Lấy kết quả thực hiện kiến nghị làm thước đo hiệu quả giám sát
Sáng 9/10, tại thành phố Quảng Ninh, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát phối hợp với Viện KAS tại Việt Nam tổ chức phiên họp chuyên đề số 3 tại Hội nghị công tác dân nguyện và giám sát năm 2026 khu vực phía Bắc, với chủ đề hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Các Phó Chủ nhiệm Ủy ban: Hoàng Anh Công, Cao Mạnh Linh, Nguyễn Phạm Duy Trang đồng chủ trì phiên họp.
Giám sát cả chuỗi giải quyết vấn đề, không dừng ở từng cơ quan đơn lẻ
Tại phiên họp, các đại biểu khẳng định, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025 là cơ sở quan trọng để nâng cao tính thống nhất và hiệu lực của hoạt động giám sát trong giai đoạn mới; góp phần bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước và hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Theo Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nguyễn Việt Cường, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp làm thay đổi không gian và phương thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ, đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động giám sát. Trong đó, mục tiêu tăng trưởng hai con số tạo áp lực lớn lên bộ máy, đòi hỏi phải quyết định nhanh chóng, phối hợp thông suốt, sử dụng hiệu quả nguồn lực và xác định rõ trách nhiệm. Vì vậy, giám sát chuyên đề của HĐND phải giúp phát hiện sớm những vướng mắc về thể chế, thẩm quyền, nguồn lực và sự phối hợp để kịp thời điều chỉnh.
Yêu cầu đổi mới giám sát cũng xuất phát từ thực tiễn vận hành chính quyền địa phương 2 cấp với sự phân cấp, phân quyền mạnh mẽ và việc thực hiện mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo đó, giám sát không thể chỉ dựa vào các báo cáo tổng hợp mà phải được kiểm chứng bằng hồ sơ, dữ liệu và trải nghiệm thực tế của người dân - những người trực tiếp thụ hưởng kết quả lãnh đạo, chỉ đạo. Quá trình giám sát cần xem xét đồng thời cả việc giao quyền và năng lực thực hiện quyền được giao.
Từ yêu cầu của thực tế, HĐND tỉnh Sơn La đang triển khai 5 hướng đổi mới phương pháp giám sát: giám sát thường xuyên để phát hiện sớm vấn đề; đánh giá toàn diện từ thẩm quyền đến trách nhiệm, không chỉ xem xét nhiệm vụ đã hoàn thành hay chưa; giám sát đồng thời cả phía giao quyền và phía nhận quyền; chuyển từ giám sát từng cơ quan riêng lẻ sang giám sát cả chuỗi giải quyết vấn đề; bảo đảm kiến nghị sau giám sát có tính khả thi và có cơ sở thực hiện.
Đề xuất thí điểm mô hình giám sát dựa trên dữ liệu
Đánh giá cao kinh nghiệm của Sơn La, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng phân tích dữ liệu trong môi trường số. Giám sát không chỉ nhằm xem xét những việc đã xảy ra mà còn phải góp phần phòng ngừa sai phạm, kiến tạo phát triển và gắn với kiểm soát quyền lực.
Để đáp ứng yêu cầu này, cần chuẩn hóa quy trình, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu chính thống phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và HĐND các cấp. Đồng thời, cần quan tâm đến chuẩn dữ liệu, khả năng kết nối, truy cập và trách nhiệm cập nhật. Một số ý kiến đề xuất lựa chọn những địa phương có đủ điều kiện để thí điểm mô hình giám sát dựa trên dữ liệu, trước mắt tập trung vào các lĩnh vực cử tri quan tâm như đất đai, đầu tư công, thủ tục hành chính và giải quyết khiếu nại, kiến nghị.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh, hoạt động giám sát phải xuất phát từ thực tiễn, lựa chọn đúng vấn đề, phạm vi và trọng tâm. Cùng với đó, cần tăng cường theo dõi, đôn đốc, đánh giá kết quả thực hiện kiến nghị sau giám sát; phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và cơ quan báo chí.
Phát biểu bế mạc Hội nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công khẳng định, Hội nghị công tác dân nguyện và giám sát năm 2026 khu vực phía Bắc đã kết nối kinh nghiệm từ các địa phương với yêu cầu hoàn thiện chính sách, pháp luật, gắn những vấn đề cụ thể của người dân với trách nhiệm của cơ quan dân cử và cơ quan thực thi pháp luật.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Chủ nhiệm Hoàng Anh Công nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri, bảo đảm mỗi kiến nghị được ghi nhận, chuyển đúng nơi và theo dõi kết quả giải quyết. Đồng thời, cần nâng cao trách nhiệm tiếp công dân, chất lượng xử lý đơn thư và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; lựa chọn đúng trọng tâm giám sát, nâng cao chất lượng và tính chính xác của các kiến nghị sau giám sát.
Đặc biệt, cần tăng cường theo dõi sau giám sát, coi kết quả thực hiện là một trong những nội dung trọng tâm của hoạt động giám sát; củng cố cơ chế phối hợp, phát triển cơ sở dữ liệu và nâng cao năng lực của đội ngũ tham mưu.