Đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa và Xã hội thăm, làm việc tại Bỉ

Trong chương trình, Đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã làm việc với Ủy ban Tư pháp của Hạ viện Bỉ, tìm hiểu về chính sách bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; làm việc với Raakvlak - IOED Brugge en Ommeland, Cơ quan Quản lý di sản của thành phố Bruges và các thành phố lân cận, trao đổi kinh nghiệm và tìm hiểu chính sách quản lý di sản của thành phố Bruges; trao đổi với cơ quan phụ trách văn hóa của Phái đoàn Wallonie-Bruxelles về chính sách công nghiệp văn hóa.

Đoàn cũng chào xã giao Phó Chủ tịch Thượng viện Bỉ Andries Gryffroy; thăm Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, trao đổi về tình hình quan hệ Việt Nam - Bỉ, cùng các định hướng tăng cường hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, xã hội và chuyển đổi số.

Tăng cường khung pháp lý bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Tại buổi làm việc với Ủy ban Tư pháp của Hạ viện Bỉ, Đoàn công tác đã trao đổi sâu về chính sách và thực tiễn bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng - một trong những nội dung được cơ quan lập pháp các nước đặc biệt quan tâm trong bối cảnh chuyển đổi số.

Cùng với đó, Quy định bảo vệ dữ liệu chung (GDPR) đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ dữ liệu cá nhân; hạn chế quảng cáo nhắm tới trẻ em; yêu cầu “an toàn ngay từ thiết kế” (safety by design). Thực tiễn cho thấy, với hơn 90% trẻ em châu Âu sử dụng internet từ sớm, cách tiếp cận này giúp tăng cường hiệu lực thực thi và phối hợp xuyên biên giới trong xử lý vi phạm.

Phía Bỉ cho biết, việc bảo vệ trẻ em trên không gian số được đặt trong khuôn khổ pháp lý đa tầng, kết hợp giữa luật quốc gia và các quy định chung của Liên minh châu Âu (EU), trong đó nổi bật là Đạo luật Dịch vụ số (Digital Services Act - DSA). Theo đó, các nền tảng trực tuyến phải thực hiện đánh giá và giảm thiểu rủi ro hệ thống, tăng cường trách nhiệm giải trình, minh bạch thuật toán và kiểm soát nội dung độc hại.

Đại diện Ủy ban Tư pháp của Hạ viện Bỉ nhấn mạnh, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng cần được tiếp cận theo hướng tổng thể, kết hợp hoàn thiện pháp luật, nâng cao trách nhiệm của nền tảng và tăng cường năng lực tự bảo vệ của trẻ em.

Bảo tồn di sản gắn với phát triển bền vững

Tại thành phố Bruges - đô thị lịch sử được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới từ năm 2000, Đoàn công tác đã khảo sát công tác quản lý di sản trong bối cảnh áp lực du lịch lớn (trung bình đón khoảng 8 triệu lượt khách mỗi năm, trong khi dân số chỉ hơn 110.000 người).

Điểm nổi bật là cách tiếp cận tích hợp, gắn bảo tồn với quy hoạch đô thị, phát triển du lịch và bảo vệ môi trường. Thành phố kiểm soát chặt chẽ kiến trúc, cải tạo công trình; đồng thời áp dụng các biện pháp điều tiết khách du lịch như phân luồng, giới hạn phương tiện, phát triển tuyến tham quan vệ tinh nhằm giảm tải cho khu trung tâm lịch sử.

Công tác bảo tồn gắn với nâng cao chất lượng sống của cư dân, hạn chế thương mại hóa quá mức, duy trì các hoạt động văn hóa bản địa. Việc ứng dụng công nghệ được đẩy mạnh thông qua số hóa dữ liệu di sản, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung phục vụ quản lý, nghiên cứu và giáo dục.

Đồng thời, Bruges coi trọng sự tham gia của cộng đồng thông qua các chương trình giáo dục di sản, qua đó nâng cao nhận thức và phát huy vai trò của người dân trong gìn giữ, phát huy giá trị di sản.

Xây dựng hệ sinh thái sáng tạo bền vững

Phát triển công nghiệp văn hóa tại Bỉ được triển khai theo hướng kết hợp chặt chẽ giữa chính sách công và cơ chế thị trường, với trọng tâm là xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đa dạng và bền vững.

Theo số liệu của Ủy ban châu Âu, các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo hiện đóng góp khoảng 4 - 5% GDP của Liên minh châu Âu (EU) và tạo việc làm cho hơn 8 triệu lao động. Bỉ là một trong những quốc gia có tỷ trọng cao trong các lĩnh vực như điện ảnh, thiết kế và nội dung số.

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua khung pháp lý ổn định, chính sách ưu đãi thuế (đặc biệt là cơ chế “tax shelter” trong lĩnh vực điện ảnh và nghe nhìn) và các thiết chế hỗ trợ tài chính. Khu vực tư nhân được khuyến khích tham gia mạnh mẽ vào chuỗi giá trị từ sản xuất đến phân phối, khai thác sản phẩm văn hóa.

Các ngành như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế, trò chơi điện tử, nội dung số phát triển mạnh, gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, Bỉ chú trọng liên kết công nghiệp văn hóa với du lịch và giáo dục, qua đó vừa tạo giá trị kinh tế, vừa lan tỏa giá trị văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Mở rộng nguồn lực cho công nghiệp văn hóa

Đoàn đã tìm hiểu mô hình Quỹ ST’ART - thiết chế tài chính chuyên biệt hỗ trợ doanh nghiệp sáng tạo.

Quỹ vận hành với các công cụ như góp vốn, cho vay và bảo lãnh tín dụng; trong đó cơ chế bảo lãnh thuộc chương trình InvestEU giúp giảm rủi ro cho các tổ chức tài chính, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp sáng tạo - lĩnh vực thường khó tiếp cận tín dụng truyền thống.

Mỗi năm ST’ART hỗ trợ hàng trăm dự án trong các lĩnh vực văn hóa - sáng tạo, với quy mô tài trợ linh hoạt tùy theo từng loại hình. Mô hình này kết hợp đồng bộ với chính sách ưu đãi thuế của Bỉ, tạo “đòn bẩy” huy động nguồn lực tư nhân, hình thành hệ sinh thái tài chính tương đối hoàn chỉnh cho công nghiệp văn hóa.

Chuyến công tác tại Vương quốc Bỉ không chỉ góp phần tăng cường quan hệ hợp tác giữa Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Quốc hội Việt Nam với các cơ quan của Bỉ, mà còn cung cấp thêm nhiều kinh nghiệm thực tiễn có giá trị, phục vụ công tác tham mưu, hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát trong các lĩnh vực văn hóa, xã hội thời gian tới.

Tin và ảnh: Lê Hạnh