Tạo điều kiện hồi hương tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao

Nghiên cứu, xác lập cơ chế phù hợp

Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với công tác bảo tồn di sản mà còn đối với việc khẳng định bản sắc, vị thế và sức mạnh văn hóa của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Trong lịch sử, do nhiều nguyên nhân, một bộ phận di sản, cổ vật và tác phẩm nghệ thuật có giá trị của Việt Nam đã được đưa ra nước ngoài, hiện nằm trong các bảo tàng, bộ sưu tập tư nhân hoặc thị trường nghệ thuật quốc tế. Sự phân tán đó phần nào gây nên những khoảng trống trong việc nhận diện đầy đủ diện mạo lịch sử, nghệ thuật và văn hóa dân tộc.

Bởi vậy, việc nghiên cứu, xác lập một cơ chế phù hợp để đưa những di sản có giá trị đặc biệt trở về Việt Nam là yêu cầu vừa mang tính trước mắt, vừa có ý nghĩa lâu dài.

Điểm quan trọng của Đề án là tạo dựng một cách tiếp cận có hệ thống, thay cho việc hồi hương di sản chỉ được thực hiện theo từng trường hợp riêng lẻ. Một cơ chế quốc gia rõ ràng sẽ giúp xác định đối tượng ưu tiên, tiêu chí lựa chọn, phương thức tiếp nhận, nguồn lực tài chính, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý, cũng như trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quá trình đưa di sản về nước.

Đây cũng là cơ sở để Nhà nước chủ động hơn trong việc tiếp cận những hiện vật, tác phẩm có giá trị đặc biệt khi chúng xuất hiện trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân trong nước có thể tham gia vào quá trình hồi hương di sản một cách thuận lợi, minh bạch và đúng quy định pháp luật.

Bổ sung nguồn lực cho quỹ di sản văn hóa đất nước

Việc hồi hương các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa không chỉ góp phần làm phong phú, hoàn thiện các bộ sưu tập quốc gia, bổ sung nguồn lực cho quỹ di sản văn hóa của đất nước, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao vị thế của Việt Nam, góp phần phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Thực tế thời gian qua cho thấy, đã có nhiều cổ vật quý của Việt Nam được đưa trở về nước. Đây đều là những cổ vật có giá trị đặc biệt. Bên cạnh đó, còn có nhiều cổ vật Việt Nam được đưa về nước thông qua các nguồn khác nhau. Đáng chú ý, nhiều nhà sưu tập tư nhân cũng đã tích cực đưa cổ vật của Việt Nam hồi hương thông qua các cuộc đấu giá.

“Những kết quả bước đầu đó cho thấy việc hồi hương tài sản văn hóa là một nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực, đồng thời đặt ra yêu cầu phải có cơ chế, chính sách và phương thức triển khai đồng bộ, lâu dài, phù hợp với điều kiện thực tiễn cũng như các quy định của pháp luật quốc tế”, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương khẳng định.

Để hoàn thiện Đề án trước khi trình Chính phủ, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương đề nghị Ban Soạn thảo và Tổ Biên tập tiếp tục rà soát toàn bộ nội dung dự thảo Đề án trên cơ sở các ý kiến của các đại biểu, bảo đảm Đề án đáp ứng đầy đủ mục tiêu, yêu cầu đề ra.

Tại buổi làm việc, các thành viên Ban soạn thảo, Tổ Biên tập đã đóng góp các ý kiến xung quanh những vấn đề về cơ chế, chính sách về nguồn lực, tài chính và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc hồi hương các tác phẩm nghệ thuật, di sản văn hóa và cổ vật quý hiếm của Việt Nam đang lưu giữ ở nước ngoài.

H.Sen