Hà Nội:Nâng cao hiệu quả đầu tư, quản lý thiết chế văn hóa, thể thao

Các thiết chế văn hoá là nhà hát chưa phát huy được hết giá trị

Tại phiên họp giải trình của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội về việc đầu tư, khai thác, quản lý và sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn ngày 30/9, các đại biểu HĐND thành phố Hà Nội đã nêu thực trạng đầu tư, quản lý và khai thác hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố chưa thực sự hiệu quả. Theo đó, một số nhà hát, điểm biểu diễn nghệ thuật của thành phố Hà Nội chưa đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng phục vụ biểu diễn.

Làm rõ các nội dung đại biểu quan tâm, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phạm Tuấn Long cho biết, yêu cầu đối với các thiết chế văn hóa, nhất là các rạp, nhà hát, điểm biểu diễn nghệ thuật hiện nay là phải có trang thiết bị hiện đại, tích hợp công nghệ phục vụ biểu diễn, đáp ứng nhu cầu về chỗ ngồi, giao thông tĩnh và hạ tầng dịch vụ phục vụ hoạt động trình diễn, công nghiệp văn hóa. Trong khi đó, một số nhà hát của thành phố hiện nay, như: Nhà hát Xiếc và Tạp kỹ tại 21-25 Thái Thịnh, Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long tại phố Lương Văn Can, Rạp Đại Nam…, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu dẫn đến công suất sử dụng thấp, thậm chí chưa phát huy hết công năng.

Trên cơ sở đánh giá hoạt động và nhu cầu thực tiễn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đề xuất các phương án đối với từng cơ sở. Tại khu vực Nhà hát Xiếc và Tạp kỹ tại 21-25 Thái Thịnh, Sở đề xuất sử dụng ba địa điểm với tổng diện tích khoảng 3.800m2 để xây dựng một địa điểm mới phục vụ công nghiệp văn hóa và hoạt động biểu diễn; đối với Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long tại phố Lương Văn Can, qua đánh giá công năng, Sở nhận thấy cơ sở này không còn đáp ứng yêu cầu và đã báo cáo thành phố cho phép xây dựng lại. Với Rạp Đại Nam, Sở đề xuất sửa chữa, chống xuống cấp; nhà hát cũng đã chủ động sửa chữa nhưng chưa đáp ứng yêu cầu. Đối với các nhà hát khác, như: Rạp Công Nhân, Rạp Chuông Vàng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có kế hoạch, đồng thời kêu gọi xã hội hóa để tham gia đầu tư, khai thác gắn với công nghiệp văn hóa.

Cùng với rà soát cơ sở vật chất, Sở cũng tập trung đổi mới hoạt động tại các nhà hát. Với các loại hình nghệ thuật truyền thống, như chèo, cải lương…, Sở đã yêu cầu các nhà hát xây dựng sản phẩm mới; bên cạnh phát triển trên chất liệu truyền thống, bổ sung những yếu tố mới và công nghệ vào chương trình. Năm 2026, mỗi đơn vị được giao xây dựng ít nhất hai sản phẩm.

Sở cũng đẩy mạnh bán vé trên nền tảng số, quảng bá, giới thiệu chương trình nghệ thuật; lựa chọn và đánh giá sản phẩm sau khi kết thúc giai đoạn biểu diễn thử nghiệm.

Đối với cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tham gia đầu tư, khai thác thiết chế văn hóa, thể thao, đồng chí Phạm Tuấn Long cho biết, trong số 21 dự án xã hội hóa về văn hóa, thể thao, Sở đang tổng hợp, phối hợp với các địa phương để đôn đốc thực hiện.

Thời gian tới, Sở sẽ công bố danh sách các địa điểm kêu gọi xã hội hóa dự án gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm; đồng thời phối hợp với các địa phương rà soát, đánh giá hiệu quả các dự án đã thực hiện trong giai đoạn vừa qua.

Hiệu quả chưa tương xứng với nguồn lực và tài sản

Sau buổi làm việc tập trung, nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm, phiên họp giải trình đầu tiên của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội trong nhiệm kỳ 2026-2031 về đầu tư, khai thác, quản lý các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra.

Tại phiên họp giải trình có 15 đại biểu với 18 lượt trao đổi; 15 lượt trả lời của lãnh đạo các sở, ban, ngành và trả lời của Phó Chủ tịch UBND thành phố. Đây là nguồn dữ liệu phục vụ công tác thẩm tra các dự án, quá trình xem xét, quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của HĐND thành phố, cũng như hoạt động chất vấn tại các kỳ họp.

Phát biểu bế mạc phiên họp giải trình, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương đánh giá, các đại biểu HĐND thành phố đã tập trung trao đổi, yêu cầu giải trình những vấn đề nổi lên qua giám sát và đang được cử tri, nhân dân quan tâm. Lãnh đạo UBND thành phố, các sở, ngành, xã, phường và đơn vị liên quan đã trực tiếp giải trình, làm rõ nhiều nội dung đại biểu trao đổi; phân tích nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất các giải pháp khắc phục.

Qua phiên họp giải trình có thể khẳng định, thời gian qua, thành phố đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và dành nguồn lực đáng kể cho phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao. Hệ thống thiết chế từ thành phố đến cơ sở từng bước được củng cố; nhiều công trình được đầu tư mới, cải tạo, nâng cấp; các cơ chế, chính sách tiếp tục được hoàn thiện; hoạt động văn hóa, thể thao cơ bản được duy trì, phục vụ nhu cầu của nhân dân...

Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng cho thấy hiệu quả đầu tư, quản lý và khai thác hệ thống thiết chế vẫn chưa đồng đều, có mặt chưa tương xứng với nguồn lực và tài sản thành phố đã đầu tư; việc phân định giữa quản lý nhà nước, quản lý tài sản và tổ chức hoạt động ở một số nơi chưa rõ. Cơ chế tài chính, khai thác tài sản công, xã hội hóa còn vướng mắc...

Từ kết quả giám sát và phiên giải trình, Thường trực HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch, tổ chức lại mạng lưới thiết chế văn hóa, thể thao trên cơ sở Quy hoạch Thủ đô; thống kê số lượng, đánh giá hiện trạng, công năng, phạm vi phục vụ, tần suất sử dụng và hiệu quả hoạt động.

Trên cơ sở đó, phân loại rõ công trình cần đầu tư mới; cải tạo, nâng cấp; bổ sung trang thiết bị, điều chỉnh công năng; công trình có thể sử dụng chung. Nguồn lực phải tập trung vào nơi thực sự cần, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp, hiệu quả thấp. Với dự án đầu tư, ngay từ giai đoạn chuẩn bị phải xác định đơn vị tiếp nhận, mô hình quản lý, nhân lực, kinh phí vận hành, bảo trì và phương án khai thác.

Cần sớm hoàn thiện mô hình quản lý phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp; phân định rõ quản lý nhà nước, quản lý tài sản và tổ chức hoạt động; xác định trách nhiệm của thành phố, sở chuyên ngành và UBND xã, phường.

Đối với công trình quy mô lớn trước đây thuộc cấp huyện, nay giao xã, phường quản lý, cần có phương án phù hợp; nghiên cứu cơ chế điều phối, sử dụng chung và tổ chức chương trình cấp thành phố, liên địa bàn đối với công trình có khả năng phục vụ liên xã, liên phường.

Cần có chính sách nâng tầm các thiết chế văn hóa

Thường trực HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố tạo chuyển biến rõ nét về hiệu quả khai thác, sử dụng thiết chế. Đánh giá phải dựa vào tần suất, công suất khai thác, số người được phục vụ, chất lượng hoạt động và mức độ đáp ứng nhu cầu người dân, không chủ yếu dựa vào số lượng công trình, số hoạt động.

Bên cạnh đó, cần đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; mở rộng thời gian, đối tượng, phạm vi phục vụ; tăng cường liên kết, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số. Tháo gỡ vướng mắc về khai thác tài sản công, định mức, đơn giá, giao nhiệm vụ, đặt hàng, cơ chế tự chủ; huy động nguồn lực xã hội công khai, minh bạch, đúng quy định, không làm thay đổi mục tiêu phục vụ cộng đồng.

Thành phố cũng cần có chính sách quan tâm nâng tầm các thiết chế văn hóa, nghệ thuật cấp thành phố gắn với phát triển công nghiệp văn hóa. Có kế hoạch đầu tư, cải tạo, nâng cấp và đổi mới quản trị, khai thác, đặt trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

"Xử lý dứt điểm các tồn tại kéo dài, tăng trách nhiệm người đứng đầu. Với công trình sử dụng chưa hiệu quả, sai công năng; vướng mắc về đất đai, tài sản công, liên doanh, liên kết và các đề án chậm hoàn thiện, phải xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm và thời hạn xử lý. Những tồn tại đã kéo dài, qua thanh tra, kiểm tra hoặc nhiều lần kiến nghị không tiếp tục dừng ở rà soát, báo cáo mà phải có phương án, thời hạn cụ thể", ông Trần Thế Cương nhấn mạnh.

Thường trực HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố triển khai các kiến nghị tại báo cáo giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố; cụ thể hóa ngay các cam kết tại phiên giải trình thành nhiệm vụ, tiến độ, kết quả. Việc giải quyết được ngay phải làm ngay, việc cần thời gian phải có lộ trình, những vướng mắc cơ chế, chính sách phải kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền.

"Thủ đô đang bước vào giai đoạn phát triển mới, tư duy về đầu tư và quản lý thiết chế văn hóa cũng phải đổi mới tương ứng. Việc đầu tư phải để công trình hoạt động hiệu quả, phát huy được giá trị của tài sản, hướng đến nhu cầu và sự thụ hưởng của nhân dân. Kết quả cuối cùng phải được đo bằng sự chuyển biến thực tế tại các thiết chế và bằng mức độ người dân được tiếp cận, tham gia, thụ hưởng các hoạt động văn hóa, thể thao ngày càng tốt hơn. Thường trực HĐND thành phố và các Ban HĐND thành phố sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát việc thực hiện", Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương cho biết.

Phi Long