Việt Nam ghi dấu ấn tại BRICS bằng 3 đề xuất từ thực tiễn phát triển
Tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 với tư cách nước đối tác, Việt Nam không chỉ thể hiện mong muốn tăng cường hợp tác mà còn đưa ra những đề xuất cụ thể về nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế, tạo động lực tăng trưởng mới và đưa khoa học - công nghệ vào các chương trình hợp tác thiết thực. Những đề xuất này cho thấy cách Việt Nam chủ động đóng góp vào các vấn đề chung của các nước đang phát triển.
Ngày 13/9, tại New Delhi, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 trong vai trò nước đối tác. Diễn ra trong năm 2026 - thời điểm BRICS đánh dấu 20 năm hình thành và phát triển, Hội nghị là dịp để các nước thành viên, đối tác và khách mời trao đổi về những vấn đề lớn của kinh tế, quản trị toàn cầu và hợp tác quốc tế.
Trong bối cảnh đó, sự tham dự của Việt Nam mang ý nghĩa không chỉ ở việc mở rộng quan hệ với một cơ chế ngày càng có ảnh hưởng, mà còn ở cách Việt Nam lựa chọn đóng góp. Tại phiên họp với chủ đề “Tự cường, đổi mới sáng tạo, hợp tác và phát triển bền vững: Định hình tương lai tăng trưởng bao trùm toàn cầu”, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra ba định hướng lớn cho hợp tác BRICS trong giai đoạn tới.
Đây đều là những vấn đề gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển của Việt Nam, đồng thời cũng là những bài toán mà nhiều nền kinh tế đang phát triển đang phải giải quyết.
Từ ứng phó với biến động
đến chủ động nâng cao sức chống chịu
Trong phát biểu của mình, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất BRICS chuyển từ cách tiếp cận ứng phó với biến động sang chủ động nâng cao sức chống chịu và năng lực tự cường của các nền kinh tế.
Hai năm qua, kinh tế thế giới liên tục đứng trước những biến động khó dự báo, từ đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động thương mại, tài chính đến những thách thức xuyên biên giới. Những cú sốc như vậy cho thấy khả năng phục hồi sau khủng hoảng là chưa đủ; các nền kinh tế cần có năng lực dự báo, chuẩn bị và điều chỉnh chính sách trước khi rủi ro trở thành khủng hoảng.
Từ góc nhìn đó, Việt Nam đề xuất tăng cường hợp tác và hỗ trợ các nước đang phát triển trong hoạch định chính sách linh hoạt, quản trị và dự báo chiến lược, nâng cao năng suất lao động, năng lực tự cường và tính năng động của nền kinh tế. Mục tiêu không chỉ là xử lý những cú sốc đã xảy ra mà còn chủ động nhận diện, ngăn ngừa và giảm thiểu tác động của những biến động mới, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính và các thách thức xuyên biên giới hiện nay.
Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa đối với một diễn đàn quy tụ nhiều nền kinh tế đang phát triển và mới nổi. Năng lực chống chịu không còn là vấn đề riêng của từng quốc gia mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau.
Làm mới động lực tăng trưởng, biến cơ hội công nghệ thành hợp tác thực chất
Định hướng thứ hai mà người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đưa ra là chuyển từ mở rộng quy mô hợp tác sang làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời kiến tạo những động lực tăng trưởng mới, bao trùm và bền vững.
Với một nền kinh tế thế giới đang thay đổi, mở rộng thương mại và đầu tư vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng không còn là câu trả lời duy nhất cho tăng trưởng. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đang tạo ra những không gian phát triển mới, song khả năng tiếp cận các nguồn lực này giữa các quốc gia vẫn rất khác nhau.
Từ thực tế đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất tăng cường phối hợp chính sách về thương mại và đầu tư, thúc đẩy mở cửa thị trường, phát huy các định chế tài chính hiện có và huy động thêm các nguồn lực dài hạn với chi phí hợp lý, qua đó giúp các nước đang phát triển tiếp cận công bằng hơn với nguồn vốn phục vụ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Đây là một nội dung có ý nghĩa thực tiễn đối với Việt Nam. Quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng không chỉ đòi hỏi công nghệ mà còn cần vốn, nhân lực, thị trường và khả năng kết nối giữa các nền kinh tế. Một cơ chế hợp tác như BRICS có thể tạo thêm không gian để các nước chia sẻ nguồn lực, kinh nghiệm và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.
Thứ ba, Thủ tướng đề xuất chuyển hóa các cơ hội hợp tác về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo thành những chương trình, dự án cụ thể, thông qua nghiên cứu chung, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ. Những lĩnh vực được đề cập như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số, nông nghiệp thông minh và năng lượng sạch đều là những lĩnh vực có khả năng tạo ra tác động lan tỏa lớn.
Cách đặt vấn đề này cho thấy Việt Nam nhìn nhận hợp tác công nghệ không chỉ ở khía cạnh tiếp nhận thành tựu mà còn hướng tới cùng nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao và tạo ra sản phẩm phục vụ phát triển. Đây cũng là điểm giúp tiếng nói Việt Nam tại Hội nghị có tính thực chất hơn. Thay vì chỉ xác định những lĩnh vực cần hợp tác, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đặt câu hỏi về cách biến những lĩnh vực đó thành các chương trình có kết quả cụ thể, đáp ứng nhu cầu phát triển của người dân và doanh nghiệp.
Đề xuất này phù hợp với thông điệp mà nước Chủ tịch BRICS 2026 nhấn mạnh về yêu cầu chuyển các ưu tiên hợp tác thành những kết quả cụ thể, thiết thực, mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân.
Chủ động đóng góp
vào chương trình nghị sự chung
Theo các chuyên gia, cách tiếp cận của Việt Nam tại BRICS được đặt trên hai nền tảng: Việt Nam mong muốn tận dụng các cơ hội hợp tác mới về thương mại, đầu tư, tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo; và Việt Nam chủ động đóng góp vào những vấn đề rộng hơn liên quan đến quản trị toàn cầu và lợi ích của các nước đang phát triển.
Với tư cách là nước đối tác của BRICS, đây là những đóng góp hết sức quan trọng. Vai trò của một nước đối tác không chỉ được thể hiện ở mức độ tham gia các hoạt động của cơ chế, mà còn ở khả năng đưa ra những sáng kiến, quan điểm và kinh nghiệm có giá trị đối với các vấn đề chung.
Phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng được nước chủ nhà Ấn Độ và lãnh đạo các nước tham dự Hội nghị hoan nghênh, đánh giá cao. Sự ghi nhận này cho thấy những đề xuất của Việt Nam đã “chạm” tới những chủ đề đang được BRICS quan tâm: làm thế nào để tăng sức chống chịu của các nền kinh tế, mở rộng cơ hội phát triển và bảo đảm những thành quả của khoa học - công nghệ không tạo thêm khoảng cách giữa các quốc gia.
Với Việt Nam, đây cũng là cơ hội để giới thiệu một cách tiếp cận phát triển đang được đặt trên các nền tảng: lấy con người làm trung tâm, đổi mới thể chế, quản trị hiện đại và phát huy khoa học - công nghệ, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.
Từ tiếng nói tại BRICS
đến những đóng góp dài hạn
Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra trong một thời điểm có ý nghĩa đối với cơ chế này khi BRICS bước sang năm thứ 20. Những thảo luận tại New Delhi cho thấy các thành viên và đối tác không chỉ quan tâm đến việc mở rộng hợp tác mà còn tìm cách nâng cao hiệu quả của cơ chế trước những thay đổi của kinh tế và quan hệ quốc tế.
Trong bức tranh đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có bài phát biểu về những vấn đề rất gần với yêu cầu phát triển của đất nước, nhưng đồng thời có ý nghĩa rộng hơn đối với các nước đang phát triển. Ba đề xuất về nâng cao sức chống chịu, tạo động lực tăng trưởng mới và biến hợp tác công nghệ thành các chương trình cụ thể trở thành dấu ấn đáng chú ý của Việt Nam tại Hội nghị.
Theo các chuyên gia, những đề xuất này cho thấy Việt Nam đang tham gia các cơ chế đa phương không chỉ với tâm thế tìm kiếm cơ hội, mà còn với tinh thần đóng góp và chia sẻ kinh nghiệm. Như khẳng định của Thủ tướng Lê Minh Hưng: Việt Nam sẵn sàng đồng hành cùng BRICS với tinh thần trách nhiệm, thiện chí và hợp tác thực chất để kiến tạo một tương lai hoà bình, thịnh vượng, phát triển bền vững và bao trùm cho mọi quốc gia, mọi người dân.