Đồng hành tháo gỡ điểm nghẽn, kiến tạo không gian phát triển mới

Bước vào nhiệm kỳ 2026 - 2031, tỉnh Tuyên Quang đứng trước những cơ hội và thách thức mang tính bước ngoặt lịch sử. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đặt ra mục tiêu chiến lược: phấn đấu tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) bình quân đạt 10,5%/năm, quyết tâm đưa Tuyên Quang trở thành tỉnh phát triển khá, toàn diện, bền vững và có thu nhập trung bình cao vào năm 2030.

Đặc biệt, đây là nhiệm kỳ đầu tiên HĐND các cấp tỉnh Tuyên Quang vận hành trong điều kiện địa giới hành chính được sắp xếp, hợp nhất (trở thành tỉnh có diện tích lớn thứ 7 cả nước với địa bàn miền núi, biên giới rộng lớn) và tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Yêu cầu thực tiễn đó đòi hỏi hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương phải đổi mới tương xứng.

Giám sát dựa trên cơ sở thông tin, dữ liệu

Giám sát nghị trường trong giai đoạn mới không thể dừng lại ở việc xem xét chấp hành pháp luật thuần túy hay "tìm lỗi" sau khi sự việc đã phát sinh. Hoạt động giám sát phải chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng: Từ "xử lý vi phạm" sang "chủ động, cảnh báo, phòng ngừa từ sớm, từ xa", kịp thời nhận diện và tháo gỡ các "điểm nghẽn", "nút thắt" về cơ chế, chính sách. Từ giám sát "theo vụ việc" sang giám sát "thường xuyên, toàn diện, dựa trên cơ sở thông tin và dữ liệu".

Giám sát là đồng hành, kiến tạo thể chế và khơi thông nguồn lực, bảo vệ kỷ cương pháp luật nhưng đồng thời phải phục vụ Nhân dân và doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững của tỉnh. Mỗi chuyên đề giám sát phải đáp ứng đồng thời 3 yêu cầu cốt lõi: (1) Đánh giá việc chấp hành pháp luật; (2) Đánh giá hiệu quả của chính sách trong thực tiễn; (3) Kiến nghị giải pháp hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.

Cụ thể hóa 8 định hướng lớn của Bộ Chính trị gắn với 18 chỉ tiêu phát triển, 3 khâu đột phá và 5 nhiệm vụ trọng tâm theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, HĐND các cấp tập trung lực lượng giám sát vào 8 nhóm nội dung trọng điểm như: giám sát việc cụ thể hóa đường lối của Đảng; nâng cao chất lượng xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Giám sát việc vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp; thực hiện phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và xử lý tài sản công dôi dư. Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về huy động, quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển; bảo đảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhất là việc giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ khó khăn thúc đẩy vốn đầu tư ngoài ngân sách nhà nước, các công trình mục tiêu quốc gia, quản lý ngân sách và tài sản công.

Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển văn hóa, con người; nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực. Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về an sinh xã hội, phát triển xã hội bền vững, bảo vệ sức khỏe Nhân dân và thực hiện chính sách dân tộc. Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, quản lý, sử dụng đất đai; bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai. Giám sát việc bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội; công tác tư pháp; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và hoạt động đối ngoại.

Cốt lõi là nâng cao quản trị, hiệu lực bộ máy

Để các định hướng trên trở thành động lực thực tiễn, HĐND các cấp tỉnh Tuyên Quang tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động giám sát thông qua việc đổi mới tư duy và phương thức giám sát. Chuyển mạnh từ hình thức giám sát thụ động sang chủ động, thường xuyên, dựa trên thu thập thông tin và dữ liệu. Coi trọng việc cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở. Kết luận giám sát phải bảo đảm tính chính xác, rõ nội dung, rõ cơ quan chịu trách nhiệm và rõ thời hạn hoàn thành. Tăng cường theo dõi, đôn đốc và tái giám sát đối với các nội dung chậm thực hiện; gắn kết quả thực hiện kiến nghị giám sát với công tác đánh giá, xếp loại trách nhiệm của người đứng đầu.

Chủ động phối hợp chặt chẽ giữa HĐND với Đoàn ĐBQH tỉnh, Mặt trận Tổ quốc, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Thanh tra và Kiểm toán Nhà nước. Tăng cường chia sẻ dữ liệu, sử dụng chung kết quả kiểm tra, giám sát để nâng cao hiệu quả và giảm áp lực cho cơ sở. Khai thác hiệu quả hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung của tỉnh; ứng dụng công nghệ số trong thu thập, phân tích thông tin và theo dõi tiến độ thực hiện các kiến nghị sau giám sát trên toàn địa bàn.

Hoạt động giám sát của HĐND các cấp cốt lõi là nâng cao quản trị, hiệu lực bộ máy, đồng hành với chính quyền tháo gỡ điểm nghẽn và kiến tạo không gian phát triển mới. Mỗi chuyển biến tích cực sau giám sát phải được đo lường bằng sự tăng trưởng bền vững của tỉnh, tính gọn nhẹ, hiệu quả của bộ máy chính quyền, quan trọng nhất là sự hài lòng, niềm tin cùng chất lượng cuộc sống ngày càng nâng cao của cử tri và Nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang. Với tinh thần đổi mới, trách nhiệm, hành động và khát vọng vươn lên, HĐND các cấp tỉnh Tuyên Quang quyết tâm thực hiện thắng lợi công tác giám sát nhiệm kỳ 2026 - 2031, đóng góp tích cực vào mục tiêu xây dựng tỉnh Tuyên Quang phát triển phồn vinh, hạnh phúc.

TÙNG ANH