Thành phố Hồ Chí Minh ưu tiên nguồn lực, tăng kết nối giao thông đa phương thức

Gỡ điểm nghẽn, tăng khả năng kết nối giao thông

Phát biểu tại chương trình, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Trường Nhật Phượng nhận định, dù được quan tâm đầu tư, hạ tầng giao thông thành phố vẫn còn hạn chế. Thành phố cần tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, huy động hiệu quả vốn xã hội và tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng.

Trước đề nghị của cử tri Nguyễn Minh Thông (xã Nhà Bè) về việc làm rõ thứ tự ưu tiên đầu tư nhằm tăng cường kết nối giữa các loại hình giao thông, Giám đốc Sở Xây dựng Trần Quang Lâm cho biết, thành phố có đầy đủ các loại hình giao thông quan trọng. Tuy nhiên, ùn tắc, quỹ đất hạ tầng hạn chế và kết nối giữa các phương thức chưa hiệu quả vẫn là những điểm nghẽn lớn. Trong bối cảnh dân số dự báo tăng từ khoảng 14 triệu lên 25 triệu người trong 10 năm tới, thành phố đặt mục tiêu phát triển khoảng 255km metro vào năm 2030 và hơn 500km vào năm 2035 để nâng cao năng lực vận tải công cộng.

Cùng với mở rộng mạng lưới, việc cải thiện khả năng tiếp cận nhà ga và kết nối các chặng đi lại cũng là yêu cầu cấp thiết. Quan tâm đến hiệu quả khai thác Metro số 1 sau gần 2 năm vận hành, cử tri Nguyễn Thị Minh Phương (phường Thủ Đức) đề nghị làm rõ giải pháp kết nối từ nhà đến ga và từ ga đến điểm cuối hành trình. Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Đường sắt Đô thị Văn Thị Vũ Tâm cho biết, từ ngày 22/12/2024 đến nay, tuyến đã phục vụ hơn 40 triệu lượt hành khách. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, lượng khách đạt hơn 18 triệu lượt, tăng khoảng 17,5% so với cùng kỳ. Hiện có 68 tuyến xe buýt kết nối với 14 nhà ga cùng các phương thức trung chuyển khác. Tuy nhiên, một số khu vực vẫn thiếu lối đi bộ thuận tiện, mái che và điểm đón trả khách đồng bộ, khiến việc tiếp cận metro còn bất tiện.

Nhấn mạnh yêu cầu kết nối đồng bộ, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Trường Nhật Phượng cho rằng, phát triển giao thông đa phương thức phải bảo đảm kết nối hiệu quả giữa đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không và giao thông công cộng. Thành phố cần chú trọng hệ thống trung chuyển, bãi giữ xe và vé thông minh tích hợp, tạo thuận lợi cho người dân chuyển đổi giữa các phương tiện, qua đó khai thác hiệu quả hơn hạ tầng giao thông.

Khơi thông nguồn lực, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo

Trả lời câu hỏi về thời điểm cơ bản giải quyết tình trạng kẹt xe, Phó Giám đốc Sở Tài chính Trương Tấn Vũ cho biết, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2035 giải quyết dứt điểm tình trạng này thông qua phát triển đường sắt đô thị, các tuyến giao thông trọng điểm, đường trên cao và vận tải hành khách công cộng. Thành phố đã cân đối khoảng 200.000 tỷ đồng cho 98 dự án xử lý điểm nghẽn giao thông và khoảng 120.000 tỷ đồng cho 37 dự án kết nối liên vùng, liên tỉnh.

Để mở rộng nguồn vốn, thành phố dự kiến sử dụng khoảng 1,2 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 làm nguồn lực dẫn dắt. Trong đó, khoảng 140.000 tỷ đồng vốn ngân sách thành phố dự kiến tham gia các dự án PPP khởi công mới, thu hút khoảng 800.000 tỷ đồng từ nhà đầu tư. Thành phố đồng thời đẩy nhanh thủ tục chuẩn bị dự án, minh bạch thông tin quy hoạch, bồi thường và giải phóng mặt bằng nhằm tăng khả năng huy động nguồn lực tư nhân.

Bên cạnh vốn đầu tư, khai thác giá trị gia tăng từ đất đai gắn với hạ tầng giao thông được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực tái đầu tư. Theo định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), thành phố sẽ xác định quỹ đất tiềm năng quanh các nhà ga metro ngay từ khâu quy hoạch, đồng thời bảo đảm năng lực hạ tầng tương ứng khi nâng cao giá trị sử dụng đất. Tuy nhiên, TOD không chỉ là giải pháp tạo nguồn thu mà còn hướng đến tái thiết đô thị, gắn giao thông với nhà ở, việc làm và các tiện ích thiết yếu. Như đại biểu HĐND thành phố, Chủ tịch UBND xã Bình Mỹ Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh, người dân cần được trực tiếp thụ hưởng thành quả phát triển, với điều kiện sống thuận tiện hơn và giảm nhu cầu di chuyển xa.

Cùng với đầu tư hạ tầng, thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả điều hành giao thông và kết nối các phương thức vận tải. Trung tâm điều khiển giao thông thông minh hiện có khoảng 2.000 camera phục vụ giám sát, điều hành; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trên xe buýt và metro đạt trên 90%. Dự kiến từ đầu năm 2027, hệ thống vé liên thông giữa các loại hình giao thông công cộng sẽ được triển khai, tạo thuận lợi cho người dân khi chuyển tuyến.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Trường Nhật Phượng đề nghị các cơ quan chuyên môn rà soát điểm nghẽn, xác định nhu cầu giao thông theo từng khu vực để phân bổ nguồn lực hợp lý; đồng thời hoàn thiện cơ chế hợp tác công tư, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai gắn với bảo đảm quyền lợi người dân. Các dự án cần được chuẩn bị đồng bộ từ quy hoạch, đất đai đến nguồn vốn, rút ngắn thời gian triển khai nhưng không đánh đổi chất lượng, kiểm soát chặt chi phí và công khai hiệu quả sau đầu tư.

Cùng với đó, Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 tạo thêm cơ sở pháp lý để Thành phố Hồ Chí Minh chủ động huy động nguồn lực, đầu tư đồng bộ hạ tầng và phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng. Theo Phó Chủ tịch HĐND thành phố, yêu cầu đặt ra là vận dụng hiệu quả các cơ chế mới, lấy kết quả thực tế làm thước đo, bảo đảm mỗi dự án không chỉ đúng tiến độ mà còn góp phần giảm ùn tắc, rút ngắn thời gian đi lại, giảm chi phí logistics và tăng khả năng kết nối cho người dân, doanh nghiệp.

Hoa Lê