Đồng bộ hồ sơ địa chính, siết chặt quản lý quỹ đất
Làm việc với một số địa phương, đơn vị trên địa bàn về công tác quản lý nhà nước về đất đai, Đoàn giám sát Thường trực HĐND tỉnh Thái Nguyên đề nghị, chính quyền các địa phương khẩn trương hoàn thiện số hóa cơ sở dữ liệu nhằm giải quyết dứt điểm những vướng mắc lịch sử kết hợp siết chặt kỷ cương quản lý quỹ đất công. Qua đó, nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người dân, phát huy tối đa hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Làm sạch dữ liệu, giải quyết dứt điểm tồn đọng
Thực tiễn triển khai Luật Đất đai năm 2024 cùng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ghi nhận những chuyển biến tích cực trong việc đưa công tác quản lý đi vào nền nếp. Hoạt động tuyên truyền pháp luật mới được các cấp chính quyền trực tiếp lan tỏa đến tận cơ sở, giúp cán bộ thực thi cũng như người dân nắm bắt sát sao các quy định định hướng.
Báo cáo tại các cuộc làm việc của các địa phương cho thấy, khối lượng công việc lớn đã được các xã, phường xử lý thông suốt. Đơn cử như tại Na Rì, từ tháng 7/2025 đến hết tháng 6/2026, cơ quan chức năng hoàn tất trên 150 hồ sơ đất đai. Xã tiếp nhận 14 đơn thư hành chính, giải quyết dứt điểm 13 đơn và đang xử lý một đơn. Trên địa bàn hoàn toàn không phát sinh đơn tố cáo liên quan đến tài nguyên, đất đai.
Cùng thời gian này, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nà Phặc tiếp nhận 117 hồ sơ đất đai; tỷ lệ trực tuyến đạt cao với 115 hồ sơ điện tử. Cán bộ địa chính đã giải quyết đúng hạn 104 hồ sơ. Xã hoàn thành cấp 74 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền theo đúng phân cấp. Tại xã Ngân Sơn, cán bộ chuyên môn tiếp nhận 39 hồ sơ đăng ký tài sản gắn liền với đất. Kết quả đã trả 30 hồ sơ, bao gồm 13 bộ đủ điều kiện pháp lý. Xã cũng thẩm định giải quyết dứt điểm 4 hồ sơ chuyển mục đích sử dụng và 7 hồ sơ xin cấp đổi diện tích tăng thêm.
Bên cạnh những kết quả đạt được, qua giám sát cũng ghi nhận công tác quản lý địa chính tại nhiều địa phương vẫn đối mặt với vướng mắc do lịch sử để lại. Lãnh đạo UBND xã Na Rì thừa nhận hệ thống hồ sơ hình thành qua nhiều thời kỳ gây thiếu hụt tài liệu gốc. Trong đó, phổ biến nhất là sự thiếu thống nhất giữa bản lưu giấy tờ truyền thống và dữ liệu số hóa hiện hành. Nhiều thửa đất đã biến động thực tế qua chuyển nhượng, thừa kế nhưng người dân chưa đăng ký. Nguồn gốc phức tạp và ranh giới mập mờ buộc cơ quan chức năng phải kéo dài thời gian xác minh thực địa. Điều này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ cấp giấy chứng nhận tại các xã Ngân Sơn, Nà Phặc và Hợp Thành.
Để xử lý vấn đề, các địa phương ưu tiên dồn nguồn lực số hóa làm sạch dữ liệu. Tính đến ngày 20/8, xã Na Rì hoàn thành rà soát đối chiếu toàn bộ 11.181 thửa đất (đạt 100% kế hoạch). Tại xã Hợp Thành, hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai cơ bản được hoàn thiện phục vụ tra cứu hàng ngày. Đánh giá chung cho thấy, đồng bộ dữ liệu là “chìa khóa” then chốt giúp cán bộ dễ dàng đối soát ranh giới và làm rõ nguồn gốc sử dụng của từng hộ trên hệ thống điện tử.
Phân định thẩm quyền, ngăn chặn thất thoát, lãng phí
Kết quả giám sát cũng ghi nhận, việc áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu tạo ra sự phân định rõ ràng về thẩm quyền, hạn chế tối đa sự chồng chéo trong công tác quản lý nhà nước. Tại cấp xã, nhiệm vụ rà soát, sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính đang được thực hiện nghiêm túc. Nhiều địa phương đã cho thấy sự chủ động, linh hoạt từ các địa phương trong việc tối ưu hóa công năng.
Xã Ba Bể đã chuyển đổi thành công 2 cơ sở nhà đất dôi dư; cụ thể, điểm trường Nà Niềng được giao cho Trung tâm Dịch vụ tổng hợp vận hành thư viện cộng đồng, đất điểm trường Tiểu học Khâu Ban tạm giao cho lực lượng Công an xã làm nhà kho bảo quản trang thiết bị. Dù vậy, công tác quản lý tài nguyên nông lâm trường vẫn cần tăng cường công tác quản lý, sử dụng. Báo cáo của xã Nà Phặc nêu rõ địa phương đang quản lý gần 790ha đất có nguồn gốc lâm trường do Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Bắc Kạn bàn giao nhưng đến nay hoàn toàn chưa thiết lập được phương án sử dụng đất cụ thể.
Song song với quản lý quỹ đất công, công tác thu hồi đất phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm là nội dung được Đoàn giám sát tập trung khảo sát thực tế. Các Tổ công tác đã thực tế tuyến đường thành phố Bắc Kạn kết nối hồ Ba Bể sang Na Hang, Dự án Thủy điện Nặm Cắt 2, tuyến đường Quảng Khê hướng đi Khang Ninh qua địa bàn Đồng Phúc, Ba Bể, dự án tạo mặt bằng tổ chức Lễ hội Lồng tồng thuộc thôn Nam Mẫu… Qua đó, đề nghị chính quyền các địa phương nơi có dự án tiếp tục làm rõ các số liệu đất đai còn mâu thuẫn, bảo đảm hồ sơ giao đất, thu hồi đất được thực hiện chặt chẽ, đúng trình tự pháp luật.
Cùng với đó, các xã tiếp tục rà soát toàn diện hiện trạng sử dụng đất, tăng cường công tác quản lý; tiếp tục tập trung các giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, xử lý kịp thời đơn thư kiến nghị, khiếu nại của người dân. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp sử dụng đất sai mục đích, lấn chiếm, xây dựng trái phép. Việc tuân thủ nghiêm kỷ cương pháp luật chính là cơ sở vững chắc nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người dân, phát huy tối đa hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.