảo vệ người lao động
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến tạo thuận lợi cho người lao động tiếp cận thông tin, việc làm song cũng tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo, tín dụng đen, phát tán thông tin giả. Trước thực tế đó, tổ chức công đoàn đang đổi mới phương thức tuyên truyền, nâng cao kỹ năng số, giúp người lao động chủ động nhận diện rủi ro, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Đổi mới tuyên truyền, cảnh báo trên không gian mạng
Sự phổ biến của mạng xã hội khiến người lao động dễ dàng tìm kiếm việc làm, kết nối và tiếp nhận thông tin. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường để các đối tượng xấu thực hiện những thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi thông qua những lời mời vay giải ngân nhanh, không thế chấp; thông tin tuyển dụng thiếu căn cứ;… khiến người lao động đối mặt với nhiều hệ lụy. Thực tế đó đặt ra yêu cầu tổ chức công đoàn không chỉ tuyên truyền về quyền, nghĩa vụ của người lao động mà còn phải trang bị kỹ năng nhận diện, kiểm chứng thông tin và tự bảo vệ trên không gian mạng.
Tại Khánh Hòa, công đoàn các cấp đang đổi mới cách tuyên truyền theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, gắn với những vấn đề thiết thực. Anh Nguyễn Văn Hưng, công nhân tại Khu công nghiệp Suối Dầu cho biết, trước đây người lao động thường bắt gặp quảng cáo vay tiền tại khu vực nhà máy, nhà trọ. Hiện nay, những lời mời như “giải ngân nhanh”, “không cần thế chấp”, “chỉ cần căn cước công dân” xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng.
Thông qua cảnh báo của cơ quan chức năng và tuyên truyền từ công đoàn công ty, anh Hưng cùng nhiều công nhân nâng cao cảnh giác hơn khi sử dụng mạng xã hội. Những nguyên tắc như không truy cập đường link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, thận trọng với thông tin chưa được kiểm chứng và nhận diện nội dung giả mạo, kể cả nội dung tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI), được nhắc nhở thường xuyên.
Tại Chi nhánh Công ty TNHH Innoflow NT ở Ninh Thuận, nơi có hơn 5.000 lao động, công đoàn cơ sở chú trọng đa dạng hóa hình thức tuyên truyền thông qua các cuộc họp, bảng thông báo, nhóm trực tuyến và trao đổi trực tiếp. Đáng chú ý, công đoàn không chỉ truyền đạt thông tin một chiều mà còn lắng nghe, tiếp nhận ý kiến, phối hợp xác minh và phản hồi thắc mắc của người lao động, giúp công nhân tránh bị dẫn dắt bởi nội dung sai lệch trên mạng xã hội.
Nâng cao kỹ năng tự bảo vệ
Bảo vệ người lao động trên không gian mạng không thể chỉ dừng ở cảnh báo thủ đoạn lừa đảo. Điều quan trọng là phải xây dựng kênh thông tin tin cậy tại cơ sở, giúp công nhân biết cách xác minh thông tin, hiểu quyền của mình và tìm đến tổ chức công đoàn khi cần hỗ trợ.
Theo Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Khánh Hòa Bùi Hoài Nam, trong 9 tháng qua, các cấp công đoàn đã thực hiện 20 cuộc kiểm tra, giám sát; tổ chức 695 cuộc đối thoại tại nơi làm việc và tư vấn, hỗ trợ pháp lý 10 trường hợp. Riêng quý III/2026, LĐLĐ tỉnh đã tổ chức 2 đợt tập huấn cho hơn 600 lượt cán bộ công đoàn các cấp. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội và triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần nâng cao kỹ năng số cho người lao động.
Tại Ninh Bình, để trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện và phòng tránh rủi ro trên không gian mạng cho công nhân lao động, LĐLĐ tỉnh đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền về các vấn đề liên quan đến an ninh mạng và bảo vệ bí mật Nhà nước cho công nhân lao động, giúp nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân, chủ động xác minh thông tin qua kênh chính thức để hạn chế nguy cơ bị lừa đảo trên không gian mạng. Đồng thời, triển khai mô hình “Tổ công đoàn số” tại các công đoàn cơ sở trực thuộc.
Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Vũ Hồng Minh khẳng định, việc thành lập “Tổ công đoàn số” là hoạt động cụ thể trong quá trình thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn. Mặt khác, cũng là cơ sở để tạo thêm kênh kết nối, trao đổi thông tin giữa đoàn viên, người lao động với tổ chức công đoàn nhanh chóng, thuận tiện hơn.