Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước: Điểm tựa phía sau mỗi hành trình xuất ngoại
Đằng sau mỗi người lao động đi làm việc ở nước ngoài là một gia đình gửi gắm hy vọng về một cuộc sống tốt hơn. Nhưng hành trình ấy cũng tiềm ẩn những rủi ro mà không ai có thể dự liệu. Khi sự cố bất ngờ xảy ra, Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước đang trở thành một điểm tựa cụ thể, không chỉ bằng những khoản hỗ trợ vật chất, mà còn bằng cơ chế bảo vệ, hỗ trợ pháp lý, đồng hành cùng doanh nghiệp và góp phần mở rộng, phát triển thị trường lao động ngoài nước.
Khi “điểm tựa” đến đúng lúc
Ngày 28/6/2026, anh Trần Văn Quân, sinh năm 2005, người Nghệ An qua đời do đột quỵ khi mới sang Đài Loan (Trung Quốc) làm việc được 13 ngày. Quân vừa hoàn thành nghĩa vụ quân sự, lập gia đình vào tháng 4/2026 và chỉ hai tháng sau ngày cưới quyết định đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 36 tháng. Chuyến đi được kỳ vọng sẽ mở ra một chặng đường mới cho cuộc sống của một người trẻ, nhưng đã kết thúc quá đột ngột.
Trong hành trình đưa hài cốt của con trai trở về quê nhà, gia đình ông Trần Văn Trì đã nhận được sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, doanh nghiệp đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài và các tổ chức thiện nguyện. Trong đó, Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước đã trao 40 triệu đồng hỗ trợ gia đình.
Với một gia đình vừa trải qua mất mát, khoản tiền ấy không thể bù đắp sự ra đi của người thân. Nhưng sự hỗ trợ đến kịp thời trong thời điểm khó khăn nhất có ý nghĩa không chỉ về vật chất. “Gia đình hết sức xúc động khi được đón nhận sự động viên, chia sẻ từ Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước cùng các cơ quan, đơn vị”, ông Trần Văn Trì chia sẻ.
Từ một trường hợp cụ thể như gia đình anh Quân có thể thấy, đi làm việc ở nước ngoài không chỉ là quyết định của riêng người lao động. Đằng sau đó là cả gia đình, là khoản tiền tích lũy, là kỳ vọng về thu nhập, là kế hoạch thay đổi cuộc sống. Vì vậy, khi rủi ro xảy ra, người lao động và thân nhân cần một cơ chế hỗ trợ đủ nhanh, đủ rõ và đủ thiết thực.
Theo Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Pex Việt Nam Phạm Thị Hiền đơn vị đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài, trong những tình huống đặc biệt như tai nạn, tử vong, thiên tai, dịch bệnh hoặc các rủi ro phát sinh trong quá trình làm việc ở nước ngoài, sự hỗ trợ kịp thời của Quỹ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động đi làm việc ở nước ngoài trở về
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước đã hoàn thành thẩm định, phê duyệt và chi trả hơn 1,43 tỷ đồng hỗ trợ 40 thân nhân và người lao động gặp rủi ro. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn từ những trường hợp được hỗ trợ sau tai nạn, tử vong hay phải về nước trước hạn, vai trò của Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước sẽ chưa đầy đủ. Theo Quyết định số 34/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Quỹ được sử dụng để hỗ trợ giải quyết rủi ro cho người lao động và doanh nghiệp; mở rộng, phát triển thị trường lao động ở nước ngoài; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn lao động.
Theo Phó Giám đốc Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước Nguyễn Thị Hoàng Lan, trong bối cảnh tình hình chính trị tại một số khu vực trên thế giới còn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, Quỹ đang thực hiện hỗ trợ đối với nhiều nhóm đối tượng: người lao động tử vong, mất tích, người lao động phải về nước trước hạn; hỗ trợ chuyển đổi nghề sau khi người lao động trở về nước. Đáng chú ý, người lao động sau khi về nước có thể được hỗ trợ chuyển đổi nghề trong thời gian 6 tháng.
Theo đó, thực hiện Quyết định số 34/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, người lao động khi ký hợp đồng đi làm việc ở nước ngoài đóng góp 100.000 đồng/người/hợp đồng vào Quỹ. Khi phải về nước trước hạn do tai nạn lao động, tai nạn rủi ro, ốm đau, bệnh tật đến mức không còn khả năng tiếp tục làm việc ở nước ngoài, người lao động có thể được hỗ trợ từ 10-30 triệu đồng/trường hợp.
Trường hợp hợp đồng chấm dứt trước hạn do người sử dụng lao động ở nước ngoài giải thể, phá sản hoặc thu hẹp sản xuất vì thiên tai, dịch bệnh, bất ổn chính trị, chiến tranh, suy thoái kinh tế hoặc lý do bất khả kháng khác, mức hỗ trợ được nêu từ 7-20 triệu đồng/trường hợp. Quỹ đồng thời hỗ trợ chi phí pháp lý để giải quyết tranh chấp phát sinh liên quan đến người lao động.
Về hỗ trợ chuyển đổi nghề, đối với người lao động về nước trước thời hạn sẽ được hỗ trợ 1.000.000 đồng/tháng, tối đa 6 tháng/người/khóa học khi người lao động có nhu cầu được đào tạo chuyển đổi nghề.
Vai trò của Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước không chỉ dừng ở hỗ trợ người lao động khi rủi ro xảy ra, mà còn gắn với quá trình phát triển thị trường. Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Lan, Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động khai thác, mở rộng thị trường, trong đó có hỗ trợ vé máy bay hạng phổ thông cho một nhân viên khi đi khảo sát, phát triển thị trường.
Sự hỗ trợ này góp phần chia sẻ một phần chi phí cho doanh nghiệp trong quá trình tìm kiếm, mở rộng đối tác, qua đó tạo thêm cơ hội việc làm cho người lao động. Đặc biệt, trong quá trình tiếp cận các thị trường mới, nơi doanh nghiệp và người lao động chưa có nhiều kinh nghiệm, việc hình thành cơ chế hỗ trợ và chia sẻ rủi ro càng có ý nghĩa.
Ở tầm rộng hơn, khi Việt Nam tiếp tục mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hướng tới những thị trường có yêu cầu ngày càng cao, việc hoàn thiện cơ chế chia sẻ rủi ro, hỗ trợ doanh nghiệp và bảo vệ người lao động sẽ góp phần tạo nền tảng cho thị trường lao động ngoài nước phát triển ổn định, bền vững hơn.