Kiểm soát từng khâu để bảo đảm an toàn thực phẩm

Bữa ăn bán trú: đủ người, rõ trách nhiệm

Bữa ăn bán trú liên quan trực tiếp đến sức khỏe học sinh, vì vậy việc bảo đảm ATTP không chỉ nằm ở chất lượng nguyên liệu đầu vào mà phải được kiểm soát trong toàn bộ quá trình tổ chức bữa ăn.

Tại Trường Mầm non Quang Trung (phường Trần Phú) và Trường Tiểu học Hoa Sen (phường Thành Sen), Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh tập trung khảo sát từ việc lựa chọn, giám sát đơn vị cung cấp thực phẩm đến tiếp nhận, bảo quản, sơ chế, chế biến, lưu mẫu và truy xuất nguồn gốc khi cần thiết.

Cùng với quy trình, Đoàn xem xét các điều kiện trực tiếp phục vụ bữa ăn bán trú như cơ sở vật chất, bếp ăn, trang thiết bị, nguồn nước, dụng cụ chế biến; đội ngũ trực tiếp chế biến, phục vụ ăn uống và việc tập huấn, cập nhật kiến thức, khám sức khỏe cho nhân viên.

Qua khảo sát, các nhà trường phản ánh một số khó khăn, vướng mắc, nhất là về nhân lực, cơ sở vật chất, lưu mẫu, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và việc xác định trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa các bên khi xảy ra sự cố... Các trường kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về ATTP trong trường học; quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị; có chế độ tiền lương, đãi ngộ phù hợp đối với nhân viên nuôi dưỡng. Việc rà soát định mức, bố trí nhân lực cũng cần đáp ứng yêu cầu bảo đảm ATTP trong điều kiện tổ chức, sắp xếp lại mạng lưới trường học.

Những kiến nghị từ cơ sở cho thấy, để các yêu cầu về ATTP được thực hiện đầy đủ, quy định cần đi cùng các điều kiện bảo đảm tương ứng. Với bếp ăn bán trú, từ tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến phục vụ học sinh đều cần nhân lực, cơ sở vật chất và sự phân công trách nhiệm cụ thể.

Bởi vậy, trách nhiệm của người đứng đầu, cán bộ phụ trách và các bộ phận liên quan là một trong những nội dung được đoàn chú trọng. Công tác tự kiểm tra, kiểm soát quá trình chế biến và phương án xử lý khi phát hiện thực phẩm không bảo đảm an toàn, có nguy cơ xảy ra ngộ độc được xem xét cùng cơ chế phối hợp giữa nhà trường với ngành giáo dục, y tế và chính quyền địa phương trong hướng dẫn, kiểm tra, giám sát.

Thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu xác định rõ trách nhiệm của từng bên khi xảy ra sự cố. Việc phân công cụ thể ngay từ quá trình tổ chức bữa ăn sẽ giúp các bên chủ động hơn trong phối hợp, xử lý khi phát hiện nguy cơ mất ATTP... Trong đó, lưu mẫu và truy xuất nguồn gốc là những khâu cần được thực hiện đầy đủ để phục vụ kiểm tra, xử lý khi cần thiết. Những khó khăn các trường phản ánh ở các nội dung này cũng là cơ sở để xem xét điều kiện triển khai các quy định trên thực tế.

Kiểm soát chất lượng đến từng lô sản phẩm

Nếu tại trường học, trọng tâm là kiểm soát toàn bộ quá trình tổ chức bữa ăn bán trú, thì tại cơ sở sản xuất nước uống đóng chai, yêu cầu đặt ra từ chất lượng nguồn nước đến từng công đoạn trước khi sản phẩm đưa ra thị trường.

Khảo sát tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Hiệp Phước (phường Thành Sen) và Công ty CP Đầu tư Hợp tác Thương mại Yên Huy (xã Gia Hanh), Đoàn ĐBQH tỉnh tìm hiểu toàn bộ quy trình sản xuất, từ khai thác, xử lý nguồn nước, lọc, khử khuẩn đến chiết rót, đóng chai, đóng bình, bảo quản và lưu thông sản phẩm.

Đoàn tập trung xem xét điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị; chất lượng nguồn nước đầu vào; việc vận hành, bảo dưỡng hệ thống lọc, khử khuẩn; vệ sinh khu vực sản xuất; chất lượng chai, bình, nắp và vật liệu tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm... Với chai, bình sử dụng nhiều lần, các cơ sở được đề nghị trao đổi cụ thể về việc vệ sinh và những khó khăn trong quá trình thực hiện.

Cùng với đó, Đoàn tìm hiểu việc kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm, tần suất lấy mẫu, lưu mẫu, quản lý hồ sơ, kiểm soát lô sản xuất và truy xuất nguồn gốc... Đây là những khâu quan trọng để kiểm soát nguy cơ mất ATTP, đồng thời phục vụ kiểm tra, truy xuất khi cần thiết. Việc quản lý theo từng lô vì thế cần gắn với lưu giữ đầy đủ thông tin sản xuất, bảo đảm khả năng truy xuất trên thực tế.

Qua khảo sát, Đoàn ghi nhận các doanh nghiệp đã quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và từng bước thực hiện các quy định về bảo đảm ATTP. Tuy nhiên, do nước uống đóng chai là sản phẩm được sử dụng trực tiếp, việc kiểm soát cần được duy trì thường xuyên, chặt chẽ trong toàn bộ quá trình sản xuất.

Các cơ sở được đề nghị tiếp tục rà soát điều kiện sản xuất, kiểm soát nguồn nước; thực hiện nghiêm vệ sinh thiết bị, dụng cụ, chai, bình và khu vực sản xuất; duy trì kiểm nghiệm, lưu mẫu, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Bên cạnh việc đánh giá thực hiện các quy định hiện hành, Đoàn đề nghị, các cơ sở phản ánh thẳng thắn những nội dung khó thực hiện, chưa sát thực tế hoặc còn chồng chéo; đồng thời, nêu kiến nghị đối với công tác hướng dẫn, kiểm tra, hậu kiểm của cơ quan chức năng.

Các cuộc khảo sát được thực hiện trong khuôn khổ chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về ATTP giai đoạn từ ngày 1/1/2021 đến ngày 30/8/2026 trên địa bàn tỉnh”... Theo đề dẫn, việc lấy ý kiến từ thực tiễn nhằm nhận diện những quy định còn bất cập, chưa phù hợp và đề xuất giải pháp về cơ chế, chính sách, nguồn lực.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh Trần Đình Gia nhấn mạnh, những vấn đề được trao đổi, ghi nhận qua khảo sát là cơ sở để đánh giá đầy đủ, sát thực hơn việc thực hiện chính sách, pháp luật về ATTP trên địa bàn; đồng thời tổng hợp những khó khăn, bất cập từ cơ sở để nghiên cứu, tham gia ý kiến đối với dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến được Quốc hội khóa XVI xem xét, quyết nghị tại Kỳ họp thứ Hai.

Hải Phong