Nhiều trường đại học đề nghị việc sửa đổi các quy định trong tuyển sinh đại học cần có lộ trình phù hợp, hài hòa
Nhiều trường đại học đề nghị việc sửa đổi các quy định trong tuyển sinh đại học cần có lộ trình phù hợp, hài hòa giữa quản lý nhà nước và quyền tự chủ của các trường.
Thông tin trên được đưa ra tại Tọa đàm lấy ý kiến về dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều các thông tư của Bộ GD-ĐT quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục mầm non, đại học và sau đại học, do Bộ GD-ĐT tổ chức chiều 21/9.
Cần lộ trình phù hợp, hài hòa giữa quản lý nhà nước và quyền tự chủ của trường đại học
Tại Tọa đàm, đại diện nhiều cơ sở giáo dục đại học cơ bản đồng tình với định hướng sửa đổi theo hướng tăng tính công bằng, minh bạch và kiểm soát chất lượng, đồng thời góp ý thêm một số nội dung để phù hợp hơn với thực tiễn triển khai.
Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội Vũ Văn Yêm đánh giá hướng tiếp cận công bằng và chất lượng của dự thảo là phù hợp, trong đó việc điều chỉnh cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ góp phần khắc phục những bất cập trong tuyển sinh thời gian qua. Theo ông, cần có lộ trình phù hợp, hài hòa giữa quản lý nhà nước và quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học; đồng thời nghiên cứu chuẩn hóa các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy.
Từ đặc thù đào tạo, đại diện Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đề nghị tính đến những ngành sử dụng môn năng khiếu, môn chính có trọng số riêng; đồng thời xem xét quy định liên quan đến giảng viên thỉnh giảng, chuyên gia thực tiễn trong các ngành nghệ thuật, kiến trúc và đào tạo định hướng ứng dụng.
Một số đại biểu đánh giá việc giảm số lượng phương thức tuyển sinh đối với từng ngành, chương trình đào tạo là hợp lý, góp phần hạn chế tình trạng sử dụng quá nhiều phương thức, qua đó kiểm soát tốt hơn chất lượng đầu vào và bảo đảm công bằng cho thí sinh. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị từ năm 2028 nên duy trì ít nhất hai phương thức thay vì một phương thức, nhằm tăng tính linh hoạt, mở rộng cơ hội cho thí sinh và giúp các trường lựa chọn được nguồn tuyển phù hợp.
Nhiều đại biểu cũng ủng hộ việc mở rộng nguồn tuyển đối với người tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng, cho rằng quy định này mở thêm cơ hội học tập cho người học; đồng thời đề nghị làm rõ việc tổ chức đào tạo, công nhận kết quả học tập để bảo đảm chất lượng.
Đại diện khối Quân đội và Bộ Công an đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số quy định về tuyển sinh, đào tạo sau đại học cho phù hợp với đặc thù lĩnh vực quốc phòng, an ninh.
Phương thức được chọn phải đánh giá đúng năng lực người học
Phát biểu tại Tọa đàm, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT cho biết, việc sửa đổi các quy định được thực hiện trong bối cảnh giáo dục đại học đang có nhiều yêu cầu mới về hoàn thiện thể chế, quản trị, chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Vì vậy, quá trình xây dựng chính sách cũng cần được đẩy nhanh, kịp thời điều chỉnh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Theo ông, đây là những quy định tác động trực tiếp tới nhiều cơ sở đào tạo, người học và thí sinh nên cần được trao đổi kỹ lưỡng, tạo sự thống nhất trong nhận thức và thuận lợi khi tổ chức thực hiện.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học nhấn mạnh, những điều chỉnh lần này không chỉ nhằm xử lý các vấn đề kỹ thuật của văn bản mà thể hiện sự chuyển đổi trong tư duy quản trị giáo dục đại học, từ quản lý nặng về thủ tục hành chính sang quản trị dựa trên chất lượng và dữ liệu.
“Nguyên tắc xuyên suốt của 4 văn bản cũng như tất cả các văn bản là chất lượng phải được cải thiện và được nâng lên. Tiêu chuẩn của chất lượng trong bất kỳ trường hợp nào cũng không giảm, không hạ xuống mà chỉ có nâng lên”, ông Thảo nhấn mạnh.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là đề xuất tinh gọn phương thức tuyển sinh. Theo dự thảo, năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh và từ năm 2028 còn 1 phương thức; không tính xét tuyển thẳng và cử tuyển.
Làm rõ nội dung này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho hay, việc hướng tới một phương thức tuyển sinh không đồng nghĩa Bộ GD-ĐT quy định một phương thức chung bắt buộc cho tất cả các trường. Cơ sở đào tạo vẫn thực hiện quyền tự chủ trong lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của ngành, chương trình đào tạo. Điều quan trọng là phương thức được lựa chọn phải đánh giá đúng năng lực cần thiết của người học và tạo cơ hội cạnh tranh công bằng giữa các thí sinh.
Một nội dung khác được GS.TS Nguyễn Tiến Thảo phân tích kỹ là đề xuất không cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ và thành tích học sinh giỏi. Ông lưu ý, không cộng điểm không có nghĩa là không sử dụng các chứng chỉ, thành tích này trong tuyển sinh.
Theo đó, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể được sử dụng để quy đổi thay thế điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển. Các thành tích học sinh giỏi quốc gia vẫn được sử dụng trong xét tuyển thẳng theo đối tượng và điều kiện quy định. Nếu ngoại ngữ là năng lực cần thiết đối với đầu vào của một chương trình đào tạo, cơ sở đào tạo có thể đưa yêu cầu ngoại ngữ vào tiêu chí tuyển sinh.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết, đề xuất này được đưa ra trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh. Thực tế có trường hợp thí sinh đã sử dụng ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, sau đó tiếp tục được cộng thêm điểm từ chứng chỉ ngoại ngữ. Điều này có thể dẫn đến việc cùng một năng lực được ghi nhận nhiều lần và tạo chênh lệch trong cạnh tranh giữa các thí sinh. Vì vậy, định hướng điều chỉnh là mỗi năng lực cần được đánh giá đúng vai trò của nó đối với yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo.