Đổi mới giám sát chuyên đề, sát sao tiến độ thực hiện nghị quyết

Chuyển đổi tư duy, đánh giá tính phù hợp của chính sách

Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn hoạt động, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Nguyễn Ngọc Dư nhấn mạnh, khi không còn HĐND cấp huyện, đối tượng giám sát của các Ban HĐND tỉnh tăng vọt (104 xã, phường). Điều này đòi hỏi phương thức chọn mẫu, khảo sát phải thật sự khoa học, bài bản. Do đó, Ban xác định phải chuyển mạnh tư duy giám sát từ tập trung xem xét kết quả thực hiện sang tháo gỡ điểm nghẽn, kiến tạo, hoàn thiện thể chế.

Minh chứng cho tư duy này, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Nguyễn Ngọc Dư nêu rõ kết quả 3 cuộc giám sát chuyên đề gần đây của Ban. Cụ thể, qua giám sát chính sách mầm non, Ban phát hiện việc chi trả hỗ trợ trẻ em chưa đúng thời điểm, chính sách ban hành chưa bao phủ hết các đối tượng. Đối với giám sát việc thu dịch vụ giáo dục, Ban nhận thấy năng lực quản trị tài chính tại một số cơ sở còn hạn chế, việc mua sắm lúng túng nên đã kiến nghị sớm trình bãi bỏ Nghị quyết số 767/2025/NQ-HĐND.

Từ thực tiễn trên, Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Nguyễn Ngọc Dư đề xuất 6 nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giám sát. Các giải pháp bao gồm việc lựa chọn chuyên đề đúng, trúng; bám sát cơ sở đi đến tận khâu trực tiếp tổ chức thực hiện; gắn đánh giá kết quả với đánh giá tính phù hợp của chính sách. Đồng thời, các cơ quan cần tăng cường liên thông giữa Ban HĐND tỉnh với cấp xã, kiên trì theo dõi đôn đốc, đổi mới tư duy giám sát theo hướng thực chất, kiến tạo, lấy người dân làm trung tâm. Nhằm thực hiện cơ chế liên thông hiệu quả, ông đề xuất thiết lập cơ chế giao ban chuyên đề định kỳ theo cụm giữa Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh với lãnh đạo các xã, phường.

Lựa chọn trúng nội dung, tăng cường khảo sát thực địa

Từ bài học kinh nghiệm tại địa phương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Văn Giang Nguyễn Văn Tuấn cho biết: để nâng cao chất lượng hoạt động, nội dung giám sát phải là những vấn đề quan trọng tác động mạnh đến đời sống người dân, phát triển kinh tế - xã hội. Trước khi lập kế hoạch, Đoàn giám sát cần tổ chức khảo sát nắm tình hình nhằm xác định đúng đối tượng mang tính đặc trưng, đại diện. Khâu lập đề cương chi tiết vô cùng quan trọng giúp việc phân tích, tổng hợp thông tin diễn ra có hệ thống, rõ ràng, đúng trọng tâm đề ra.

Để hạn chế tình trạng giám sát hình thức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Văn Giang nhấn mạnh, Đoàn giám sát tiến hành làm việc cụ thể với từng đơn vị nhằm đối chiếu giữa thực tế với báo cáo. Các thành viên trực tiếp khảo sát thực tế tại các công trình, dự án để đánh giá độ trung thực của đơn vị cung cấp thông tin. Bên cạnh đó, cần sử dụng thêm các thông tin từ kết luận thanh tra chuyên ngành, thanh tra nhà nước để hoạt động giám sát đạt hiệu quả.

Nhấn mạnh việc đổi mới phương thức hoạt động sau sắp xếp đơn vị hành chính, tham luận của Thường trực HĐND xã Bình Định cho biết, địa phương đã thực hiện giám sát chuyên đề đối với UBND xã trong việc thực hiện sắp xếp các thôn. Kết quả từ 20 còn 11 thôn sau sắp xếp; các hoạt động đi vào nền nếp, đoàn kết, phát huy tinh thần trách nhiệm cao của các cán bộ cơ sở tại các chi ủy, chi hội đoàn thể. Qua hoạt động giám sát, các vấn đề nổi cộm, hạn chế trong tổ chức thực hiện được kết luận kịp thời để UBND xã khắc phục đúng tiến độ.

Đổi mới đánh giá thực hiện nghị quyết

Đánh giá vai trò của hoạt động giám sát, Thường trực HĐND xã Yên Mỹ khẳng định: công tác theo dõi thực hiện nghị quyết đóng vai trò then chốt trong điều hành chính quyền. Hoạt động này góp phần tích cực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống nhân dân. Để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, việc đổi mới khâu ban hành nghị quyết cần xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu, thời gian, trách nhiệm, khả năng đo lường thống kê.

Nhằm khắc phục những hạn chế cũ, đại diện Thường trực HĐND xã Yên Mỹ kiến nghị, cần chuyển mạnh từ giám sát theo thời điểm sang giám sát theo tiến độ công việc. Đối với các chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu, HĐND cần theo dõi định kỳ theo quý, sáu tháng, đánh giá cả năm. Việc bám sát tiến độ giúp kịp thời phát hiện những chỉ tiêu có nguy cơ không đạt để kiến nghị giải pháp xử lý ngay từ sớm, thay vì thụ động chờ đến cuối năm.

Chia sẻ thực tế về lĩnh vực hạ tầng, Phó Chủ tịch HĐND xã Bình Nguyên Phạm Quang Nhự cho biết: HĐND xã chú trọng giám sát tiến độ thực hiện các công trình, dự án giao thông trọng điểm. Quan điểm xuyên suốt của HĐND xã là công trình đã quyết định đầu tư thì phải thực hiện đúng mục tiêu, bảo đảm chất lượng, hiệu quả đáp ứng dân sinh. Đối với dự án giải phóng mặt bằng cao tốc CT.08, HĐND xã giám sát đồng thời tiến độ hành chính, tính đúng đắn công khai của chính sách, sự đồng thuận của nhân dân.

Việc triển khai quy hoạch khu dân cư, khu đất ở giãn dân cũng được theo dõi sát sao qua hoạt động giám sát thường xuyên. Đại diện HĐND xã Bình Nguyên nhấn mạnh, đây không chỉ là nhiệm vụ về đất đai hay xây dựng mà còn liên quan trực tiếp đến ổn định dân cư, phát triển hạ tầng. Qua hoạt động giám sát, HĐND xã đề nghị các cơ quan đẩy nhanh tiến độ thực hiện, đồng thời bảo đảm đúng quy hoạch, công khai, minh bạch toàn bộ hồ sơ.

Chỉ ra những tồn tại khách quan, tham luận của HĐND xã Đông Hưng cho biết: việc theo dõi thực hiện nghị quyết có lúc chưa được thực hiện thường xuyên, toàn diện ở nhiều mặt. Bà phân tích nếu chỉ tập trung đánh giá việc thực hiện nghị quyết vào thời điểm chuẩn bị kỳ họp thì rất dễ dẫn đến tình trạng giám sát theo báo cáo, chưa kịp thời phát hiện vướng mắc. Từ thực trạng này, bà kiến nghị cần chuyển mạnh từ cách làm xem xét kết quả sau khi thực hiện sang theo dõi, phát hiện, đồng hành tháo gỡ khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện nghị quyết.

Nguyễn Ánh