Nâng cao hiệu quả quy hoạch phát triển không gian xanh đô thị
Đoàn giám sát Thường trực HĐND tỉnh Lạng Sơn vừa làm việc với UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan về công tác quy hoạch xây dựng, quản lý hoạt động của các công viên trên địa bàn. Ghi nhận những kết quả tích cực đã đạt được, Đoàn giám sát cũng thẳng thắn chỉ rõ các tồn tại, vướng mắc trong đầu tư hạ tầng kỹ thuật; qua đó, kiến nghị nhiều giải pháp chấn chỉnh cơ chế quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển không gian đô thị bền vững.
Nhận diện thực trạng hạ tầng sinh thái công cộng
Tại buổi làm việc, Thường trực HĐND tỉnh ghi nhận, đánh giá cao UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện các quy định của pháp luật về quy hoạch xây dựng, quản lý hoạt động của các công viên trên địa bàn. Thực tế cho thấy, hệ thống công viên, khuôn viên cây xanh, mặt nước… đã từng bước được đầu tư, phát huy công năng. Qua đó, góp phần cải thiện cảnh quan đô thị, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng đời sống người dân, đáp ứng trực tiếp nhu cầu vui chơi, giải trí, luyện tập thể dục thể thao, cũng như phục vụ tổ chức các hoạt động văn hóa, chính trị.
Thống kê cho thấy, toàn tỉnh hiện có 5 công viên đô thị lớn, bao gồm: Công viên Chi Lăng, Công viên bờ sông Kỳ Cùng, Công viên 15/6, Công viên 17/10, Công viên hồ Phai Loạn; cùng với đó, là 5 vườn hoa, khuôn viên cây xanh với tổng số lượng trên 12.000 cây xanh đô thị, cây bóng mát các loại. Về độ phủ bề mặt, địa phương đang duy trì trên 58.000m² thảm cỏ phân bổ tại 4 phường trung tâm cùng một số xã thuộc khu vực đô thị trung tâm huyện trước đây. Công tác quản lý, duy tu, chăm sóc hệ thống cây xanh đô thị này đang được duy trì thường xuyên, bám sát việc thực hiện theo phân cấp của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quy hoạch, đầu tư phát triển hệ thống công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn tỉnh cũng còn những mặt chưa đồng bộ. Một số địa phương còn thiếu công viên hoặc diện tích cây xanh công cộng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị. Đáng chú ý, cơ quan quản lý chưa xây dựng được cơ sở dữ liệu số về cây xanh tại công viên; đồng thời, chưa có quy chế quản lý công viên, khuôn viên. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật bên trong các khu vực này hoàn toàn chưa được đầu tư, duy tu, bảo dưỡng đồng bộ, kịp thời.
Từ những hạn chế trên, các đại biểu đã tập trung thảo luận, trao đổi, làm rõ, thống nhất về kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân, cũng như trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương. Trong đó, có vấn đề quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ tại công viên; yêu cầu phát huy tiềm năng du lịch của các không gian mở này. Đồng thời, các đại biểu cũng xem xét các kiến nghị trong dự thảo báo cáo kết quả giám sát, qua đó thống nhất đưa ra khỏi kiến nghị một số nội dung chưa phù hợp.
Hướng tới phát triển không gian xanh đô thị bền vững
Dự và phát biểu tại buổi giám sát, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Xuân Huyên nhấn mạnh, công viên cây xanh giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị bền vững. Các không gian sinh thái này trực tiếp góp phần điều hòa khí hậu, cải thiện môi trường, tạo cảnh quan đô thị. Hệ thống các công viên trên địa bàn tỉnh là thiết chế cốt lõi đáp ứng nhu cầu vui chơi, rèn luyện sức khỏe, phục vụ trực tiếp các hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Dựa trên các nguyên tắc này, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh đề nghị Đoàn giám sát rà soát, tiếp thu ý kiến của các đại biểu nhằm hoàn thiện dự thảo báo cáo giám sát, thông báo kết luận giám sát trình Thường trực HĐND tỉnh xem xét ban hành.
Về phương hướng thời gian tới, UBND tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan, UBND xã, phường thực hiện tốt công tác quy hoạch, quản lý đô thị, các công viên. Mọi hoạt động quy hoạch, xây dựng phải tuân thủ chặt chẽ theo chỉ đạo tại Nghị quyết số 06 ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý, phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đồng thời, cần sớm hoàn thiện, ban hành quy định danh mục cây xanh sử dụng công cộng, cây xanh cần bảo tồn trên phạm vi toàn tỉnh nhằm bảo đảm tính thống nhất, phù hợp với thực tế địa phương. Trong đó, ưu tiên lựa chọn những loại cây bản địa để tiến hành trồng trong các hệ thống công viên trên địa bàn.
Nhằm giải quyết bài toán nguồn lực, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần đẩy mạnh các giải pháp phát huy tối đa hiệu quả các công viên đã được đầu tư. Yêu cầu đặt ra là phải nghiêm túc nghiên cứu phương án đấu thầu, thúc đẩy xã hội hóa, xây dựng mô hình tự quản trong quản lý hoạt động của công viên cây xanh. Các sở, ngành, đơn vị liên quan cần rà soát, nhanh chóng tham mưu cơ chế thu hút, quản lý nguồn thu hợp pháp từ hoạt động dịch vụ, kinh doanh trong công viên. Qua đó, tạo lập nguồn lực tài chính bổ sung bền vững phục vụ trực tiếp cho công tác duy tu, bảo dưỡng hạ tầng.
Song song đó, cần nâng cao ý thức cộng đồng trong việc duy trì chất lượng hệ sinh thái. Các cơ quan quản lý từ cấp tỉnh đến cơ sở đẩy mạnh công tác tuyên truyền tới từng khu dân cư nhằm nâng cao nhận thức, ý thức của người dân trong việc chủ động bảo vệ tài sản công cộng, giữ gìn vệ sinh môi trường tại khu vực các công viên.