Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Lễ khai khóa năm 2026 của Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh

Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang; các Ủy viên Trung ương Đảng: Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; Bí thư Thành ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn; Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được; Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Thanh Mai...

Nhiều kỳ vọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nhân tài

Phát biểu tại Lễ khai khóa với chủ đề: “Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh với khát vọng tự chủ công nghệ chiến lược bằng nhân tài Việt Nam”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhận định, giáo dục và đào tạo có vị trí đặc biệt quan trọng trong quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai của dân tộc.

Trong đó, giáo dục đại học là nòng cốt để phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài và thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh và sức mạnh nội sinh, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho đất nước.

Thủ tướng đánh giá cao những nỗ lực và kết quả thiết thực mà các thế hệ lãnh đạo, tập thể viên chức, nhà khoa học, giảng viên, người lao động, học sinh, sinh viên Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh đã đạt được trong 31 năm xây dựng và phát triển. Những thành quả đó góp phần khẳng định vai trò đầu tàu của nhà trường trong hệ thống giáo dục đại học cả nước, đóng góp vào công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.

Theo Thủ tướng, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội, thách thức và yêu cầu ngày càng cao trên tất cả các lĩnh vực. Đối với giáo dục và đào tạo, yêu cầu đặt ra là phải tạo đột phá từ đổi mới tư duy, thể chế, tạo dựng môi trường phát triển bình đẳng, áp dụng các mô hình mới và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo. Trong đó, giáo dục đại học phải được lan tỏa, nâng tầm và tạo ra kết quả thực chất trong phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, dẫn dắt nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng nhấn mạnh, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cần phát huy truyền thống tốt đẹp và những kết quả đã đạt được, thể hiện quyết tâm cao hơn với khát vọng lớn hơn; đổi mới tư duy, phương thức quản trị, xây dựng môi trường học tập tôn trọng sáng tạo, đề cao tính thực chất và lấy hiệu quả đầu ra làm thước đo.

Nhà trường cần hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hàng đầu của đất nước. Phấn đấu đến năm 2030 thuộc nhóm 100 trường đại học hàng đầu châu Á; tầm nhìn đến năm 2045 trở thành đại học nghiên cứu hàng đầu châu Á và có ít nhất bốn trường thành viên xếp hạng trong nhóm 50 của các bảng xếp hạng thế giới.

Để phát huy các thế mạnh của Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Thủ tướng lưu ý nhà trường phải trở thành nơi phát hiện, đào tạo và quy tụ nhân tài hàng đầu cả nước; xây dựng hệ sinh thái nhân tài, kết nối liên tục từ học sinh, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh đến nhà khoa học trẻ và chuyên gia hàng đầu, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học cơ bản và công nghệ chiến lược.

Chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nhân tài, xây dựng bộ máy quản trị đại học hiện đại, trở thành địa chỉ tin cậy để thu hút, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân tài phát huy tối đa năng lực, trí tuệ, cống hiến và gắn bó lâu dài.

Cùng với đó, phát huy mạnh mẽ hơn vai trò trung tâm trí tuệ, tư vấn và tham mưu chính sách; cung cấp luận cứ khoa học đáng tin cậy phục vụ việc hoạch định chủ trương, chính sách, chiến lược phát triển của đất nước, vùng và các địa phương.

Chú trọng nghiên cứu, đề xuất giải pháp đối với những vấn đề mới, vấn đề liên ngành, đưa kết quả nghiên cứu vào hoạch định chính sách, đổi mới mô hình phát triển, nâng cao hiệu quả quản trị và cải thiện đời sống nhân dân; hướng tới trở thành một đại học có sức mạnh tổng thể, thay vì chỉ là tập hợp cơ học của các trường đại học thành viên.

Với những bài toán lớn của đất nước, cần phát huy thế mạnh của các trường, xây dựng những nhóm nghiên cứu liên ngành mạnh, tổng hợp tri thức và kinh nghiệm; không để người học chỉ học theo chương trình, nhà khoa học chỉ làm đề tài, còn doanh nghiệp chỉ tham gia theo quy trình, thủ tục.

Đối với những lĩnh vực mới, cần huy động chuyên gia trong nước và quốc tế, gắn nghiên cứu với doanh nghiệp, kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm đầu ra, đồng thời xác định rõ trách nhiệm làm chủ một số công nghệ chiến lược, tránh đầu tư dàn trải...

Thủ tướng tin tưởng, với truyền thống hơn 30 năm xây dựng và phát triển, cùng trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng của các thế hệ giảng viên, người học, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh sẽ trở thành trung tâm tri thức, đào tạo nhân tài hàng đầu đất nước; giữ vai trò đầu tàu về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trong mạng lưới đại học khu vực và thế giới, đóng góp thiết thực vào nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh quốc gia.

Đo tầm vóc đại học bằng giá trị đóng góp cho đất nước

Phát biểu tại Lễ khai khóa năm 2026, Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh vai trò của đại học trong đào tạo nhân tài, phát triển tri thức và giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước.

“Một đại học không lớn vì có nhiều đơn vị, có đông người học. Tầm vóc của đại học nằm ở những con người mà đại học đào tạo, ở tri thức mà đại học đóng góp, và ở việc có mặt khi xã hội cần một lời giải đáng tin cậy”, bà Mai nói.

Từ lợi thế đa ngành, đa lĩnh vực, bà Mai cho rằng Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cần phát huy sức mạnh toàn hệ thống, tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn.

“Đất nước không cần thêm một cỗ máy khổng lồ. Đất nước cần một người khổng lồ biết mình đang đi đâu, biết mình chịu trách nhiệm với ai, dám nhận việc khó và dám nói điều cần nói”, bà nhấn mạnh.

Theo Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, trong định hướng này, người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải thiết kế trải nghiệm học tập, hướng dẫn nghiên cứu, kết nối sinh viên với những bài toán thực tế, tạo điều kiện để người học thử nghiệm và trưởng thành.

Để tạo điều kiện cho đại học phát huy vai trò, Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo sớm ban hành nghị định mới về đại học quốc gia, tạo khuôn khổ pháp lý đủ rộng để các đại học chủ động về tổ chức, đào tạo, thu hút chuyên gia và liên kết doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm trách nhiệm giải trình.

Một điểm nhấn tại Lễ khai khóa năm 2026 là hoạt động khen thưởng các cá nhân tham gia “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Các giảng viên, cán bộ chuyên môn, học viên và cựu người học của Trường Đại học Bách khoa và Trường Đại học Khoa học tự nhiên đã ứng dụng phương pháp khảo sát địa vật lý, phân tích dữ liệu để khoanh vùng những vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ, hỗ trợ lực lượng chức năng trong công tác tìm kiếm, quy tập.

Trước khi diễn ra Lễ Khai khóa, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tham quan Triển lãm thành tựu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo “Made by VNUHCM”, giới thiệu các sản phẩm, công nghệ tiêu biểu do đội ngũ nhà khoa học của Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu, phát triển.

Các sản phẩm trưng bày gồm: robot cứu hỏa bốn chân, hệ thống giao diện não - máy tính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ sinh sản, chip vi mạch bán dẫn, sản phẩm từ dược liệu bản địa, công nghệ tế bào gốc, miếng dán vi kim và pin mặt trời thế hệ mới. Triển lãm góp phần giới thiệu năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tiềm năng ứng dụng, chuyển giao công nghệ của Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực chiến lược.

Tin và ảnh: Hoa Lê