Thực hiện thành công các Chương trình mục tiêu quốc gia, đóng góp vào tăng trưởng hai con số

Dự phiên họp có các Ủy viên Trung ương Đảng: Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn; Phó Chủ nhiệm Thường trực Hội đồng Dân tộc Hoàng Duy Chinh.

Cùng dự có: Thường trực Hội đồng Dân tộc; đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đại diện Văn phòng Điều phối nông thôn mới trung ương...

Phải rõ "địa chỉ chịu trách nhiệm" nếu chậm tiến độ

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoan nghênh Hội đồng Dân tộc đã chủ động giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh, phiên họp này nhằm thống nhất nhận định, đánh giá về kết quả thực hiện Nghị quyết, làm cơ sở hoàn thiện báo cáo trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự kiến trong quý III.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị Thường trực Hội đồng Dân tộc tập trung đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết 257, trước hết là việc ban hành các văn bản hướng dẫn của Trung ương. Báo cáo cần có phụ lục, bảng biểu tổng hợp, đánh giá rõ văn bản nào ban hành đúng tiến độ, văn bản nào chậm; đồng thời xác định trách nhiệm của cá nhân, bộ, ngành nếu để xảy ra chậm trễ.

Đối với việc triển khai tại địa phương, cần làm rõ tiến độ kiện toàn ban chỉ đạo, ban hành kế hoạch thực hiện, quy định nguyên tắc, tiêu chí phân bổ vốn và phân loại nhóm xã.

Về giải ngân, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội lưu ý phân tách rõ nguồn vốn kết dư từ giai đoạn trước chuyển sang và nguồn vốn được phân bổ mới trong năm 2026.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh, báo cáo giám sát chuyên đề phải chỉ rõ “địa chỉ chịu trách nhiệm” đối với những công việc chậm tiến độ; kiến nghị phải cụ thể, đúng cơ quan có thẩm quyền, tránh chung chung.

Rà soát kỹ từng khoản vốn, từng dự án để rõ khả năng thực hiện

Qua thảo luận, các đại biểu cơ bản nhất trí với báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc thực hiện Nghị quyết 257.

Theo đó, thuận lợi cơ bản là Chương trình đã kế thừa kết quả, bộ máy, nhân lực và kinh nghiệm của 3 chương trình quốc gia giai đoạn 2021 - 2025. Chủ trương hợp nhất nhận được sự đồng thuận, tạo điều kiện thống nhất đầu mối, lồng ghép mục tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực.

Các đại biểu cũng ghi nhận, các địa phương đã có kinh nghiệm lựa chọn công trình, mô hình phát triển sản xuất, xác định đối tượng và huy động cộng đồng. Nguồn lực trung ương tiếp tục ưu tiên vùng khó khăn.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng nhận thấy một số khó khăn chủ yếu trong thực hiện Nghị quyết, chủ yếu do: phạm vi rộng, đối tượng đa dạng, năng lực hấp thụ vốn chênh lệch; địa hình chia cắt, thiên tai, thời vụ, suất đầu tư cao; nguồn thu và vốn đối ứng hạn chế; tỷ lệ hộ nghèo cao.

Các ý kiến cho rằng, trong quá trình triển khai Nghị quyết 257, Chính phủ và các bộ, ngành đã có nhiều cố gắng trong điều kiện vừa kiện toàn bộ máy vừa triển khai nhiệm vụ. Tuy nhiên, kết quả thực hiện chưa đạt như kỳ vọng của Nhân dân và lãnh đạo Đảng, Nhà nước, thể hiện ở tỷ lệ giải ngân nguồn vốn còn thấp và chậm. Nguyên nhân gồm cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan, trong đó công tác phối hợp chưa chặt chẽ, văn bản hướng dẫn chưa kịp thời, chưa đồng bộ.

Các ý kiến đề nghị các bộ, ngành và địa phương rà soát kỹ từng khoản vốn, từng dự án để xác định rõ khả năng thực hiện; đồng thời nhấn mạnh, việc giải ngân thành công nguồn vốn hàng trăm nghìn tỷ đồng của các Chương trình mục tiêu quốc gia có ý nghĩa quan trọng, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng "hai con số" của đất nước.

Bảo đảm tính liên tục trong thực hiện các chương trình

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn nêu rõ, giai đoạn tới thực hiện Nghị quyết 46/2026/QH16 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, thay thế 4 nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia trước khi hợp nhất.

Việc triển khai cần bảo đảm tính liên tục, không để đứt gãy; tránh tâm lý trông chờ hoặc yêu cầu địa phương làm lại toàn bộ hồ sơ dự án từ đầu gây lãng phí và chậm tiến độ.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc cũng đề nghị Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết liệt hoàn thiện Nghị định tích hợp đồng bộ để hướng dẫn triển khai Nghị quyết 46, trong đó, xác định rõ tiêu chí, định mức và cơ quan đầu mối điều phối.

Tin: Thanh Chi; ảnh: Khánh Duy