Hợp tác y tế Việt - Nga: Chủ động ứng phó dịch truyền nhiễm
Sự kiện khai trương Phòng xét nghiệm phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm nhân chuyến thăm Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại đặc biệt, mà còn là bước tiến mới giúp tăng cường kiểm soát dịch bệnh, chẩn đoán y khoa và nâng cao an ninh sinh học tại Việt Nam.
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tham dự Lễ khai trương Phòng xét nghiệm phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Nhiệt đới chung Nga - Việt Nam. Công trình này được ví như một “lá chắn sinh học” mới, gia tăng đáng kể tiềm lực cho ngành y học nhiệt đới và y học dự phòng của Việt Nam.
Phòng dịch bệnh từ sớm, từ xa
Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm với hệ sinh thái đa dạng, đồng thời là môi trường thuận lợi cho sự phát triển và biến đổi của nhiều loại vi sinh vật, virus cũng như côn trùng truyền bệnh (như muỗi, mò…).
Bên cạnh các bệnh truyền nhiễm nhiệt đới quen thuộc như sốt xuất huyết, sốt rét hay sốt mò, thế giới đang đối mặt với nguy cơ gia tăng từ các mầm bệnh mới nổi (emerging pathogens) và tái nổi (re-emerging pathogens). Việc phát hiện muộn hoặc chẩn đoán sai các ca bệnh này có thể dẫn tới nguy cơ bùng phát dịch cục bộ hoặc trên diện rộng. Do đó, yêu cầu đặt ra cho y tế dự phòng là phải sở hữu năng lực phát hiện từ sớm, cảnh báo từ xa ở cấp độ phân tử.
Tại Lễ khai trương Phòng xét nghiệm phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh đây là một công trình có ý nghĩa thiết thực, được đưa vào sử dụng trong bối cảnh tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên thế giới diễn biến phức tạp. Giá trị lớn nhất của công trình này chính là năng lực phát hiện, cảnh báo sớm và cung cấp bằng chứng khoa học phục vụ cho hoạch định chính sách được triển khai nhằm phòng, chống dịch bệnh.
Công nghệ hiện đại:
Rút ngắn thời gian “săn” virus
Phòng xét nghiệm tại Hà Nội là cơ sở hiện đại và quy mô nhất trong lĩnh vực an toàn vệ sinh dịch tễ và sinh học tại Việt Nam. Phòng xét nghiệm sẽ hoạt động bằng công nghệ và phương pháp của Nga, tập trung vào việc bảo vệ tính mạng và sức khỏe của người dân Việt Nam và toàn khu vực Đông Nam Á.
Tổng thống Nga Vladimir Putin
Theo các nhà lãnh đạo, điểm nổi bật của Phòng xét nghiệm phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm mới thuộc Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Nhiệt đới chung Nga - Việt Nam tại Hà Nội là việc tích hợp các hệ thống trang thiết bị chẩn đoán tân tiến. Sự hỗ trợ về kỹ thuật chuyên sâu và trang thiết bị hiện đại từ phía Nga cho phép cơ sở này triển khai các nghiên cứu sâu về di truyền phân tử, virus học và vi sinh vật học.
Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Nhiệt đới chung Nga - Việt Nam là mô hình hợp tác khoa học - công nghệ đặc thù. Việc đưa phòng xét nghiệm vào vận hành giúp kết hợp chặt chẽ giữa tiềm lực y học quân sự (vốn mạnh về cơ động, phản ứng nhanh và quản lý an toàn sinh học) với y tế cộng đồng.
Phòng xét nghiệm được trang bị các thiết bị chẩn đoán tiên tiến, cho phép thực hiện nghiên cứu chuyên sâu về di truyền phân tử và virus học. Công nghệ này có thể được sử dụng để giải quyết nhiều vấn đề liên quan đến việc giám sát, phòng ngừa và chống lại các bệnh truyền nhiễm và chủng vi khuẩn nguy hiểm, cũng như để phát triển và thử nghiệm các loại thuốc và vaccine hiệu quả.
Tổng thống Nga Vladimir Putin
Cơ sở này sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc thu thập mẫu bệnh phẩm, lập bản đồ dịch tễ sinh học và chủ động cảnh báo các nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Đồng thời, các kết quả nghiên cứu thử nghiệm vaccine, thuốc điều trị và phương pháp chẩn đoán tại đây sẽ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng phục vụ cho việc hoạch định chính sách an ninh y tế quốc gia.
Bước đi chiến lược
bảo vệ sức khỏe nhân dân
Phát biểu tại đầu cầu Hà Nội, bà Anna Iurievna Popova, Giám đốc Cơ quan Liên bang Nga về Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và an sinh con người cho biết, hơn 600 chuyên gia Việt Nam đã được đào tạo để làm việc trong nhiều điều kiện khác nhau, một số trải qua các khóa đào tạo dài ngày tại Liên bang Nga. Khi đi vào hoạt động, phòng xét nghiệm cũng là cơ sở đào tạo, giáo dục khoa học cho thế hệ nhà khoa học mới, với khoảng 30 công trình khoa học chung được công bố mỗi năm.
Như vậy, không chỉ dừng lại ở trang thiết bị, giá trị cốt lõi của sự hợp tác này còn nằm ở yếu tố con người. Quá trình trao đổi chuyên môn, làm chủ quy trình an toàn sinh học khắt khe và công nghệ phân tích sinh học tiên tiến đã đào tạo nên một lực lượng cán bộ y tế Việt Nam có trình độ cao, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống khẩn cấp về y tế công cộng trong tương lai.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và giao thương toàn cầu đang biến các nguy cơ dịch bệnh trở nên khó lường hơn bao giờ hết, việc Việt Nam chủ động làm chủ công nghệ, đón đầu các kỹ thuật chẩn đoán tân tiến chính là chìa khóa then chốt. Phòng xét nghiệm - minh chứng sống động cho mối quan hệ hợp tác chiến lược, tin cậy và hiệu quả giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong lĩnh vực khoa học công nghệ và y học - sẽ không chỉ tiếp thêm sức mạnh cho đội ngũ y bác sĩ, các nhà khoa học trên mặt trận y tế dự phòng, mà còn củng cố vững chắc “lá chắn sinh học”, góp phần bảo vệ an toàn sức khỏe nhân dân và đảm bảo an ninh y tế quốc gia trong tình hình mới.