Đưa bài toán của doanh nghiệp vào giảng đường và phòng thí nghiệm
Đào tạo nhân lực và nghiên cứu khoa học cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, để tri thức sớm trở thành công nghệ, sản phẩm và giá trị cho xã hội. Đây là định hướng được GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhấn mạnh tại hội nghị kết nối Học viện với cộng đồng doanh nghiệp chiều 9/10.
Phát biểu tại Hội nghị “70 năm Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Doanh nghiệp đồng hành kiến tạo tương lai”, diễn ra tại Hà Nội, GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho rằng giá trị của một trường đại học không chỉ nằm ở tri thức được tạo ra, mà còn ở khả năng chuyển hóa tri thức thành nguồn nhân lực, công nghệ, sản phẩm và những đóng góp thiết thực cho xã hội.
Theo bà, doanh nghiệp giữ vai trò cầu nối quan trọng trong quá trình này, giúp hoạt động đào tạo bám sát nhu cầu thị trường lao động, nghiên cứu giải quyết đúng những vấn đề của sản xuất và các kết quả khoa học được ứng dụng nhanh hơn vào thực tiễn.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, tự động hóa và công nghệ xanh đang làm thay đổi phương thức sản xuất, ngành nông nghiệp đứng trước những yêu cầu ngày càng cao. Sản xuất xanh, giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu, truy xuất nguồn gốc và nâng cao giá trị nông sản không còn chỉ là xu hướng, mà đang trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh.
Điều này đặt ra yêu cầu đổi mới cả hoạt động đào tạo nhân lực lẫn nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, trong đó sự tham gia của doanh nghiệp có ý nghĩa ngày càng quan trọng.
Doanh nghiệp tham gia từ khâu đào tạo đến nghiên cứu
Theo Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, sức cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào chất lượng nhân lực, khả năng làm chủ công nghệ và năng lực đưa tri thức vào sản xuất.
Tinh thần của Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đặt ra yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học phải gắn chặt hơn với thực tiễn phát triển.
Từ định hướng này, Học viện Nông nghiệp Việt Nam xác định doanh nghiệp cần trở thành đối tác chiến lược trong đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, thay vì chỉ tham gia ở một số hoạt động hỗ trợ riêng lẻ.
Sự hợp tác cần bắt đầu từ việc dự báo nhu cầu nhân lực, xác định những kỹ năng, năng lực và vị trí việc làm sẽ thay đổi trong tương lai. Doanh nghiệp có thể tham gia xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực tập, hướng dẫn đồ án và đưa các tình huống thực tế vào quá trình học tập.
Cách tiếp cận này giúp sinh viên có cơ hội tiếp xúc sớm với môi trường sản xuất, kinh doanh, đồng thời giúp nhà trường điều chỉnh nội dung đào tạo phù hợp hơn với yêu cầu của thị trường lao động.
Trong nghiên cứu khoa học, bà Lan cho rằng doanh nghiệp có thể đặt ra những vấn đề phát sinh từ sản xuất và thị trường để các nhà khoa học tìm lời giải, thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ.
Thay vì nghiên cứu tách rời nhu cầu ứng dụng, các bên cần cùng xác định vấn đề, lựa chọn hướng nghiên cứu và đánh giá kết quả trên cơ sở khả năng giải quyết những khó khăn thực tế.
Theo bà, thước đo cuối cùng của nghiên cứu ứng dụng phải là hiệu quả và giá trị mang lại cho doanh nghiệp, người sản xuất và xã hội.
Giám đốc Học viện mong muốn các doanh nghiệp tham gia hội nghị trao đổi thẳng thắn về nhu cầu nhân lực, công nghệ và những vấn đề đang gặp phải, từ đó xác định các nội dung hợp tác có thể triển khai.
Khi hợp tác bắt đầu từ nhu cầu thực tiễn, doanh nghiệp có thêm nguồn nhân lực và giải pháp công nghệ phù hợp; nhà trường nâng cao chất lượng đào tạo, tập trung nghiên cứu đúng trọng tâm; còn người nông dân có cơ hội tiếp cận những phương thức sản xuất hiệu quả hơn.
Đây cũng là cơ sở để tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu và sản xuất, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp.
Đầu tư cho nhân lực, mở rộng hợp tác công nghệ
Chia sẻ tại hội nghị, ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch Hội đồng sáng lập Tập đoàn Geleximco, nhấn mạnh tầm quan trọng của học tập liên tục, phát triển kỹ năng và nghiên cứu khoa học trong cải thiện phương thức sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Theo ông, để phát huy tiềm năng nông nghiệp Việt Nam, đầu tư nghiên cứu và phát triển công nghệ hiện đại cần đi cùng tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp.
Nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có kỹ năng thực hành, khả năng thích ứng và năng lực ứng dụng công nghệ để giải quyết những vấn đề cụ thể của sản xuất.
Trong điều kiện công nghệ và thị trường thay đổi nhanh, việc đào tạo cũng cần được duy trì thường xuyên, giúp người lao động cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng và đáp ứng yêu cầu của các phương thức sản xuất mới.
Ông Tiền cho rằng các bên cần tiếp tục trao đổi kinh nghiệm, phối hợp xây dựng những dự án cụ thể trong lĩnh vực nông nghiệp, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực người lao động thông qua đào tạo.
Bên cạnh hoạt động sản xuất, việc phát triển các trung tâm chế biến, cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường cũng cần được đặt trong tổng thể yêu cầu phát triển bền vững của nông nghiệp, nông thôn.
Những định hướng này cho thấy hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu tuyển dụng trước mắt, mà còn hướng tới phát triển năng lực công nghệ và khả năng thích ứng dài hạn của ngành nông nghiệp.
Trong khuôn khổ hội nghị, Học viện Nông nghiệp Việt Nam trao học bổng do doanh nghiệp tài trợ cho sinh viên năm học 2026-2027, đồng thời tri ân các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đã đồng hành với Học viện.
Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, mỗi suất học bổng không đơn thuần là hỗ trợ vật chất mà còn thể hiện sự tin tưởng, kỳ vọng của doanh nghiệp đối với thế hệ trẻ.
Sinh viên hôm nay sẽ trở thành những kỹ sư, nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nhân và những người trực tiếp tham gia giải quyết các vấn đề thực tiễn trong tương lai. Vì vậy, đầu tư cho sinh viên cũng là đầu tư cho nguồn nhân lực và năng lực phát triển lâu dài của đất nước.
Tuy nhiên, để sự đồng hành tạo ra tác động bền vững, hoạt động hợp tác cần được mở rộng từ hỗ trợ học bổng sang cùng đào tạo, nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ.
Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam kỳ vọng những trao đổi tại hội nghị sẽ được cụ thể hóa thành các chương trình hợp tác về phát triển nhân lực, khoa học công nghệ và cơ chế phối hợp giữa các bên.
Học viện hướng tới trở thành đối tác tri thức và công nghệ tin cậy của doanh nghiệp, nơi những vấn đề thực tiễn được chuyển thành nhiệm vụ nghiên cứu, kết quả khoa học được phát triển thành giải pháp và sinh viên có thêm cơ hội học tập, trưởng thành.
Thông qua tăng cường liên kết Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, Học viện mong muốn góp phần hình thành hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu sản xuất. Trong đó, hiệu quả hợp tác được thể hiện ở chất lượng nhân lực, khả năng ứng dụng công nghệ và những giá trị mới tạo ra cho doanh nghiệp, người nông dân, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, có sức cạnh tranh và phát triển bền vững.