Thẩm tra sơ bộ dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)
Chiều 22/9, tại Nhà Quốc hội, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức phiên họp thẩm tra sơ bộ dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi). Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa chủ trì phiên họp.
Tham dự có: Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; đại diện Thường trực một số Ủy ban của Quốc hội; Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an, Trung tướng Phạm Công Nguyên; đại diện lãnh đạo các cơ quan liên quan.
Theo Tờ trình dự án Luật, dự thảo quy định về nguyên tắc tổ chức điều tra hình sự; tổ chức bộ máy, nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra và cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; Điều tra viên và các chức danh khác trong điều tra hình sự; quan hệ phân công, phối hợp, kiểm soát trong hoạt động điều tra hình sự cùng các điều kiện bảo đảm cho hoạt động này.
Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo quy định về tổ chức cơ quan điều tra, đồng thời giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân.
Theo phương án không tổ chức Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao, dự thảo bổ sung quy định chuyển thẩm quyền của cơ quan này sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an; thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương được chuyển sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.
Dự thảo cũng bổ sung thẩm quyền của các cơ quan điều tra trong Công an nhân dân và Quân đội nhân dân đối với các tội phạm khác theo phân công của Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, nhằm giải quyết các vụ án phát sinh trên thực tế, bảo đảm tính khách quan.
Đối với Điều tra viên, dự thảo Luật chỉ quy định các ngạch và tiêu chuẩn chung; tiêu chuẩn của từng ngạch Điều tra viên được giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định.
Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) gồm 8 chương, 52 điều, giảm 21 điều so với Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015. Trong đó, dự thảo bỏ 1 chương và 24 điều, bổ sung 2 điều, giữ nguyên 7 điều, sửa đổi, bổ sung 43 điều.
Dự án Luật dự kiến được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.
Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự hiện hành; đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát một số quy định để bảo đảm thống nhất với pháp luật về tố tụng hình sự.
Cơ quan thẩm tra cho rằng, Luật này chỉ nên quy định về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Cơ quan điều tra hình sự. Do đó, đề nghị đổi tên Điều 2 từ “Nguyên tắc tổ chức điều tra hình sự” thành “Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Cơ quan điều tra hình sự”. Như vậy, vừa phản ánh đầy đủ nội dung điều luật, vừa bảo đảm thống nhất với các quy định tương ứng của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân và Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân.
Đối với nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân và Quân đội nhân dân, Thường trực Ủy ban nhận thấy, dự thảo đã sửa đổi, bổ sung các quy định tại Chương II và Chương III để phù hợp với tình hình sau khi không tổ chức Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao và không tổ chức Công an cấp huyện.
Tuy nhiên, dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, cũng bổ sung nhiều nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
Vì vậy, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm quy định đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân và Quân đội nhân dân, thống nhất với dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.