Mở rộng không gian phát triển giáo dục ngoài công lập

Chia sẻ áp lực với hệ thống công lập

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/12/2030, áp dụng đối với các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông ngoài công lập; trẻ em là con công nhân, người lao động tại các khu, cụm công nghiệp, khu chế xuất; giáo viên mầm non ngoài công lập cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan. Đây là cơ sở chính sách mới được xây dựng trên nền tảng kế thừa các chính sách trước đây, đồng thời mở rộng đối tượng, nội dung và mức hỗ trợ.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Bắc Ninh, năm học 2025 - 2026, toàn thành phố có 54 nghìn học sinh lớp 9. Bước vào năm học 2026 - 2027, 60 trường trung học phổ thông công lập có khả năng tiếp nhận gần 32 nghìn học sinh vào lớp 10, chiếm khoảng 60%; 31 trường trung học phổ thông ngoài công lập tiếp nhận khoảng 9,1 nghìn học sinh, chiếm 22%. Số học sinh còn lại tiếp tục học tại các trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc các trường chuyên nghiệp. Những con số này cho thấy hệ thống trường ngoài công lập đang đảm nhận một phần đáng kể nhu cầu học tập, nhất là ở cấp trung học phổ thông.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh Tạ Việt Hùng cho biết, nếu năm học 2025 - 2026 toàn thành phố có 54 nghìn học sinh lớp 9 thì sang năm học 2026 - 2027, con số này đã tăng lên hơn 71 nghìn em. Quy mô học sinh tăng nhanh đồng nghĩa áp lực tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập tiếp tục ở mức cao. Trong bối cảnh đó, phát triển giáo dục ngoài công lập không chỉ là mở thêm trường, thêm lớp, mà còn là một hướng huy động nguồn lực xã hội để mở rộng không gian giáo dục. Khi có thêm lựa chọn về môi trường học tập, áp lực dồn lên hệ thống công lập có điều kiện được phân bổ hợp lý hơn, đồng thời người học có thêm cơ hội lựa chọn mô hình giáo dục phù hợp.

Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn mạng lưới, năm học 2026 - 2027, Bắc Ninh có 567 trường công lập và hơn 70 trường ngoài công lập. Trong đó, khu vực ngoài công lập tập trung chủ yếu ở bậc mầm non với 41 trường và cấp trung học phổ thông với 31 trường. Tổng số trẻ mầm non, học sinh các cấp khoảng 900 nghìn em; tỷ lệ trẻ và học sinh theo học tại các cơ sở ngoài công lập chiếm gần 7%.

Quy mô này cho thấy khu vực ngoài công lập đã trở thành một bộ phận của mạng lưới giáo dục, song tỷ trọng vẫn còn khiêm tốn so với hệ thống công lập. Vì vậy, vấn đề đặt ra không chỉ là duy trì những cơ sở hiện có mà phải tạo điều kiện để các nhà đầu tư có năng lực tiếp tục tham gia, nhất là tại những địa bàn có tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và gia tăng dân số cơ học cao.

Mở rộng chính sách hỗ trợ đầu tư

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết số 22 là các chính sách hỗ trợ được xây dựng trên cơ sở kế thừa kết quả, kinh nghiệm từ những chính sách trước đây, đồng thời mở rộng nội dung và nâng mức hỗ trợ. Bên cạnh chính sách hỗ trợ giải phóng mặt bằng, tiền thuê đất, trong giai đoạn 2026 - 2030, các trường ngoài công lập khi xây mới phòng học, phòng chức năng được hưởng mức hỗ trợ theo từng cấp học.

Cụ thể, trường mầm non được hỗ trợ tới 500 triệu đồng/phòng; trường tiểu học 250 triệu đồng/phòng; trường trung học cơ sở và trung học phổ thông 300 triệu đồng/phòng. Mỗi trường được hưởng chính sách hỗ trợ một lần. Số phòng được hỗ trợ tối đa là 15 phòng đối với trường mầm non, 20 phòng đối với trường tiểu học và 25 phòng đối với trường trung học cơ sở, trung học phổ thông.

Ông Ngô Nam Việt, Chủ tịch Hội đồng Trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi (phường Yên Phong), cho rằng Nghị quyết số 22 thể hiện sự quan tâm đối với khu vực giáo dục ngoài công lập, tạo động lực để các trường yên tâm đầu tư, phát triển. Trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi dự kiến đầu tư xây dựng thêm các phòng chức năng hiện đại. Về lâu dài, khi đủ điều kiện, nhà trường nghiên cứu mở thêm một trường trung học phổ thông ngoài công lập trên địa bàn.

Không chỉ các trường phổ thông, chính sách mới cũng mở ra thêm điều kiện để các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập xây dựng kế hoạch đầu tư lâu dài. Hiệu trưởng Trường Mầm non Quốc tế BB House (phường Hiệp Hòa) Nguyễn Thanh Ngân chia sẻ, trước đây nhà trường từng được hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 23 của HĐND tỉnh Bắc Giang với mức 250 triệu đồng/phòng học. Với Nghị quyết số 22, mức hỗ trợ mới cao gấp đôi, tạo thêm điều kiện để nhà trường nghiên cứu đầu tư, xây dựng hệ thống trường liên cấp tư thục, đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng giáo dục của người dân địa phương.

Cùng với việc mở rộng mạng lưới, nâng cao chất lượng giáo dục là yêu cầu được các cơ sở giáo dục ngoài công lập chú trọng. Thực tế cho thấy, nhiều trường đã chủ động đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng phát triển đội ngũ, đầu tư cơ sở vật chất, từng bước khẳng định vị trí trong hệ thống giáo dục của thành phố.

Tiêu biểu là Trường Trung học phổ thông Nguyễn Du (phường Võ Cường). Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2025 - 2026, trường có 49 thí sinh đoạt giải, gồm 1 giải Nhất, 9 giải Nhì, 14 giải Ba và 25 giải Khuyến khích. Thành tích này giúp trường dẫn đầu khối trung học phổ thông ngoài công lập và cao hơn gần 40 trường trung học phổ thông công lập.

Kết quả trên cho thấy, khi được tạo điều kiện về cơ chế, chính sách và chủ động đổi mới hoạt động chuyên môn, các cơ sở giáo dục ngoài công lập có thể đóng góp vào việc nâng cao chất lượng giáo dục chung.

Nghị quyết số 22 vì thế được kỳ vọng tạo động lực để giáo dục ngoài công lập phát triển đúng hướng, bổ sung nguồn lực, mở rộng quy mô trường lớp, góp phần giảm áp lực với hệ thống giáo dục công lập và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của Nhân dân.

Tuy nhiên, cùng với nguồn lực hỗ trợ, việc phát triển giáo dục ngoài công lập cần gắn với công tác quản lý, giám sát và đánh giá chất lượng dạy và học. Việc mở rộng quy mô trường lớp cần đi đôi với bảo đảm chất lượng, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh; đồng thời thực hiện đúng các quy định, điều kiện về đội ngũ, cơ sở vật chất và chương trình giáo dục.

Nghị quyết số 22 với nhiều chính sách đặc thù được kỳ vọng là cú hích phát triển giáo dục ngoài công lập, góp phần hình thành môi trường giáo dục đa dạng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập ngày càng cao của người dân, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.

Anh Việt