Tọa đàm “Đổi mới tư duy truyền thông chính sách, từ nghị trường đến cuộc sống”

Tham dự tọa đàm có các ĐBQH: Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Hồng Nguyên; Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ Lê Thị Thanh Lam; Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang Lý Anh Thư; ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Thị Kim Nhung.

Cùng dự tọa đàm có các chuyên gia: TS. Nguyễn Văn Giàu, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại; nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Trần Đình Đàn; TS. Trần Văn, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách...

Đặc biệt, tham gia trao đổi tại tọa đàm có: ông Lê Hữu Trí, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa; ông Nguyễn Hữu Thông, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND Phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng, ĐBQH khóa XV; bà Thái Thị Lệ Hằng, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa; ông Nguyễn Văn Tưởng, Chủ tịch Công ty Trầm Hương Khánh Hòa.

Xây dựng cơ chế đối thoại đa chiều

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về phát huy vai trò của truyền thông ngay từ quá trình đề xuất, xây dựng chính sách, tăng cường tương tác đa chiều và sự tham gia thực chất của các đối tượng chịu tác động; xây dựng dòng chảy truyền thông hai chiều từ nghị trường đến cuộc sống và từ cuộc sống trở lại nghị trường, góp phần tạo đồng thuận, hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả thực thi.

Qua thực tiễn hoạt động lập pháp cũng như qua những năm tháng đã từng công tác ở các cơ quan xây dựng pháp luật, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách, phụ trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa Lê Hữu Trí nhận thấy, một chính sách pháp luật phải xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn cuộc sống và của đời sống xã hội. Và sau khi chính sách đó được ban hành thì phải quay trở lại phục vụ cho đời sống của xã hội.

“Chính vì vậy, đời sống xã hội sẽ là thước đo, đánh giá chất lượng của một chính sách, của pháp luật có đạt hiệu quả hay không. Chúng ta phải lấy tính hiệu quả và chất lượng của chính sách, pháp luật đó đi vào thực tiễn của đời sống xã hội như thế nào”, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách, phụ trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa khẳng định.

Điều đó đặt ra một vấn đề là các cơ quan xây dựng chính sách, pháp luật phải có định hướng truyền thông từ sớm, từ xa, ngay từ khi tiến hành công tác soạn thảo, xây dựng pháp luật. Để công tác này mang lại hiệu quả, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách, phụ trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa cho rằng, trước hết, các cơ quan xây dựng chính sách phải có một phương án từ sớm để truyền thông các nội dung của chính sách ngay từ khi tổ chức soạn thảo. Muốn làm được điều này, cơ quan soạn thảo phải chuyển từ trạng thái “chờ tiếp nhận thông tin” sang “chủ động xây dựng phương án”.

Thứ hai, các cơ quan xây dựng chính sách phải xây dựng cơ chế đối thoại đa chiều. Đây là một trong những giải pháp thể hiện tính tương tác thực chất cho người dân và doanh nghiệp để họ tham gia ngay từ khâu xây dựng chính sách.

Muốn làm được điều này, theo Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách, phụ trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa, cơ quan soạn thảo phải tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp chứ không phải chỉ lấy ý kiến các sở, ban, ngành, các cơ quan mang tính chất hình thức. Lúc này, cơ quan xây dựng chính sách phải đóng vai trò là người lắng nghe với tinh thần hết sức cầu thị; thậm chí phải lắng nghe cả những ý kiến trái chiều.

Đồng thời, phải lường trước được những tình huống chính sách chưa được người dân, doanh nghiệp đồng tình và giải thích rõ ràng, để khi chính sách ban hành sẽ tạo sự đồng thuận cao, tránh xung đột và khủng hoảng truyền thông.

Báo chí cần được tiếp cận thông tin ngay từ đầu

Nhìn từ góc độ vai trò của báo chí với truyền thông chính sách, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa Thái Thị Lệ Hằng cho rằng, nếu báo chí chỉ vào cuộc khi chính sách đã được phổ biến để được tuyên truyền thì sẽ thiếu hơi thở của thực tiễn. Ngay từ đầu cơ quan xây dựng chính sách và cơ quan báo chí cũng cần phải ngồi lại với nhau ngay từ lúc nhận diện vấn đề, bà Hằng khẳng định.

Bày tỏ đồng tình với ý kiến của Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa Lê Hữu Trí, bà Thái Thị Lệ Hằng cho rằng, cần có quy trình để cơ quan xây dựng chính sách chủ động “mở cửa” và tạo điều kiện cho báo chí tiếp cận thông tin ngay từ đầu, từ khâu nhận diện vấn đề. Qua đó, báo chí có thể sớm nắm bắt chính sách sẽ tác động đến ai, những vấn đề, nút thắt hay điểm nghẽn nào có thể phát sinh trong thực tiễn.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, khi được tham gia từ sớm, báo chí có thể chủ động truyền thông, góp phần tạo đồng thuận ngay trong quá trình xây dựng chính sách, thay vì chỉ vào cuộc sau khi chính sách đã hoàn tất để xử lý những vấn đề phát sinh do chưa tạo được sự đồng thuận.

Bên cạnh đó, bà Thái Thị Lệ Hằng cũng nêu rõ, báo chí không chỉ có vai trò tuyên truyền mà còn có vai trò phản hồi. Nếu chúng ta ngồi lại với nhau ngay từ đầu thì rõ ràng báo chí cũng sẽ phản hồi rất tốt và những thông tin phản hồi của báo chí sẽ là dữ liệu “sống” cho các cơ quan xây dựng chính sách.

Đánh giá chủ đề Tọa đàm thiết thực, ý nghĩa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trần Hồng Nguyên nhấn mạnh, điều quan trọng là làm thế nào để người dân thực sự quan tâm, chủ động chia sẻ thông tin và mong muốn đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng chính sách, pháp luật.

Đặc biệt, trong quá trình sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật tới đây, cần có giải pháp để người dân, doanh nghiệp nhận thấy sự cần thiết và ý nghĩa của việc tham gia góp ý ngay từ quá trình xây dựng chính sách. Đồng thời, truyền thông chính sách không chỉ hướng tới người dân, doanh nghiệp mà cần mở rộng tới các cơ quan nhà nước và chính những người tham gia xây dựng chính sách, bà Trần Hồng Nguyên nêu quan điểm.

Phát biểu kết luận tọa đàm, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân Nguyễn Sỹ Hào nhấn mạnh, qua trao đổi tại Tọa đàm có thể thấy, truyền thông chính sách cần được thực hiện xuyên suốt quá trình từ khi xây dựng đến tổ chức thực thi chính sách; trong đó, tương tác đa chiều, lắng nghe, phản hồi và giải trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Dòng chảy truyền thông cũng cần vận hành hai chiều: đưa chính sách từ nghị trường đến cuộc sống, đồng thời đưa tiếng nói, phản hồi và những vấn đề từ thực tiễn trở lại nghị trường, qua đó góp phần hoàn thiện chính sách, tạo đồng thuận và nâng cao hiệu quả thực thi.

Để dòng chảy ấy thực sự hiệu quả, Phó Tổng Biên tập Nguyễn Sỹ Hào nêu rõ, rất cần sự tham gia và trách nhiệm của cơ quan dân cử, đại biểu dân cử, cơ quan xây dựng và thực thi chính sách, báo chí, cùng người dân, doanh nghiệp. Đây cũng là cơ sở để củng cố niềm tin, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, tạo nền tảng cho đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới.

Minh Trang