Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế ở Cao Bằng:Từ mở rộng diện bao phủ đến tăng hiệu quả thụ hưởng
Qua giám sát việc thực hiện chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) đối với đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, Ban Dân tộc HĐND tỉnh Cao Bằng ghi nhận tỷ lệ bao phủ BHYT ở nhóm được ngân sách nhà nước đóng, hỗ trợ đóng cơ bản đạt 100%. Bên cạnh những kết quả đạt được, yêu cầu đặt ra không chỉ là “đúng, đủ đối tượng” mà phải bảo đảm người dân thực sự tiếp cận, sử dụng hiệu quả chính sách, nhất là tại vùng sâu, vùng xa.
Tỷ lệ bao phủ đạt 100%
Theo Phó Giám đốc BHXH tỉnh Lục Thị Việt Hằng, thời gian qua, BHXH tỉnh đã chủ động phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát, xác định đối tượng, cấp thẻ và quản lý người tham gia BHYT, qua đó bảo đảm quyền lợi cho người dân.
Kết quả, tỷ lệ bao phủ BHYT đối với đồng bào dân tộc thiểu số thuộc diện được ngân sách nhà nước đóng, hỗ trợ đóng cơ bản duy trì ở mức 100%. Riêng nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ 70% mức đóng, số lượng cấp thẻ biến động qua các năm, từ 7.092 người năm 2023 lên 13.744 người năm 2024 và 7.405 người năm 2025; tỷ lệ bao phủ cơ bản vẫn đạt 100%.
Cùng với mở rộng và duy trì diện bao phủ, quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT của đồng bào dân tộc thiểu số được cơ quan BHXH phối hợp bảo đảm theo quy định. Trong thời kỳ báo cáo, toàn tỉnh ghi nhận khoảng 1,58 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT của đồng bào dân tộc thiểu số, với tổng chi phí đề nghị thanh toán hơn 1.134 tỷ đồng. Trong đó, chi phí khám, chữa bệnh đúng tuyến chiếm 90,6%, trái tuyến chiếm 9,4%. Công tác giám định, thanh toán chi phí khám, chữa bệnh được thực hiện trên hệ thống thông tin giám định BHYT; đồng thời tăng cường phân tích dữ liệu, kiểm soát chi phí, góp phần quản lý, sử dụng quỹ BHYT an toàn, hiệu quả.
Đáng chú ý, chuyển đổi số đang hỗ trợ tích cực cho công tác quản lý đối tượng. BHXH tỉnh đã đối chiếu, xác thực 533.085/533.540 người trong cơ sở dữ liệu quản lý, đạt 99,9%; còn 455 trường hợp chưa đồng bộ do chưa có số định danh hoặc thông tin chưa khớp. Việc sử dụng căn cước công dân gắn chip, VNeID và VssID trong khám, chữa bệnh BHYT được triển khai rộng rãi, góp phần giảm thủ tục, rút ngắn thời gian và tạo thuận lợi cho người dân.
Nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh
Qua giám sát thực tế tại cơ sở cho thấy, hiệu quả chính sách BHYT không chỉ phụ thuộc vào tỷ lệ người có thẻ mà còn ở khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và chất lượng khám, chữa bệnh. Đơn cử tại xã Nam Quang, tỷ lệ bao phủ BHYT trên địa bàn xã đạt 100% dân số. Trong 7 tháng năm 2026, xã ghi nhận 1.359 lượt người khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT; 100% lượt khám được thực hiện bằng căn cước công dân gắn chip hoặc VNeID. Tỷ lệ người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử đạt 90,8% - Chủ tịch UBND xã Nguyễn Ngọc Chánh cho biết.
Tại xã Minh Khai, hiện có 99,96% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó 3.934/4.459 người có thẻ BHYT thuộc diện được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng. Tỷ lệ bao phủ BHYT đối với nhóm đối tượng này đạt 88,2%. Trên địa bàn xã hiện có 1 trạm y tế với 4 bác sĩ, 15 nhân viên y tế và 11 nhân viên y tế thôn bản, cô đỡ thôn bản, góp phần duy trì chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.
Các trạm y tế xã duy trì khám, chữa bệnh ban đầu, phòng, chống dịch bệnh, tiêm chủng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và quản lý các trường hợp cần chuyển tuyến. Mạng lưới y tế thôn bản tiếp tục là “cánh tay nối dài” trong đưa dịch vụ y tế đến gần người dân vùng khó khăn.
Tuy nhiên, qua giám sát, một vấn đề đặt ra cần được đặc biệt lưu ý là tính đến tháng 8/2026, tỷ lệ khám, chữa bệnh BHYT của đồng bào dân tộc thiểu số mới đạt 28,86%. Đây là chỉ số cần được phân tích thấu đáo, bởi tỷ lệ bao phủ cao chưa đồng nghĩa với việc người dân đã thực sự tiếp cận và sử dụng đầy đủ quyền lợi BHYT.
Trong bối cảnh chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đặt ra đối với các cơ quan quản lý và ngành y tế phải tiếp tục đánh giá khả năng tiếp cận dịch vụ, chất lượng khám, chữa bệnh tại tuyến cơ sở, nguyên nhân của tình trạng người dân ít sử dụng dịch vụ BHYT và những rào cản còn tồn tại, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Việc bảo đảm đúng, đủ đối tượng thụ hưởng chính sách BHYT vì thế cần được thực hiện thường xuyên, liên tục.
Ghi nhận những kết quả đạt được, Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh Cao Bằng Bàn Quý Sơn đề nghị các cơ quan, đơn vị tiếp tục phối hợp chặt chẽ, quản lý đầy đủ, chính xác đối tượng thụ hưởng; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách. Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, phát huy vai trò của y tế cơ sở và đổi mới công tác tuyên truyền để người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, tiếp cận và thụ hưởng đầy đủ chính sách BHYT.
Đối với ngành y tế, Ban Dân tộc HĐND tỉnh yêu cầu cần tiếp tục nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ngay từ tuyến cơ sở; quan tâm bố trí đội ngũ y, bác sĩ và đầu tư cơ sở vật chất cho các trạm y tế xã vùng sâu, vùng xa, qua đó hạn chế tình trạng chuyển tuyến, giảm tải cho tuyến trên. Đặc biệt, công tác tuyên truyền cần được đổi mới theo hướng sát từng nhóm đối tượng, phù hợp đặc điểm địa bàn. Phụ nữ mang thai, trẻ em và người dân ở những khu vực còn khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế cần được ưu tiên truyền thông về quyền lợi và cách thức sử dụng BHYT.
Qua giám sát cho thấy, việc duy trì độ bao phủ BHYT là kết quả đáng ghi nhận, song mục tiêu cuối cùng của chính sách phải là bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe thực chất của người dân. Vì vậy, cùng với kiểm soát chặt và đẩy mạnh chuyển đổi số, những vấn đề được Ban Dân tộc HĐND tỉnh đặt ra về chất lượng y tế cơ sở, khả năng tiếp cận dịch vụ và hiệu quả sử dụng BHYT cần tiếp tục được theo dõi, đôn đốc và giám sát đến cùng.