Báo chí Canada ấn tượng với thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Nhà Quốc hộiMối quan hệ tin cậy, trách nhiệm, chia sẻ lợi ích lâu dài tự nó đã là một giá trị chiến lược
Trong bài phát biểu tại Diễn đàn Chính sách Canada - Việt Nam ở khuôn viên Nhà Quốc hội ngày 24/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt lòng tin và lợi ích lâu dài vào trung tâm quan hệ Việt Nam - Canada. The Canadian Press và một số trang tin của Canada đã chọn chính thông điệp này để mở đầu bài phân tích về chuyến thăm, đồng thời đánh giá những lợi ích mà tầng nấc mới của khuôn khổ Đối tác Chiến lược mang lại cho mỗi nước.
Thông điệp gây ấn tượng mạnh
Trong bài báo về chuyến thăm đăng ngày 24/9, tác giả Dylan Robertson của The Canadian Press trích dẫn và nhấn mạnh ngay ở đầu bài viết phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại khuôn viên Nhà Quốc hội Canada: “Trong một thế giới nhiều bất định, mối quan hệ tin cậy, trách nhiệm và cùng chia sẻ lợi ích lâu dài tự nó đã là một giá trị chiến lược”.
Câu nói được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt sau phần nhìn lại lịch sử quan hệ hai nước và sự tương đồng trong nhu cầu nâng cao khả năng tự chủ. Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc tới nhận định của Thủ tướng Mark Carney về việc xây dựng sức mạnh từ bên trong, đa dạng hóa quan hệ bên ngoài; từ đó chỉ ra rằng Việt Nam và Canada, dù có hoàn cảnh và con đường phát triển khác nhau, đều cần mối quan hệ tin cậy và một môi trường quốc tế hòa bình, ổn định. The Canadian Press đã nhận ra đây là một thông điệp "chạm" đúng mối quan tâm lớn nhất của Canada trong bối cảnh Ottawa đang tìm kiếm những đối tác mới để đa dạng hóa các mối quan hệ trong một thế giới đang biến động sâu sắc.
Bài viết của The Canadian Press được đăng lại trên CityNews Toronto và xuất hiện trên một loạt trang tin khác của Canada. Sự hiện diện ở nhiều địa chỉ cho thấy thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được phủ sóng rộng rãi.
Sự quan tâm của báo chí Canada dành cho bài phát biểu thể hiện qua những chi tiết được trích dẫn và nhấn mạnh: lời kêu gọi xây dựng lòng tin đi cùng yêu cầu xác định việc cần làm; mục tiêu dài hạn đi cùng các lĩnh vực mà doanh nghiệp, trường đại học và cơ quan nhà nước có thể bắt tay triển khai. Với một quan hệ vừa được nâng cấp, đó cũng là phép thử thiết thực nhất đối với lời hứa về “giá trị chiến lược”.
Cựu nghị sĩ Canada: “Việt Nam là cơ hội” cả về kinh tế và chiến lược
Chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Canada, cũng là lần đầu một người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam thăm xứ sở lá phong kể từ năm 1973, đã thu hút sự chú ý của các học giả nước sở tại từ trước khi chuyến thăm diễn ra. Trong bài phân tích đăng trên trang Quỹ châu Á - Thái Bình Dương Canada, tác giả bài viết cho thấy kỳ vọng đã hình thành trong giới nghiên cứu và những người thúc đẩy quan hệ song phương Canada - Việt Nam trước khi hai nước công bố quyết định nâng cấp quan hệ.
.jpg)
Trong bài viết của mình, ông Bryon Wilfert, cựu nghị sĩ Canada và người sáng lập, đồng thời từng là Chủ tịch Hiệp hội Nghị sĩ Canada - Việt Nam cho rằng, Ottawa cần "nắm lấy cơ hội" từ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Theo ông, Việt Nam ngày nay đã trở thành một trung tâm sản xuất và mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Vị trí của Việt Nam trong ASEAN và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đòi hỏi Canada nhìn quan hệ hai nước với tầm tham vọng cao hơn khuôn khổ được xác lập năm 2017.
Ông Wilfert đưa ra cả lý do kinh tế lẫn chiến lược. Thương mại hàng hóa hai chiều đã tăng, nhưng khoảng cách lớn giữa lượng hàng Canada nhập từ Việt Nam và xuất sang Việt Nam, theo ông, cũng chỉ ra dư địa mà doanh nghiệp Canada chưa khai thác. Nông nghiệp, năng lượng, khoáng sản quan trọng, công nghệ sạch, hàng không, giáo dục, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn đều có thể trở thành những hướng hợp tác. Ông đồng thời nhấn mạnh các hiệp định thương mại chỉ tạo ra điều kiện tiếp cận thị trường; để có giao dịch thực tế, phía Canada phải chủ động kết nối doanh nghiệp và tận dụng cơ hội.
Lập luận ấy gặp thông điệp trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ở một điểm cốt lõi: tầm nhìn phát triển mới của Việt Nam chính là mở ra cơ hội cho Canada. "Tôi tin rằng, chặng đường phát triển mới của Việt Nam sẽ mở thêm cơ hội hợp tác với Canada. Khi tri thức, công nghệ và nguồn lực của Canada kết hợp với thị trường, nguồn nhân lực dồi dào, chất lượng cao cùng với nỗ lực vươn lên của Việt Nam, chúng ta có thể cùng tạo ra sản phẩm, dịch vụ và việc làm có chất lượng. Đó là nền tảng lợi ích để quan hệ hai nước ngày càng tiến xa và vững chắc".
Ở điểm này, cựu nghị sĩ Canada Wilfert đã chỉ ra điểm mấu chốt hành động cho Canada, đó là biến sự quan tâm đối với thị trường Việt Nam thành sự hiện diện về kinh tế, nghiên cứu và hợp tác an ninh cụ thể.
Tự cường ở bên trong và đa dạng hóa quan hệ bên ngoài
Ở bài phân tích thứ hai trên cùng trang, nhà nghiên cứu Julie Nguyen, Chủ tịch sáng kiến Canada - ASEAN thuộc Trung tâm Nghiên cứu châu Á của Đại học York nhìn nhận chuyến thăm qua nhu cầu tự chủ của hai nước. Bà cho rằng Canada và Việt Nam cùng phải thích ứng với một môi trường quốc tế biến động, đa dạng hóa quan hệ kinh tế và giữ khả năng tự quyết trước cạnh tranh giữa các nước lớn. Đó cũng chính là thông điệp nổi bật nhất mà nhà lãnh đạo Việt Nam gửi đi từ khuôn viên Nhà Quốc hội Canada: "Chúng tôi chia sẻ với Thủ tướng Mark Carney nhận định về sự cần thiết phải xây dựng sức mạnh từ bên trong và đa dạng hóa quan hệ bên ngoài". Theo bà, Canada có thể học hỏi từ kinh nghiệm của Việt Nam trong việc duy trì độc lập và điều chỉnh và cân bằng quan hệ đối ngoại qua những giai đoạn thay đổi sâu sắc.
Chúng tôi chia sẻ với Thủ tướng Mark Carney nhận định về sự cần thiết phải xây dựng sức mạnh từ bên trong và đa dạng hóa quan hệ bên ngoài. Từ những hoàn cảnh và con đường phát triển khác nhau, Việt Nam và Canada đều có lợi ích trong việc nâng cao khả năng tự chủ, tăng cường quan hệ tin cậy và bảo vệ môi trường quốc tế hòa bình, ổn định. Trong một thế giới nhiều bất định, mối quan hệ tin cậy, trách nhiệm và cùng chia sẻ lợi ích lâu dài tự nó đã là một giá trị chiến lược.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Nhà Quốc hội Canada
Chuyên gia Julie Nguyen không xóa nhòa khác biệt giữa hai nước khi nhắc tới sự khác nhau về trình độ phát triển và trải nghiệm lịch sử, đồng thời cho rằng hợp tác bền vững cần dựa trên sự tôn trọng và hiểu rõ lợi ích của mỗi bên. Chính ở điểm này, nhận định của bà gần với tinh thần bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Nhà Quốc hội Canada: lòng tin không phải một lời tuyên bố có sẵn, mà được xây dựng khi các bên hiểu nhau, giữ cam kết và tìm được mục tiêu có thể cùng theo đuổi.
Sau diễn đàn, The Canadian Press dẫn thêm ý kiến của Vina Nadjibulla, đồng sáng lập Centre for Strategic Statecraft. Bà đánh giá quan hệ hai nước có cơ hội bước sang cấp độ mới và có mong muốn chính trị từ cả hai phía. Theo bà, dù khác biệt về thể chế, Việt Nam và Canada cùng quan tâm tới việc tăng sức chống chịu, đa dạng hóa đối tác và duy trì quyền tự chủ. Ba tiếng nói từ Canada: một cựu nghị sĩ, một nhà nghiên cứu và một chuyên gia - đã tiếp cận quan hệ song phương từ những góc khác nhau, nhưng đều nhìn thấy lý do thực tế và chiến lược để hai nước bước thêm một bước hợp tác sâu hơn.
Quyết tâm "biến tầm nhìn thành hành động"
Báo chí Canada cũng đặc biệt ấn tượng với "5 phương hướng" mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra trong bài phát biểu chính sách của mình để cụ thể hóa khuôn khổ hợp tác mới thành những hướng đi rõ ràng, đó là: củng cố lòng tin, kết nối thế mạnh, vun đắp tình cảm giữa nhân dân hai nước, tăng cường hợp tác tại diễn đàn đa phương, và củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.
Cùng với thông điệp đưa ra trong bài phát biểu, các văn kiện được công bố trong chuyến thăm cũng cho thấy quyết tâm “biến tầm nhìn thành hành động”. Tuyên bố chung trên trang Chính phủ Canada xác nhận hai nước nâng quan hệ lên Đối tác Chiến lược, với 8 trụ cột trải từ hợp tác chính trị, thương mại và chuỗi cung ứng đến công nghệ, năng lượng, quốc phòng, giáo dục và giao lưu nhân dân. Văn kiện ghi nhận mục tiêu tăng cường hợp tác Nhà Quốc hội và giao các bộ trưởng ngoại giao phối hợp xây dựng kế hoạch hành động.
Thông cáo của Văn phòng Thủ tướng Canada bổ sung những kết quả có thể hình dung rõ hơn: hai nước ký hoặc gia hạn bốn bản ghi nhớ trong các lĩnh vực năng lượng, vận tải biển, môi trường và an toàn thực phẩm; mở rộng thỏa thuận hàng không để cho phép các đường bay thẳng chở khách và hàng hóa.
Nhìn vào tần suất mà hình ảnh, video bài phát biểu và trích dẫn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm xuất hiện trên báo chí, truyền thông đa phương tiện của Canada, có thể nói chuyến thăm đã được truyền thông nước sở tại đặc biệt chú ý, được Chính phủ và người dân đón nhận như một cơ hội đáng kể để làm sâu sắc quan hệ song phương. Điều đó cho thấy sự ghi nhận cụ thể: thông điệp về lòng tin, trách nhiệm và lợi ích lâu dài mà nhà lãnh đạo cao nhất Việt Nam gửi đi đã được đặt vào đúng cuộc thảo luận mà Canada đang quan tâm: làm thế nào mở rộng đối tác và giữ vững khả năng tự chủ trong một thế giới nhiều bất định.