Hỏi – Đáp chính sách, pháp luật
Câu hỏi: Kết quả thực hiện chương trình giám sát năm trước được xem xét như thế nào khi xây dựng chương trình giám sát năm sau của HĐND?
Trả lời: Theo Khoản 4 Điều 28 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2025 và khoản 1 Điều 4 Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15 quy định chương trình giám sát của HĐND được xây dựng trên cơ sở các quy định của pháp luật, nghị quyết của HĐND, kết quả thực hiện chương trình giám sát năm trước, đề nghị của các chủ thể liên quan, ý kiến, kiến nghị của cử tri và tình hình thực tế ở địa phương.
HĐND quyết định chương trình giám sát hằng năm trên cơ sở đề nghị của Thường trực HĐND; giao Thường trực HĐND tổ chức thực hiện và có thể giao Thường trực HĐND, Ban của HĐND, Tổ đại biểu HĐND thực hiện một số nội dung, báo cáo kết quả với HĐND. Trường hợp cần thiết, Thường trực HĐND có thể quyết định điều chỉnh chương trình khi HĐND không họp và báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất.
Quy định này cho thấy chương trình giám sát năm sau phải có sự kế thừa từ kết quả giám sát năm trước, không phải mỗi năm lựa chọn lại nội dung theo cách độc lập. Để có cơ sở lựa chọn, trước hết phải đánh giá thực chất chương trình đã thực hiện. Theo khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15, báo cáo kết quả thực hiện chương trình giám sát năm trước phải đánh giá kết quả đạt được; tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; mức độ hoàn thành chương trình; hiệu quả giám sát; trách nhiệm của các cơ quan có liên quan; bài học kinh nghiệm; đề xuất, kiến nghị.
Như vậy, khi xây dựng chương trình năm sau, HĐND cần nhìn lại từng nội dung đã đưa vào chương trình: nội dung nào đã hoàn thành đầy đủ; nội dung nào thực hiện chưa đạt yêu cầu; những kiến nghị sau giám sát đã được tiếp thu, khắc phục đến đâu; vấn đề nào vẫn còn tồn tại, phát sinh yêu cầu tiếp tục theo dõi, giám sát. Đây cũng là cơ sở để xác định những nội dung cần tiếp tục giám sát, giám sát lại hoặc chuyển sang hình thức phù hợp khác, thay vì dàn trải thêm các chuyên đề mới.
Cùng với kết quả thực hiện chương trình năm trước, việc lựa chọn nội dung năm sau phải được đặt trong tình hình thực tế của địa phương và tiếp nhận từ nhiều kênh. Theo Điều 5 Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15, các Ban, Tổ đại biểu, đại biểu HĐND và Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp gửi đề xuất nội dung giám sát đến Thường trực HĐND; đề xuất phải nêu rõ sự cần thiết, nội dung, phạm vi, đối tượng và thời gian giám sát. Trên cơ sở đó, cơ quan giúp việc tổng hợp, tham mưu xây dựng dự kiến chương trình để Thường trực HĐND cho ý kiến trước khi trình HĐND quyết định tại kỳ họp thường lệ cuối năm theo Điều 8.
Đáng chú ý, khoản 6 Điều 8 Nghị quyết số 114 yêu cầu số lượng, nội dung giám sát phải bảo đảm tính khả thi, phù hợp với khả năng tổ chức thực hiện và tình hình thực tế; tránh trùng lặp về nội dung, thời gian, địa bàn, đối tượng. Vì vậy, đánh giá chương trình năm trước không chỉ để “tổng kết”, mà còn giúp HĐND xác định đúng vấn đề cần tiếp tục theo dõi, khắc phục những hạn chế trong tổ chức giám sát và lựa chọn nội dung năm sau có trọng tâm, thiết thực hơn.