Hà Nội: Gắn đầu tư thiết chế văn hóa, thể thao với hiệu quả khai thác

Gắn đầu tư với hiệu quả khai thác sau đầu tư

Phát biểu khai mạc phiên giải trình, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương nhấn mạnh Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế mà còn là trung tâm lớn về văn hóa của cả nước. Bề dày văn hiến cùng những giá trị đặc sắc của văn hóa và con người Hà Nội đã tạo nên bản sắc, vị thế và sức hấp dẫn riêng có của Thủ đô.

Trong giai đoạn phát triển mới đặt ra cho văn hóa Hà Nội nhiều yêu cầu, thách thức và cơ hội mới. Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà phải thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, động lực quan trọng cho phát triển Thủ đô; vừa đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu hưởng thụ văn hóa của Nhân dân, vừa góp phần thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ, công nghiệp văn hóa, nâng cao sức cạnh tranh, vị thế của Hà Nội...

"Để thực hiện được yêu cầu đó, hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao có vai trò hết sức quan trọng. Đây vừa là các công trình cơ sở vật chất, vừa là không gian sinh hoạt, sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của Nhân dân; nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao; đồng thời là hạ tầng quan trọng để phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa của Thủ đô; góp phần nâng cao đời sống văn hóa cơ sở, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh", Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố nhấn mạnh.

Cũng theo ông Trần Thế Cương, những năm qua, Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố đã rất quan tâm đến lĩnh vực này; nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách được ban hành; nguồn lực đầu tư được tăng cường; hệ thống thiết chế từ thành phố đến cơ sở từng bước được xây dựng, cải tạo, nâng cấp. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, thành phố đã có nhiều chủ trương, chính sách mới nhằm huy động nguồn lực vừa bảo tồn các giá trị di sản văn hóa, vừa phát huy, phát triển văn hóa, thể thao, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, khai thác các không gian sáng tạo, các giá trị di sản, sản phẩm văn hóa và những cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô đồng thời xác định công nghiệp văn hóa là một trong những động lực tăng trưởng mới của Thành phố.

Tuy nhiên, qua thực tiễn cho thấy giữa nguồn lực đầu tư, quy mô hệ thống thiết chế với hiệu quả quản lý, khai thác vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục được xem xét, giải quyết. Có nơi thiết chế còn thiếu, quy mô nhỏ, cơ sở vật chất chưa đáp ứng nhu cầu; nhưng cũng có những công trình đã được đầu tư tương đối đồng bộ, quy mô lớn nhưng chưa khai thác hết công năng, công suất. Một số thiết chế văn hóa, nghệ thuật chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức các chương trình chuyên nghiệp, chất lượng cao, chưa thực sự tạo được hạ tầng đủ mạnh để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc quản lý hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao ở cơ sở đang đặt ra những yêu cầu mới. Nhiều công trình quy mô cấp huyện trước đây đã được chuyển giao về xã, phường; trong khi mô hình quản lý, nhân lực, nguồn lực và cơ chế vận hành cần tiếp tục được hoàn thiện để phù hợp với quy mô, tính chất và phạm vi phục vụ của từng công trình.

"Đây không chỉ là vấn đề về cơ sở vật chất, mà sâu hơn là bài toán về đầu tư, quản trị và hiệu quả sử dụng nguồn lực công cho văn hóa", ông Trần Thế Cương nhấn mạnh.

Làm rõ trách nhiệm, khơi thông nguồn lực phát triển

Thông qua phiên giải trình, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương nêu rõ, Thường trực HĐND thành phố đề nghị cần tập trung làm rõ 03 nhóm vấn đề lớn. Thứ nhất, về công tác đầu tư các thiết chế văn hóa, thể thao, cần đánh giá việc đầu tư hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao đã thực sự đồng bộ, phù hợp với quy hoạch, nhu cầu và sự phát triển của thành phố hay chưa; việc phân bổ nguồn lực đã hợp lý chưa; những khó khăn, vướng mắc trong đầu tư, cải tạo, nâng cấp các thiết chế hiện nay là gì.

"Đặc biệt, đầu tư phải gắn với hiệu quả sau đầu tư. Ngay từ khi quyết định đầu tư phải tính đầy đủ phương án quản lý, vận hành, nguồn nhân lực, kinh phí và khả năng khai thác lâu dài", ông Trần Thế Cương đặt vấn đề.

Thứ hai, về công tác quản lý các thiết chế văn hóa, thể thao, cần làm rõ mô hình quản lý hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, quản lý tài sản và trực tiếp tổ chức hoạt động.

Riêng đối với các công trình quy mô lớn được chuyển giao về xã, phường, cần làm rõ mô hình nào là phù hợp; cơ chế nào để khai thác theo phạm vi rộng hơn, không giới hạn bởi địa giới hành chính; làm thế nào để vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ tài sản công, vừa tạo điều kiện phát huy tối đa công năng của công trình.

Thứ ba, về vấn đề khai thác và phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa, thể thao, một thiết chế được đầu tư khang trang nhưng ít hoạt động, ít người sử dụng thì chưa thể coi là đầu tư hiệu quả. Do đó, cần làm rõ nguyên nhân vì sao một số thiết chế chưa khai thác hết công năng; những vướng mắc về cơ chế tài chính, khai thác tài sản công, xã hội hóa; trách nhiệm của cơ quan, đơn vị được giao quản lý.

Đồng thời, cần đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động; lấy nhu cầu của người dân làm trung tâm; từng bước đưa các thiết chế văn hóa trở thành những không gian văn hóa thực sự có sức sống, có khả năng thu hút công chúng, thúc đẩy sáng tạo và đóng góp cho phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

Thứ tư, về cơ chế, chính sách và các giải pháp huy động, phát huy nguồn lực, cần làm rõ những vướng mắc về cơ chế, chính sách đang hạn chế việc khai thác, sử dụng các thiết chế; nhất là cơ chế quản lý, sử dụng tài sản công, tự chủ, liên doanh, liên kết và xã hội hóa.

"Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp cụ thể để khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội, tạo điều kiện cho các tổ chức, doanh nghiệp và người dân tham gia đầu tư, tổ chức hoạt động, khai thác các thiết chế theo đúng quy định; qua đó nâng cao chất lượng hoạt động và giảm áp lực cho ngân sách nhà nước", Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương, tinh thần của phiên giải trình hôm nay là thẳng thắn, trách nhiệm, đi vào thực chất; rõ vấn đề, rõ nguyên nhân, rõ trách nhiệm và rõ giải pháp. Vì vậy, đề nghị các vị đại biểu HĐND Thành phố tập trung vào những vấn đề còn tồn tại, bất cập; câu hỏi ngắn gọn, rõ nội dung, xác định đúng cơ quan, đơn vị cần giải trình. Đối với các cơ quan, đơn vị được yêu cầu giải trình, đề nghị trả lời trực tiếp vào vấn đề đại biểu nêu; báo cáo những việc đã làm, nêu khó khăn, tồn tại, nguyên nhân, đồng thời phải làm rõ trách nhiệm, giải pháp và thời hạn khắc phục những tồn tại, hạn chế.

Bên cạnh đó, Thường trực HĐND thành phố yêu cầu những vấn đề được chỉ ra phải có địa chỉ xử lý; những giải pháp được cam kết phải có thời hạn thực hiện và phải được kiểm đếm bằng kết quả cụ thể.

"Mục tiêu cuối cùng của phiên giải trình chính là để chỉ ra những tồn tại, hạn chế và tìm ra được giải pháp khả thi để tạo chuyển biến sau giám sát", ông Trần Thế Cương nhấn mạnh.

Phi Long