Gieo ý thức thượng tôn pháp luật từ cơ sở

Đổi mới phương thức, hướng mạnh về cơ sở

Mỗi bước chân trên vùng biên cương, mỗi con tàu bám biển đều góp phần khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Để những vùng đất, vùng biển ấy được giữ gìn bình yên, cùng với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền là việc xây dựng ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật trong cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân.

Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng, cơ quan thường trực Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Bộ Quốc phòng, cùng hệ thống cơ quan pháp chế toàn quân đã chủ động tham mưu đưa Đề án 1371 của Chính phủ vào đời sống. Dưới sự chỉ đạo của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, cấp ủy, chỉ huy các cấp, đội ngũ cán bộ pháp chế cùng hàng nghìn báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật toàn quân trở thành lực lượng nòng cốt, kiên trì đưa pháp luật đến từng người dân, nhất là tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Trao đổi về yêu cầu đổi mới toàn diện công tác quản lý thi hành pháp luật và phổ biến, giáo dục pháp luật, Cục trưởng Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng, Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng cho biết, "Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư pháp trong Quân đội - Tòa án quân sự, Viện kiểm sát quân sự, Thi hành án, Điều tra hình sự - để tham mưu cho Quân ủy Trung ương lãnh đạo công tác cải cách tư pháp trong Quân đội theo đúng tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW của Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam".

Trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, sự đổi mới được thể hiện ở phương thức truyền đạt và việc đưa nội dung tuyên truyền đến cơ sở. Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng nhấn mạnh, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đã có bước chuyển từ hình thức truyền thống sang ứng dụng đa phương tiện, hướng mạnh về cơ sở. Toàn ngành đã tham mưu triển khai hiệu quả Đề án 1371 về phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở.

Chương trình "Luật siêu dễ" được phát sóng trên VTV3 từ năm 2023 là chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật hấp dẫn; các mô hình "Mỗi ngày một điều luật", "Tủ sách pháp luật ở đơn vị cơ sở", các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến đã thu hút hàng triệu lượt cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân tham gia. Qua đó, ý thức thượng tôn pháp luật, kỷ luật tự giác, nghiêm minh của bộ đội được củng cố vững chắc, góp phần ngăn ngừa vi phạm, xây dựng môi trường văn hóa pháp lý lành mạnh trong toàn quân.

Từ những mô hình tại đơn vị đến chương trình truyền hình, cuộc thi trực tuyến, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai bằng nhiều hình thức. Việc kết hợp tuyên truyền trực tiếp với ứng dụng đa phương tiện vừa phục vụ nhu cầu tìm hiểu pháp luật của cán bộ, chiến sĩ, vừa mở rộng khả năng tiếp cận của Nhân dân trên địa bàn đóng quân.

Pháp luật đến từng bản làng, tàu cá

Tại Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, tảo hôn từng là hủ tục dai dẳng trong đời sống của đồng bào. Để vận động người dân từ bỏ hủ tục, cán bộ, chiến sĩ phải giúp bà con hiểu tảo hôn là hành vi vi phạm pháp luật. Người lính lựa chọn cách tuyên truyền bằng ngôn ngữ của đồng bào, phù hợp với văn hóa địa phương, đồng thời đưa công nghệ số đến tận bản, hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin và kiến thức pháp luật. Đại diện Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu cho biết, Ban Chỉ huy Biên phòng tỉnh đã phối hợp với các cấp, các ngành vận động quyên góp, ủng hộ gần 1.500 điện thoại thông minh để cấp phát, hỗ trợ nhân dân có điều kiện học tập, chuyển đổi số.

Cùng với những chiếc điện thoại được trao tận tay người dân, các báo cáo viên pháp luật mang quân hàm xanh còn hướng dẫn bà con sử dụng công nghệ số. Việc hỗ trợ phương tiện đi đôi với hướng dẫn sử dụng giúp đưa thông tin pháp luật đến từng nếp nhà, từng bản làng xa xôi.

Ở vùng biển, việc chấp hành các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) gắn với sự an toàn của mỗi hành trình, đồng thời là trách nhiệm đối với uy tín, danh dự quốc gia. Cán bộ pháp chế tham gia làm nòng cốt trong các mô hình phổ biến, giáo dục pháp luật cho ngư dân; cùng lực lượng chức năng đến từng tàu để vận động, tham mưu mở rộng hình thức phiên tòa giả định, giúp bà con hiểu những quy định về xử phạt và hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm. Sự kiên trì trong tuyên truyền, vận động đã giúp những ngư dân từng vi phạm thay đổi nhận thức, tham gia phổ biến pháp luật cho những người cùng nghề.

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật còn góp phần tăng cường hiểu biết, vun đắp tình hữu nghị ở khu vực biên giới. Dọc tuyến biên giới Tây Ninh, cùng với hoạt động tuần tra song phương, lực lượng vũ trang hai bên phối hợp tuyên truyền, phổ biến những điều ước quốc tế có liên quan cho nhân dân Việt Nam và Campuchia. Việc kết hợp tuần tra với tuyên truyền pháp luật giúp cán bộ, chiến sĩ và nhân dân hai bên nâng cao hiểu biết, cùng có trách nhiệm giữ gìn, xây dựng biên giới.

Đưa pháp luật từ những trang văn bản vào đời sống là hành trình bền bỉ của cán bộ pháp chế Quân đội và đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật toàn quân. Từ chợ phiên biên giới đến nhà rông Tây Nguyên, từ cửa khẩu đến các địa bàn ven biển, cán bộ, chiến sĩ đến với người dân, gắn tuyên truyền, vận động chấp hành pháp luật với những vấn đề trong cuộc sống. Những hoạt động ấy góp phần vào công cuộc xóa đói, giảm nghèo, giảm tệ nạn xã hội, bảo vệ biên cương Tổ quốc. Khi hiểu các quy định liên quan đến đời sống, người dân có thêm cơ sở để điều chỉnh hành vi, cùng giữ gìn trật tự, an toàn tại địa bàn.

Sự tham mưu của ngành pháp chế cùng sự kiên trì của cán bộ, chiến sĩ tại cơ sở đã giúp kiến thức pháp luật từng bước thấm vào đời sống. Trong đơn vị, đó là ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật tự giác, nghiêm minh của bộ đội. Trong cộng đồng, đó là việc từ bỏ hủ tục, chấp hành quy định khi vươn khơi, cùng giữ gìn biên giới và tham gia vận động những người xung quanh thực hiện đúng pháp luật.

Đại diện Bộ Tư pháp nhấn mạnh, Quân đội đã tích cực, chủ động phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân trên địa bàn đóng quân, nhất là vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, nơi người dân còn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận pháp luật. Những đóng góp ấy có ý nghĩa to lớn, góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030, thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử của mọi chủ thể trong xã hội.

Thanh Điểu