Sửa Luật Đất đai phải giải quyết triệt để vướng mắc từ thực tiễn
Cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị quy định rành mạch những nội dung cốt lõi ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân và người sử dụng đất; đồng thời giải quyết triệt để những vướng mắc từ thực tiễn thi hành.
Chiều 1/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).
Đổi mới chính sách, tăng hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai
Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, việc sửa đổi Luật Đất đai nhằm thể chế hóa kịp thời Nghị quyết số 21-NQ/TW và các chỉ đạo của Bộ Chính trị; đồng thời cụ thể hóa các quy định phân cấp, phân quyền theo Nghị quyết 190/2025/QH15 và 206/2025/QH15, bảo đảm ban hành Luật trước ngày 1/3/2027 để tránh khoảng trống pháp lý.
Quan điểm xuyên suốt trong xây dựng dự án Luật này là quản lý đất đai theo chức năng là tài nguyên, tài sản, nguồn lực và cả về diện tích, chất lượng và không gian sử dụng. Bảo đảm nhất quán, ổn định, kế thừa, phát triển các quy định đã thực tiễn chứng minh là phù hợp; sửa đổi các quy định bất cập, đồng bộ với pháp luật liên quan.
Cùng với đó, hoàn thiện cơ chế, chế tài ngăn ngừa, xử lý hành vi vi phạm, khắc phục lãng phí, thất thoát và khiếu kiện đất đai. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, chuyển trọng tâm từ công cụ hành chính sang công cụ kinh tế.
Một là, đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Hai là, hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Ba là, hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Bốn là, hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất.
Năm là, hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất. Sáu là, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền. Bảy là, đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai, siết chặt kỷ luật kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Đất đai (sửa đổi) với những quan điểm, mục tiêu như đã nêu tại Tờ trình của Chính phủ.
Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo khẩn trương rà soát, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) với các dự thảo luật, nghị quyết trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai.
Thường trực Ủy ban cũng nêu ý kiến cụ thể đối với các quy định về: quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và chỉ tiêu sử dụng đất, phân loại đất; thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tài chính về đất đai, giá đất; quản lý, sử dụng đất trong cổ phần hóa, thoái vốn, chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp…
Đánh giá tác động thực chất, tiếp thu đầy đủ ý kiến của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp
Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị, Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp tục nghiên cứu, thực hiện đầy đủ các yêu cầu tại Kết luận số 150 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Đồng thời, rà soát, nghiên cứu, tiếp thu và giải trình thấu đáo ý kiến của các ĐBQH tại Kỳ họp bất thường thứ Nhất, ý kiến của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp này, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn…, để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật, cần thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết số 21-NQ/TW; thực hiện nghiêm túc quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật; sửa đổi toàn diện, giải quyết triệt để những vướng mắc trong thực tiễn do các quy định của luật hiện hành gây ra.
Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng cần tiếp tục nghiên cứu, thuyết minh và báo cáo rõ về các chính sách cụ thể, đặc biệt là các quy định về phân cấp, phân quyền; quy định rành mạch các nội dung cốt lõi có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân cũng như người sử dụng đất.
Từ kết quả của Phiên họp này, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ Hai sau khi được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý theo kết luận của phiên họp và bổ sung đầy đủ nội dung tiếp thu giải trình ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ bổ sung báo cáo tiếp thu giải trình chính thức đối với ý kiến của các cơ quan của Quốc hội; so sánh giải trình các thay đổi so với dự thảo đã trình tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất; tiếp tục nghiên cứu, kỹ lưỡng, đánh giá tác động thực chất, thực hiện việc tiếp thu ý kiến của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Đồng thời, Chính phủ tổ chức tham vấn ý kiến rộng rãi theo yêu cầu; chịu trách nhiệm toàn diện về việc tiếp thu, chỉnh lý chất lượng của dự thảo Luật, cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp. Chủ động báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền đối với các nội dung lớn, có tính chất nhạy cảm, phức tạp nếu có. Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật gửi các ĐBQH bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng.