Siết chặt kỷ cương đấu giá tài sản công

Lấy thực tiễn làm thước đo quản lý

Đấu giá tài sản, đặc biệt là quyền sử dụng đất, là nguồn thu ngân sách quan trọng. Tuy nhiên, công tác này đang đối mặt với các khoảng trống pháp lý và rủi ro thao túng thị trường. Thực trạng này đã được Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị phân tích tại buổi làm việc với UBND tỉnh và các sở, ngành.

Tại buổi giám sát, Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị Nguyễn Minh Tâm đánh giá cao việc địa phương áp dụng 100% hình thức bỏ phiếu gián tiếp đối với đấu giá quyền sử dụng đất. Cơ chế này giúp ngăn chặn tình trạng thông đồng và dìm giá. Việc cách ly các bên tham gia đến khi mở phiếu công khai giúp loại bỏ áp lực và hạn chế hành vi vi phạm. Thực tế, tỷ lệ đấu giá thành công tại Quảng Trị vượt giá sàn ở mức cao. Các phiên đấu giá đất vùng ven có tỷ lệ vượt giá sàn lên tới 29,98%, đóng góp hàng chục tỷ đồng cho ngân sách địa phương.

Chuyên đề giám sát diễn ra trong bối cảnh tỉnh Quảng Trị đang vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sự thay đổi bộ máy quản lý hành chính kéo theo biến động trong quy trình giao đất và phân cấp thẩm quyền. Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Trần Vũ Khiêm nhấn mạnh, qua giám sát nhằm nhận diện vướng mắc phát để kịp thời tháo gỡ.

Phân tích về cơ chế giá khởi điểm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo cho biết, phương pháp định giá hiện hành chưa bắt kịp biến động thị trường. Định giá cao gây lãng phí nguồn lực khi đấu giá không thành công. Định giá thấp tạo kẽ hở cho các đối tượng trục lợi. Chế tài tịch thu tiền đặt trước, hiện chỉ chiếm 5% đến 20% giá khởi điểm, chưa đủ sức răn đe đối với hành vi trả giá cao rồi bỏ cọc. Sự thiếu vắng cơ chế hậu kiểm và thiếu quy định cấm đấu giá từ 3 đến 5 năm đối với cá nhân, tổ chức vi phạm khiến tình trạng bỏ cọc khó xử lý triệt để.

Từ góc độ an ninh trật tự, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm đánh giá sự thiếu đồng bộ giữa các quy định pháp luật tạo rủi ro pháp lý cho cơ quan thực thi. Thực tế này cũng khiến các tổ chức đấu giá e ngại khi thực hiện nhiệm vụ được giao.

Chủ động hoàn thiện quy định, tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn

Kết luận buổi giám sát, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị Trần Vũ Khiêm đề nghị, UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương không thụ động chờ đợi quá trình sửa đổi luật pháp để giải quyết các bất cập hiện hữu. Thay vào đó, cần phát huy tối đa thẩm quyền và sự chủ động trong công tác điều hành.

Đối với những quy định, quy trình thuộc thẩm quyền ban hành của địa phương, cơ quan chức năng cần rà soát để điều chỉnh, bổ sung ngay. Các nội dung này bao gồm quy chế phối hợp giữa các sở, ngành, quy trình kiểm tra hồ sơ và tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá. Quản lý nhà nước phải bảo đảm tính thông suốt; không để nguồn lực đất đai bị “đóng băng” hay thất thoát do vướng mắc về mặt thủ tục.

Về những vấn đề vượt thẩm quyền địa phương, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị tránh báo cáo chung chung, thiếu căn cứ. Thay vào đó, cần khẩn trương xây dựng một bộ hồ sơ luận cứ khoa học; cung cấp đầy đủ số liệu và bằng chứng thực tiễn. Qua đó, làm căn cứ để Đoàn ĐBQH tỉnh trình bày trực tiếp tại nghị trường Quốc hội; kiến nghị đến Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương xem xét, tháo gỡ trong Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026.

Thông qua giám sát, yêu cầu đổi mới về phương pháp quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài sản công cũng được đặt ra. Định hướng chung là lấy thực tiễn làm cơ sở đánh giá định kỳ. Chính quyền địa phương lấy sự chủ động làm giải pháp thực thi trọng tâm. Thông qua duy trì, siết chặt kỷ cương, địa phương hướng tới mục tiêu đưa nguồn lực tài sản công thực sự trở thành động lực thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển vững chắc.

Bài và ảnh: Võ Linh