Nâng hiệu quả giám sát từ những vấn đề sát thực tiễn

Chọn đúng vấn đề, tăng kiểm chứng thực tế

Lĩnh vực kinh tế - ngân sách có phạm vi rộng, liên quan trực tiếp đến phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực. Để giám sát đi vào thực chất, việc lựa chọn đúng vấn đề, xác định rõ phạm vi, đối tượng và tăng kiểm chứng từ thực tế có ý nghĩa quan trọng.

Theo Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Thúy Nga, nội dung đưa vào giám sát phải xuất phát từ thực tiễn, có căn cứ, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan và có khả năng tạo chuyển biến. Nếu lựa chọn vấn đề quá rộng, phạm vi dàn trải sẽ khó đi sâu vào bản chất, khó xác định trách nhiệm và đưa ra kiến nghị cụ thể, khả thi.

Từ yêu cầu đó, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Hà Tĩnh chú trọng khảo sát thực tế để nhận diện, xác thực những vấn đề đặt ra trong từng chuyên đề giám sát. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, Ban đã tổ chức 8 cuộc khảo sát, hơn 10 cuộc làm việc với các địa phương, sở, ngành, đơn vị liên quan. Nội dung tập trung vào các dự án trình HĐND tỉnh chuyển mục đích sử dụng rừng; các dự án dự kiến bổ sung kế hoạch đầu tư công năm 2026; các dự án đầu tư công của tỉnh giai đoạn 2021 - 2025 cùng một số vấn đề thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách.

Qua khảo sát, làm việc, Ban kịp thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế, đề xuất giải pháp và kiến nghị đối với các cơ quan, đơn vị liên quan. Thông tin thu nhận từ thực tế cũng là căn cứ để đối chiếu với hồ sơ, báo cáo, góp phần nâng cao chất lượng xem xét các vấn đề thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách.

Kết quả khảo sát, nắm bắt thực tiễn cũng được sử dụng trong quá trình thẩm tra các nội dung trình HĐND tỉnh. Trong 6 tháng đầu năm, Ban đã ban hành 28 báo cáo thẩm tra, tập trung vào các lĩnh vực thu - chi ngân sách, đầu tư công, tài chính nhà nước, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh; nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 và các nội dung liên quan đến phân bổ, điều chỉnh một số nguồn vốn.

Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Nguyễn Thị Thúy Nga nhấn mạnh, thông tin phục vụ giám sát cần được thu thập từ nhiều nguồn, nghiên cứu, đối chiếu và kiểm chứng... Như vậy, mới đủ cơ sở đánh giá khách quan kết quả thực hiện, nhận diện đúng hạn chế, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp phù hợp.

Theo đến cùng kết quả sau giám sát

Phát hiện đúng vấn đề mới là điểm khởi đầu. Hiệu quả giám sát cuối cùng phải được thể hiện ở việc những tồn tại, hạn chế được chỉ ra có được xử lý và tạo chuyển biến trong thực tế hay không. Theo Trưởng Ban Nguyễn Thị Thúy Nga, kết quả giám sát phải được chuyển thành những kiến nghị có khả năng thực hiện. Kiến nghị không nên dừng ở các yêu cầu chung như “đề nghị quan tâm”, “tăng cường” hay “sớm khắc phục”, mà cần làm rõ cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm; nội dung phải thực hiện; thời hạn hoàn thành và phương thức báo cáo kết quả. Kiến nghị càng cụ thể càng có căn cứ để theo dõi, đôn đốc và đánh giá mức độ thực hiện.

Theo dõi sau giám sát vì vậy là khâu có ý nghĩa quyết định. Giám sát không kết thúc khi phát hiện vấn đề hoặc khi báo cáo, kết luận được ban hành. Từng kiến nghị cần được theo dõi về tiến độ và kết quả thực hiện; những nội dung chậm thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ cần tiếp tục được đôn đốc, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm.

Từ thực tiễn hoạt động, Ban Kinh tế - Ngân sách cũng thẳng thắn nhìn nhận việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận giám sát, kiến nghị cử tri và cam kết sau chất vấn ở một số nội dung chưa thật sự thường xuyên, quyết liệt... Khắc phục hạn chế này, thời gian tới, Ban xác định tăng cường theo dõi việc triển khai các nghị quyết của HĐND tỉnh thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách; kết quả thực hiện các kiến nghị trong báo cáo giám sát, thẩm tra; đồng thời, tiếp tục theo dõi những nội dung đã được yêu cầu khắc phục.

Hoạt động giám sát cũng tiếp tục hướng vào những vấn đề trọng tâm, như: hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, phân cấp nguồn thu, phân bổ chi thường xuyên, đầu tư công, đất đai, chuyển mục đích sử dụng rừng và các chương trình, dự án trên địa bàn... Đây đều là những lĩnh vực gắn trực tiếp với quản lý, phân bổ, sử dụng nguồn lực, đòi hỏi giám sát phải đi sâu vào từng vấn đề cụ thể, làm rõ trách nhiệm và đưa ra kiến nghị khả thi.

Diệp Anh