Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thẩm tra sơ bộ dự án Luật Nhà ở (sửa đổi)

Tham dự phiên họp có Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban; đại diện các bộ, ngành liên quan.

Báo cáo tóm tắt về một số nội dung chính của dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là các quan điểm mới về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê; khắc phục các bất cập trong thực tiễn và bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Dự thảo Luật gồm 13 Chương, 132 Điều; giảm 66 Điều so với quy định tại Luật Nhà ở năm 2023. Điểm mới là dự thảo Luật bổ sung chương về phát triển nhà ở cho thuê, trong đó quy định về: đối tượng được thuê; hình thức phát triển thông qua vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; yêu cầu đối với dự án và thủ tục đầu tư dự án; chính sách ưu đãi chủ đầu tư dự án; giá cho thuê nhà ở; quản lý nhà ở cho thuê; đồng thời bổ sung mới quy định về nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

Dự luật cũng quy định miễn tiền sử dụng đất đối với dự án nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng không bằng vốn của Nhà nước và một số ưu đãi khác để khuyến khích thu hút khu vực tư nhân tham gia phát triển thị trường nhà ở cho thuê với giá phù hợp.

Bên cạnh đó, quy định cụ thể về thời hạn sử dụng nhà chung cư theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng, xử lý nhà chung cư khi bị phá dỡ gắn với bảo đảm quyền tài sản, chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư theo quy định khi hết thời hạn.

Cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, hồ sơ dự án Luật đã được chuẩn bị bảo đảm đúng quy định, đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Bên cạnh đó, các ý kiến đề nghị, quy định tại dự thảo Luật cần tiếp tục thể chế hóa đầy đủ chủ trương “hạn chế tối đa việc phân lô bán nền tại khu vực đô thị, đặc biệt tại các đô thị lớn”; rà soát các quy định về đối tượng và điều kiện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ.

Đồng thời, đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, xác định rõ nguồn vốn, hình thức sở hữu đối với nhà ở xã hội do Nhà nước “đặt hàng”; làm rõ quy định về nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; rà soát các quy định về đối tượng, điều kiện được thuê nhà ở, các chính sách hỗ trợ của đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê để bảo đảm phù hợp với nguồn lực về ngân sách, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định tại các luật khác.

Nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về chính sách ưu đãi đối với nhà ở cho thuê để bảo đảm các chính sách này chuyển thành ưu đãi đối với người thuê nhà, những đối tượng có khó khăn về nhà ở, ngăn ngừa nguy cơ trục lợi chính sách.

Cùng với đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lưu ý, cần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dự thảo Luật với quy định của các dự án luật có liên quan cũng được trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp thứ Hai, đặc biệt là dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) về: mô hình hoạt động của “Quỹ nhà ở”; các quy định về đối tượng, quyền sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất, việc giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án nhà ở; việc xác định phạm vi quy định về phát triển, quản lý, vận hành loại nhà có mục đích lưu trú; các quy định về sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất của cá nhân nước ngoài; về thời điểm có hiệu lực thi hành của các luật.

Minh Trang; Ảnh: Hồ Long