Đổi mới công tác tiếp công dân theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại

Các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công, Lò Việt Phương, Trần Thị Nhị Hà đồng chủ trì phiên họp.

Chuyển từ theo dõi đơn thư sang theo dõi vụ việc

Tại phiên họp, các đại biểu cho rằng, khiếu nại, tố cáo là quyền hiến định của công dân, đồng thời là một trong những kênh quan trọng để Đảng, Nhà nước nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, phát hiện những bất cập trong cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện pháp luật. Do vậy, trong thời gian tới, cần phát huy tốt trách nhiệm của người đứng đầu; thực hiện đối thoại thực chất; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan Trung ương và địa phương; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh từ cơ sở…

Chia sẻ kinh nghiệm từ địa phương, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên Hà Sỹ Huân cho biết, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 361/QĐ-UBND quy định tổ chức giao ban giữa các cơ quan tham gia tiếp công dân tại Trụ sở Tiếp công dân của tỉnh. Việc này tạo sự thống nhất về thông tin, đầu mối và trách nhiệm giải quyết đơn thư; đồng thời tránh tình trạng một vụ việc bị phân tán xử lý ở nhiều nơi, xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, cơ quan thực hiện và trách nhiệm theo dõi từng vụ việc.

Đặc biệt, Đoàn ĐBQH từng bước chuyển từ theo dõi đơn sang theo dõi vụ việc, tập trung xác định rõ nội dung phản ánh, cơ quan có thẩm quyền giải quyết, kết quả xử lý, những vướng mắc và trách nhiệm liên quan cần tiếp tục theo dõi.

“Công tác dân nguyện không phải là hành trình của những lá đơn, mà là hành trình đi cùng vụ việc cho đến khi vấn đề được làm rõ. Do vậy, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước chuyển từ tiếp công dân để ghi nhận sang tiếp để xử lý; từ chuyển đơn sang theo dõi kết quả; từ theo dõi đơn sang theo dõi vụ việc; và từ giải quyết từng vụ việc riêng lẻ sang nhận diện những vấn đề có tính hệ thống”, đại biểu Hà Sỹ Huân nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, một số đại biểu cho rằng, cần chăm lo và bố trí đội ngũ cán bộ tiếp dân, chú ý lựa chọn những người có kinh nghiệm, phẩm chất và bảo đảm chế độ, chính sách đãi ngộ thỏa đáng. Mặt khác, cần nghiên cứu xây dựng cơ chế để huy động lực lượng cán bộ hưu trí có kinh nghiệm trong xử lý đơn thư, tương tự như trong tiến hành các công tác tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý hiện nay.

Cần nhân rộng mô hình tiếp công dân trực tuyến

Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp cho biết, thời gian qua, Ban Tiếp công dân Trung ương chủ trì triển khai mô hình tiếp công dân trực tuyến, từng bước hình thành phương thức phối hợp mới giữa Trung ương và địa phương.

Kết quả cho thấy, mô hình này không chỉ tiết kiệm chi phí đi lại cho người dân còn cho phép các cơ quan Trung ương trực tiếp nắm bắt tình hình, cùng địa phương tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong giải quyết các vụ việc phức tạp.

Do vậy, Trưởng Ban Nguyễn Hồng Điệp đề nghị, trong thời gian tới, cần khẩn trương hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, đào tạo đội ngũ cán bộ vận hành và mở rộng phạm vi triển khai mô hình tiếp công dân trực tuyến trên cả nước; từng bước hình thành cơ chế kết nối liên thông giữa Trụ sở Tiếp công dân Trung ương, Trụ sở Tiếp công dân cấp tỉnh và điểm tiếp công dân cấp xã.

Trưởng Ban Pháp chế HĐND thành phố Hà Nội Duy Hoàng Hương cho biết, thành phố Hà Nội đang duy trì hiệu quả mô hình tiếp công dân trực tuyến; đồng thời tiến hành tiếp nhận kiến nghị đa kênh qua nền tảng iHanoi, vận hành quy trình số toàn trình đối với đơn thư trên hệ thống điều hành tác nghiệp…

Đặc biệt, nhằm quy định rõ trách nhiệm cá nhân trong việc xử lý đơn thư, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội đang nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số KPI để chấm điểm, đánh giá hiệu quả hoạt động của đại biểu HĐND các cấp. Bộ tiêu chí mang tính đột phá này dự kiến sẽ áp dụng từ đầu năm 2027.

Tại phiên họp, các đại biểu cũng nhấn mạnh, Nghị quyết số 116/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có nhiều điểm mới quan trọng so với các văn bản ban hành trước đây, thể hiện tư duy đổi mới trong tổ chức thực hiện công tác dân nguyện của Quốc hội và HĐND.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 116/2025/UBTVQH15, các đại biểu cho rằng, cần tiếp tục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của công tác dân nguyện trong hoạt động của các cơ quan dân cử; tổ chức thực hiện nghiêm túc, thống nhất các quy trình nghiệp vụ theo Nghị quyết; nâng cao hiệu quả giám sát trên cơ sở lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm; tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong công tác dân nguyện; đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác dân nguyện…

Phát biểu kết luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công đề nghị tập trung thực hiện một số nội dung trọng tâm. Theo đó, công tác tiếp công dân phải được thực hiện thực chất; giải quyết khiếu nại, tố cáo đúng quy định pháp luật và kịp thời; người đứng đầu cần trực tiếp chỉ đạo, đối thoại đối với các trường hợp phức tạp; tập trung giải quyết triệt để ngay từ cơ sở... Giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo phải gắn liền với kết quả rà soát, phân loại đơn thư, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, thời hạn và kết quả cần đạt.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Hoàng Anh Công cũng nhấn mạnh, sự phối hợp giữa các cơ quan phải đồng bộ, không bị gián đoạn, gắn trách nhiệm với từng đầu mối, chủ động chia sẻ thông tin và bàn giao đầy đủ hồ sơ trong quá trình thực hiện, nhất là trong giai đoạn sắp xếp tổ chức bộ máy. Đồng thời, cần chuẩn hóa quy trình, đồng bộ cơ sở dữ liệu và ứng dụng tiến bộ công nghệ, bảo đảm các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất và an toàn thông tin…

Tin và ảnh: Thanh Hải