Luật Dầu khí năm 2026: Thu hút đầu tư, gia tăng sản lượng khai thác dầu khí
Luật Dầu khí năm 2026 đã bổ sung các chính sách khuyến khích phát triển các mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu, xa bờ; gia tăng hệ số thu hồi dầu khí. Khai thác tận thu mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí, nhằm thu hút đầu tư, gia tăng sản lượng khai thác dầu khí, đóng góp cho ngân sách nhà nước.
Tăng cường phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí
Tại họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước về các luật được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết, việc ban hành Luật Dầu khí năm 2026 nhằm tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tư nhân trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí trong bối cảnh hoạt động dầu khí ngày càng khó khăn, phức tạp. Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong ngành dầu khí với mũi nhọn là dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao tự chủ, phát triển dịch vụ dầu khí ra nước ngoài.
Luật năm 2026 gồm 12 Chương, 62 Điều, được quy định theo hướng logic, bao quát toàn diện các chủ thể, mô hình và hoạt động, đồng thời bảo đảm sự liên thông giữa hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí.
Luật mới kế thừa các điều, khoản tiến bộ của Luật Dầu khí năm 2022 bảo đảm tính ổn định, liên tục của các hợp đồng dầu khí, các Hiệp định đã ký kết; bảo đảm tính tương thích, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế.
Điểm mới của luật là tăng cường phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí, giao quyền cho Petrovietnam, đơn giản hóa thủ tục, nhằm khơi thông nguồn lực, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát, phù hợp với chủ trương của Đảng và thực tiễn triển khai hoạt động dầu khí tại Việt Nam. Một số thẩm quyền liên quan đến quốc phòng, an ninh, bất khả kháng vẫn do cấp có thẩm quyền phê duyệt để bảo đảm sự kiểm soát trực tiếp của Nhà nước.
Luật đã phân định rõ chức năng của Petrovietnam, tách bạch vai trò nhà thầu dầu khí (nhà đầu tư) với các chức năng đặc thù do Nhà nước giao.
Hoạt động dầu khí có đặc thù rất khác so với nhiều lĩnh vực đầu tư thông thường. Một quyết định liên quan đến chương trình thăm dò, phát triển mỏ, điều chỉnh kế hoạch khai thác, hay xử lý một vấn đề kỹ thuật có thể liên quan đến cả tiến độ dự án, chi phí đầu tư và hiệu quả khai thác trong nhiều năm. Nhấn mạnh thực tế này, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, "nếu quá nhiều khâu phải chờ quyết định ở cấp cao hơn, thời gian xử lý kéo dài có thể làm mất cơ hội đầu tư, hoặc làm tăng chi phí của dự án. Trong bối cảnh đó, việc luật mới đẩy mạnh phân cấp, phân quyền là hướng đi cần thiết".
Quy định các chính sách về thu giữ và lưu trữ carbon
Từ thực tế các dự án dầu khí ngày càng dịch chuyển ra vùng nước sâu, xa bờ, điều kiện địa chất phức tạp, vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài; nhiều mỏ nhỏ, mỏ cận biên nếu áp dụng cơ chế thông thường sẽ không đủ hiệu quả để nhà đầu tư triển khai, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, luật mới đã bổ sung các chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển các mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu, xa bờ; gia tăng hệ số thu hồi dầu khí; khai thác tận thu mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí, nhằm thu hút đầu tư, gia tăng sản lượng khai thác dầu khí, đóng góp cho ngân sách nhà nước.
Luật cũng quy định các chính sách về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), phát triển công trình năng lượng ngoài khơi, dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao gắn với hoạt động dầu khí.
Phạm vi điều chỉnh của Luật chỉ áp dụng đối với các hoạt động gắn trực tiếp với hoạt động dầu khí; bổ sung quy định về tín chỉ carbon, trách nhiệm sau đóng mỏ và sử dụng chung hạ tầng, bảo đảm an toàn, không ảnh hưởng đến hoạt động dầu khí; đồng thời làm rõ tiêu chí và cơ chế khuyến khích phát triển dịch vụ công nghệ cao theo pháp luật chuyên ngành.
Luật bổ sung, hoàn thiện các quy định hợp đồng dầu khí và hoạt động dầu khí theo hướng tạo thuận lợi, linh hoạt hơn cho nhà thầu như: về gia hạn thời hạn hợp đồng dầu khí, điều chỉnh cam kết công việc trong hợp đồng dầu khí.
Bổ sung, hoàn thiện quy định về công tác kế toán, kiểm toán, quyết toán và xử lý chi phí trong hoạt động dầu khí phù hợp với đặc thù của hoạt động dầu khí và thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế. Bên cạnh đó, quy định về xử lý chi phí khi Petrovietnam thực hiện thay các nghĩa vụ của nước chủ nhà.
Với các chính sách mới nêu trên, Thứ trưởng Bộ Công Thương tin tưởng, Luật Dầu khí năm 2026 sẽ tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để tăng cường thu hút đầu tư vào điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước, bảo đảm an ninh năng lượng và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam.
Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.