Áp lực tăng trưởng và kỷ luật thực thi
9 tháng đầu năm, tăng trưởng GDP đạt 9,01% - mức cao nhất từ năm 2011 đến nay. Tuy vậy, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, GDP quý IV phải tăng trên mức 12,5%. Tại Phiên họp thường kỳ tháng 9 và Hội nghị Chính phủ với các địa phương sáng 3/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá "đây là áp lực rất lớn, nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải quyết tâm và nỗ lực cao nhất".
Bức tranh 9 tháng đầu năm cho thấy, nền kinh tế đang có nhiều nền tảng để tiếp tục tăng tốc. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,1 - 12,2% - cao nhất trong nhiều năm; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4%; đặc biệt, tháng 9 đã “đổi chiều” xuất siêu 1,27 tỷ USD sau nhiều tháng nhập siêu; khách quốc tế đạt khoảng 17,7 triệu lượt, tăng 14,5%; vốn FDI đăng ký gần 50,4 tỷ USD, vốn thực hiện trên 21 tỷ USD; đầu tư tư nhân quý III tăng gần 15%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội quý III đạt 1,3 triệu tỷ đồng, tăng 16,7% so với cùng kỳ; giải ngân đầu tư công đạt gần 643 nghìn tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch...
Dư địa để tăng tốc vẫn còn. Vấn đề đặt ra trong 3 tháng cuối năm là phải chuyển hóa dư địa thành kết quả cụ thể. Vì thế, điều hành quý IV không thể dừng ở việc xác định mục tiêu; mỗi bộ, ngành, địa phương phải làm rõ phần việc, nguồn lực, tiến độ và trách nhiệm của mình trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng chung.
Tại hội nghị, Thủ tướng yêu cầu các địa phương cập nhật kịch bản tăng trưởng sau 9 tháng, xác định phần còn thiếu hụt, nhận diện các ngành, lĩnh vực, dự án còn dư địa tạo giá trị gia tăng và làm rõ những điểm nghẽn về đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục triển khai dự án. Các địa phương là đầu tàu, cực tăng trưởng phải khai thác mạnh hơn nguồn lực và dư địa sẵn có; những địa phương tăng trưởng thấp hơn mục tiêu phải có giải pháp cụ thể, quyết liệt hơn.
Yêu cầu của Thủ tướng được đặt trong một khuôn khổ thực thi cụ thể: từ nay đến cuối năm, mỗi bộ, ngành, địa phương phải xác định những nhiệm vụ quan trọng cần hoàn thành trong từng tháng, kết quả đầu ra và cơ quan, tập thể, cá nhân chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện.
Ngay tại hội nghị, một số địa phương đã chuyển mục tiêu tăng trưởng thành những cam kết cụ thể. TP. Hồ Chí Minh, với mức tăng trưởng 9 tháng đạt 9,8% đã xác định rõ quý IV phải tăng trên 13,25%, phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công, trong đó quyết tâm giải ngân khoảng 26.000 tỷ đồng vốn còn lại trong quý IV và thu ngân sách cả năm đạt 1 triệu tỷ đồng. Thành phố cũng xác định rõ các nhóm việc cần tập trung xử lý ngay, từ vướng mắc về thủ tục đất đai, mặt bằng, vốn, lao động đến đẩy nhanh các dự án giao thông kết nối vùng, đường sắt đô thị, trung tâm logistics, cảng trung chuyển quốc tế, khu thương mại tự do và các dự án đối tác công tư.
Ninh Bình dù mới giải ngân được 37,3% kế hoạch vốn đầu tư công do Thủ tướng giao, nhưng cũng cam kết giải ngân 100% vốn đầu tư công từ ngân sách trung ương vào cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12/2026, đồng thời xử lý các dự án tồn đọng, khó khăn, vướng mắc kéo dài để sớm đưa nguồn lực vào sử dụng; đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch, nhất là quy hoạch chung đô thị Ninh Bình để cụ thể hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 với đặc trưng là đô thị di sản thiên niên kỷ.
Sơn La, địa phương có mức tăng trưởng 9 tháng chỉ đạt 5,59%, xác định quý IV phải tăng trưởng trên 13,8% và đã thành lập bốn tổ công tác do bốn Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm tổ trưởng để tháo gỡ khó khăn và đôn đốc đẩy nhanh tiến độ của các dự án có khả năng hoàn thành ngay trong quý IV, nhất là các dự án điện năng lượng mặt trời, công nghiệp, xây dựng, dịch vụ, góp phần đa dạng hóa động lực, từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh, hạn chế phụ thuộc vào thủy điện và những lĩnh vực do thời tiết.
Những cam kết từ địa phương cho thấy một yêu cầu khác của kỷ luật thực thi: mục tiêu phải đi cùng mốc thời gian và người chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện.
"Quyết tâm và nỗ lực cao nhất" trong quý IV như yêu cầu của Thủ tướng phải được chuyển hóa thành một kịch bản có thể kiểm chứng, đo lường được: dự án nào hoàn thành thủ tục, dự án nào phải giải phóng mặt bằng, nguồn vốn nào phải được điều chuyển, ngành nào phải tăng sản lượng, thị trường nào cần mở rộng, nút thắt nào thuộc thẩm quyền địa phương và vấn đề nào cần Chính phủ xử lý.
Khi các bộ, ngành, địa phương đã đưa ra những cam kết cụ thể, yêu cầu đặt ra tiếp theo là tổ chức thực hiện đúng cam kết, đúng tiến độ và đo được kết quả. Kỷ luật thực thi, vì thế, sẽ là thước đo trực tiếp nhất của khả năng biến mục tiêu tăng trưởng thành kết quả cụ thể.