Cấp xã ngoài khu vực biên giới có thể được ký thỏa thuận quốc tế

Sáng 1/10, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại tiếp tục chương trình Phiên họp toàn thể lần thứ 7, thẩm tra dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Trung tướng Nguyễn Minh Đức và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Đinh Công Sỹ đồng chủ trì, điều hành phiên họp.

Tham dự phiên họp có Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; lãnh đạo Bộ Ngoại giao; đại diện Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tư pháp…

Bổ sung một số chủ thể được ký kết thỏa thuận quốc tế

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn cho biết, dự thảo Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi) được hoàn thiện theo hướng phân biệt rõ thỏa thuận quốc tế và điều ước quốc tế; đồng thời phân định cụ thể thẩm quyền ký kết, thực hiện.

Theo đó, dự thảo Luật quy định Thủ tướng Chính phủ trình Chủ tịch nước quyết định đối với thỏa thuận quốc tế nhân danh Nhà nước, thay cho quy định hiện hành là Chính phủ trình. Người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc ký kết thỏa thuận quốc tế nhân danh các đơn vị thuộc quyền quản lý.

Chính phủ được giao quy định chi tiết việc ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế của các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương từ cấp tỉnh trở xuống. Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Công an quy định chi tiết đối với thỏa thuận quốc tế của các cơ quan, đơn vị trong Quân đội nhân dân và Công an nhân dân.

Dự thảo bổ sung một số chủ thể được ký kết thỏa thuận quốc tế, gồm Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế thuộc UBND cấp tỉnh; đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh; UBND đặc khu và UBND xã, phường ngoài khu vực biên giới theo quy định của Chính phủ. Một số cơ quan không còn phù hợp được lược bỏ để đáp ứng yêu cầu tinh gọn bộ máy nhà nước và chính quyền địa phương.

Nguyên tắc ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế cũng được quy định rõ trong dự thảo Luật. Theo đó, phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng; xác định rõ đầu mối thực hiện, có lộ trình và kế hoạch sau ký kết. Các quy định về ký điện tử, giám sát việc ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế cũng được bổ sung, hoàn thiện.

Dự thảo đồng thời giữ quy định bên ký kết Việt Nam có trách nhiệm thực hiện các biện pháp cần thiết khi bên ký kết nước ngoài vi phạm thỏa thuận, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, khả thi và có thể bao quát các tình huống phát sinh trên thực tế.

Đồng thời, chưa bổ sung quy định quá thời hạn trả lời được coi là đồng ý, do quy định này không bảo đảm khả thi và tiềm ẩn rủi ro trong công tác quản lý.

Bảo đảm nguồn lực cho cấp xã thực hiện công tác đối ngoại

Các đại biểu cơ bản thống nhất về sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Thỏa thuận quốc tế, nhằm khắc phục những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đơn giản hóa quy trình, thủ tục nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan liên quan.

Về chủ thể ký kết thỏa thuận quốc tế, dự thảo bỏ một số đơn vị trực thuộc cơ quan trung ương và tổ chức chính trị - xã hội. Tuy nhiên, một số đại biểu đề nghị cân nhắc quy định này do thực tế vẫn phát sinh nhu cầu hợp tác quốc tế.

Chẳng hạn, các đơn vị trực thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) có nhu cầu ký thỏa thuận hợp tác với phòng thương mại địa phương tại một số quốc gia lân cận. Một số tổ chức chính trị - xã hội khác cũng có nhu cầu tương tự.

Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu cho phép một số đơn vị thuộc các tổ chức này được ký thỏa thuận quốc tế theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ một số doanh nghiệp thuộc bộ có được coi là chủ thể ký kết thỏa thuận quốc tế không; đồng thời xác định rõ trường hợp nào văn bản hợp tác của doanh nghiệp được coi là thỏa thuận quốc tế, nhất là khi thực hiện nhiệm vụ do bộ giao.

Các đại biểu cũng đề nghị làm rõ nội hàm của thỏa thuận quốc tế, tránh nhầm lẫn với điều ước quốc tế. Quy định và hướng dẫn thực hiện cần đủ rõ để các cơ quan, đơn vị áp dụng thống nhất, đồng thời bảo đảm các thỏa thuận sau khi ký có khả năng triển khai và mang lại hiệu quả thực tế.

Việc ký kết thỏa thuận quốc tế ở cấp xã cũng nhận được nhiều ý kiến. Theo các đại biểu, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã đảm nhiệm thêm nhiều nhiệm vụ liên quan quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hợp tác quốc tế.

Đối với các xã khu vực biên giới, yêu cầu này càng đặt ra rõ hơn trong khi điều kiện phát triển và nguồn lực thực hiện còn hạn chế. Các đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu quy định phù hợp, đồng thời có chính sách hỗ trợ kinh phí và đào tạo cán bộ để địa phương đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ đối ngoại, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Đinh Công Sỹ đánh giá cao các ý kiến đóng góp, trong đó có nhiều đề xuất mới so với những nội dung đã được ghi nhận tại các hội thảo, tọa đàm trước đó. Đồng thời cho biết, Thường trực Ủy ban sẽ nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến; đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi), bảo đảm tiến độ và chất lượng trình Quốc hội.

Tin và ảnh: Thanh Hải