Diễn đàn thực chất, phát huy trí tuệ, trách nhiệm của các đại biểu
Ngày mai, Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách sẽ khai mạc. Các đại biểu kỳ vọng, qua hội nghị sẽ làm rõ hơn những vấn đề về tính thống nhất và tác động thực tế của chính sách. Đây cũng là dịp để những vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật được phản ánh kịp thời, góp phần bảo đảm các quy định khi ban hành có tính khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ Đào Chí Nghĩa: Diễn đàn thực chất, phát huy cao nhất trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm của đại biểu
Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ là diễn đàn thực chất, phát huy cao nhất trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, nhất là những đại biểu có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động lập pháp nhằm hoàn thiện các dự án luật trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.
Chất lượng của mỗi dự án luật không chỉ phụ thuộc vào quá trình chuẩn bị của cơ quan soạn thảo mà còn phụ thuộc rất lớn vào việc tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự án luật thông qua thảo luận, phản biện và đóng góp ý kiến của đại biểu Quốc hội. Vì vậy, tôi mong muốn hội nghị lần này tập trung vào những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những quy định tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và hoạt động của bộ máy nhà nước; đồng thời làm rõ tính thống nhất, đồng bộ của các dự án luật trong hệ thống pháp luật.
Các đại biểu, bằng chính kiến và kinh nghiệm thực tiễn của mình, sẽ đưa tiếng nói từ địa phương, cử tri và cộng đồng doanh nghiệp vào quá trình xây dựng pháp luật. Đây cũng là dịp để những vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật được phản ánh kịp thời, góp phần bảo đảm các quy định khi ban hành có tính khả thi, dễ thực hiện và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trong 17 dự án luật được đưa ra thảo luận lần này, tôi quan tâm đến nhiều nhóm dự án luật có tác động sâu, trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp cũng như hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.
Đối với nhóm luật liên quan đến chuyển đổi số, dữ liệu và định danh điện tử, điều tôi quan tâm là các quy định phải vừa tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ, khai thác và chia sẻ dữ liệu, vừa bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, an toàn thông tin và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan. Những vấn đề này cần được quy định rõ ràng, thống nhất với các luật hiện hành để tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Đối với nhóm luật về kinh tế, doanh nghiệp, tài chính và kiểm toán, tôi mong muốn các quy định được thiết kế theo hướng minh bạch, rõ trách nhiệm, giảm các thủ tục không cần thiết, tạo điều kiện để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận các chính sách hỗ trợ. Đồng thời, cần có những quy định đủ rõ để bảo đảm kỷ cương, tính công khai và hiệu quả trong quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, các dự án luật liên quan đến tổ chức, hoạt động của cơ quan tư pháp và xử lý vi phạm hành chính cũng cần được xem xét kỹ về thẩm quyền, trình tự, thủ tục và cơ chế kiểm soát việc thực hiện. Những quy định này phải bảo đảm tính thống nhất, chặt chẽ, khả thi, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Một vấn đề cũng cần được quan tâm là các điều khoản chuyển tiếp trong các nhóm luật. Đối với những dự án luật sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung, cần xác định rõ thời điểm có hiệu lực, cách thức xử lý các trường hợp đang thực hiện và trách nhiệm hướng dẫn thi hành, tránh để người dân, doanh nghiệp và cơ quan thực thi lúng túng khi luật có hiệu lực.
Có thể thấy, yêu cầu quan trọng nhất đối với việc hoàn thiện 17 dự án luật là phải bảo đảm chất lượng, tính đồng bộ và tính khả thi của từng quy định, lấy thực tiễn cuộc sống làm thước đo. Muốn vậy, tôi đề nghị các cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát kỹ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau; đánh giá đầy đủ tác động của các phương án chính sách; đặc biệt chú trọng đến nguồn lực, điều kiện tổ chức thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan.
Tôi mong muốn quá trình hoàn thiện các dự án luật tiếp tục được thực hiện trên cơ sở lắng nghe đầy đủ ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học, đối tượng chịu tác động và cử tri. Những ý kiến xác đáng cần được tiếp thu thực chất; đồng thời, đối với các nội dung chưa thể tiếp thu, cần giải trình rõ, bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm trong quá trình xây dựng pháp luật.
Tôi kỳ vọng sau hội nghị, các dự án luật sẽ được hoàn thiện thêm một bước cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp, tạo cơ sở để Quốc hội xem xét, thảo luận tại Kỳ họp thứ Hai. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là ban hành đủ luật theo chương trình mà quan trọng hơn là xây dựng được những đạo luật có chất lượng, đi vào cuộc sống, giải quyết được những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng, ổn định cho sự phát triển của đất nước.
Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Huế Nguyễn Thị Sửu: Nâng tầm trách nhiệm của đại biểu Quốc hội chuyên trách trong công tác lập pháp
Việc tổ chức Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách trước kỳ họp thường kỳ của Quốc hội là vô cùng cần thiết, góp phần nâng tầm trách nhiệm của mỗi đại biểu chuyên trách khi tham gia vào công tác lập pháp. Hội nghị được tổ chức cũng cho thấy sự cố gắng, nỗ lực rất lớn của các cơ quan của Quốc hội, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và đặc biệt là của các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách dù ở Trung ương hay ở địa phương.
Với nhiệm vụ của mình, các đại biểu hoạt động chuyên trách mang trọng trách đi đầu trong công tác nghiên cứu, góp ý vào các dự án luật, nghị quyết. Thông qua những ý kiến của đại biểu, các dự thảo luật trước khi trình Quốc hội được rà soát, chỉnh lý một bước.
Tại Kỳ họp thứ Hai sắp tới, công tác lập pháp tiếp tục là một nhiệm vụ trọng tâm, với việc xem xét, cho ý kiến và thông qua nhiều dự án luật lớn, quan trọng. Cụ thể, Quốc hội dự kiến xem xét 45 dự án luật, nghị quyết; trong đó 43 dự án dự kiến được xem xét, thông qua. Do đó, việc tổ chức hội nghị một mặt nâng cao được chất lượng của các dự án luật, mặt khác cũng giúp tiết kiệm được thời gian và nâng cao được chất lượng các dự án luật.
Đây là Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách đầu tiên của nhiệm kỳ khóa XVI. Theo dự kiến, hội nghị sẽ dành 2 ngày để cho ý kiến vào 17 dự án luật. Tuy thời gian không nhiều nhưng chương trình hội nghị được thiết kế khoa học, bài bản. Các dự án luật được chia thành các nhóm theo từng lĩnh vực: kinh tế - tài chính; quốc phòng - an ninh; khoa học, công nghệ và môi trường; tư pháp và văn hóa - xã hội. Việc phân nhóm theo lĩnh vực như vậy sẽ tạo điều kiện tối đa để các đại biểu phát huy sở trường, năng lực đối với những vấn đề là thế mạnh của mình.
Tôi tin tưởng, các đại biểu hoạt động chuyên trách sẽ nêu cao tinh thần trách nhiệm, thể hiện rõ vai trò cầu nối giữa lý luận với thực tiễn, giữa tâm tư, nguyện vọng của cử tri và Nhân dân với các quyết sách trình Quốc hội xem xét và thông qua.
Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa Lê Hữu Trí: Đưa thực tiễn vào từng quy định của pháp luật
Việc tổ chức hội nghị có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hoàn thiện các dự án luật trước khi trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Với 17 dự án luật được đưa ra thảo luận, đây là dịp để các đại biểu tiếp tục nghiên cứu sâu, trao đổi thẳng thắn và rà soát kỹ hơn những quy định còn có cách hiểu khác nhau hoặc cần tiếp tục hoàn thiện.
Tôi kỳ vọng trước hết hội nghị sẽ làm rõ hơn những vấn đề về tính thống nhất, tính khả thi và tác động thực tế của chính sách. Một quy định pháp luật khi được ban hành không chỉ cần đúng về mặt kỹ thuật lập pháp mà quan trọng hơn là phải có khả năng đi vào cuộc sống, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan thực thi.
Qua thực tiễn hoạt động, tôi cho rằng một trong những yêu cầu rất quan trọng khi xây dựng pháp luật hiện nay là phải nhìn chính sách từ góc độ thực tiễn, từ người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Những quy định chưa rõ, còn giao thoa hoặc chưa xác định đầy đủ trách nhiệm của từng chủ thể cần được rà soát ngay trong quá trình xây dựng luật, để hạn chế việc phải giải thích, hướng dẫn quá nhiều sau khi luật có hiệu lực.
Đối với các nội dung được đưa ra tại hội nghị, tôi đặc biệt quan tâm đến những dự án luật có tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý tài nguyên, môi trường và phát triển kinh tế biển.
Đối với các quy định liên quan đến tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, cần tiếp tục nghiên cứu theo hướng vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, bảo vệ tài nguyên và môi trường, vừa tạo dư địa để các địa phương phát huy tiềm năng, lợi thế, khai thác hợp lý không gian phát triển. Đặc biệt, những quy định liên quan đến phân định trách nhiệm, trình tự, thủ tục và phối hợp giữa các cơ quan cần được thiết kế rõ ràng, tránh phát sinh điểm nghẽn trong quá trình tổ chức thực hiện.
Tôi kỳ vọng Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất sẽ tiếp tục phát huy tinh thần dân chủ, trách nhiệm, đi thẳng vào những vấn đề còn ý kiến khác nhau; qua đó góp phần nâng cao chất lượng các dự án luật, bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật và tạo nền tảng pháp lý ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.