Bế mạc Hội nghị Nghị sĩ trẻ toàn cầu lần thứ 12 của IPU

Hội nghị thông qua Văn kiện tổng kết

Tại phiên bế mạc, Hội nghị đã thông qua Văn kiện tổng kết, thể hiện quyết tâm và cam kết mạnh mẽ của các nghị sĩ trẻ toàn cầu trên nhiều lĩnh vực then chốt.

Văn kiện nhấn mạnh các ưu tiên: bảo vệ quyền con người trong xung đột; bảo đảm an toàn số; quản trị trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm gắn với minh bạch của các nền tảng công nghệ; thúc đẩy công lý khí hậu và tạo việc làm bền vững cho thanh niên.

Văn kiện cũng kêu gọi các nghị viện loại bỏ bạo lực giới và công kích trực tuyến nhằm vào phụ nữ; áp dụng các biện pháp cụ thể như hạ độ tuổi ứng cử, quy định hạn ngạch và hỗ trợ nghị sĩ trẻ tái đắc cử nhằm bảo đảm quyền tham chính lâu dài, thực chất.

Đây cũng là những vấn đề mà Đoàn Việt Nam quan tâm và đã phát biểu tại Hội nghị. Tại Phiên thảo luận thứ hai, Đoàn nêu ý kiến về xây dựng bộ tiêu chuẩn đạo đức cho trí tuệ nhân tạo và quản trị dữ liệu minh bạch. Tại Phiên thảo luận thứ năm, Đoàn chia sẻ quan điểm cần xử lý đồng thời hai việc: hoàn thiện pháp luật về bạo lực trên cơ sở giới trong không gian mạng, và xác định rõ trách nhiệm của các nền tảng số. Việc những mối quan tâm chung này được phản ánh trong Văn kiện cho thấy sự đồng thuận rộng rãi của nghị viện các nước.

Phát biểu bế mạc, Chủ tịch IPU ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và đóng góp thực chất của nghị viện các nước thành viên, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết sớm hiện thực hóa các cam kết của Văn kiện thành hành động lập pháp cụ thể tại từng quốc gia, nhằm bảo vệ và trao quyền thực chất cho thế hệ tương lai.

Bảo đảm quyền chính trị và chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ và thanh niên

Trước đó, Hội nghị tiếp tục với ba phiên thảo luận chuyên đề: Thúc đẩy quyền kinh tế và việc làm cho thanh niên trong một tương lai bất định; bảo đảm quyền chính trị và chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ và thanh niên; và phiên song song gồm Khóa đào tạo về phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ tham chính và Phiên thảo luận mở do chính các nghị sĩ trẻ đề xuất chủ đề và điều hành.

Tiếp nối các hoạt động tích cực trong ngày làm việc đầu tiên, Đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam tiếp tục phát biểu tại nhiều phiên thảo luận chuyên đề. Với tinh thần chủ động và xây dựng, những kiến nghị cụ thể của Đoàn nhận được sự quan tâm, ghi nhận và phản hồi tích cực từ Ban Tổ chức, nước chủ nhà cũng như bạn bè quốc tế.

Phát biểu tại Phiên thảo luận thứ năm, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam Phan Thị Thùy Linh chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong thúc đẩy phụ nữ và thanh niên tham chính. Quốc hội Việt Nam khóa XVI hiện có 150 nữ đại biểu, đạt tỷ lệ 30%, thuộc nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á và cao hơn mức trung bình toàn cầu; cùng 99 đại biểu dưới 45 tuổi, trong đó 33 đại biểu dưới 40 tuổi.

Trưởng đoàn Phan Thị Thùy Linh nhấn mạnh kết quả đó không đến ngẫu nhiên, mà là kết quả của chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước về công tác cán bộ nữ, cán bộ trẻ, được thể chế hóa trong Hiến pháp năm 2013, Luật Bình đẳng giới, Luật Thanh niên, và của công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng tiến hành từ sớm, từ cơ sở.

Trước thực tế tỷ lệ nghị sĩ trẻ toàn cầu có xu hướng chững lại và bạo lực trên cơ sở giới trong không gian mạng gia tăng, Đoàn Việt Nam nêu ba kiến nghị.

Thứ nhất, đề nghị nghị viện các nước lồng ghép vấn đề bình đẳng giới ngay từ khâu hoạch định chính sách, chuyển tư duy từ “rà soát sau” sang “chủ động từ đầu”.

Thứ hai, đẩy mạnh đào tạo kỹ năng lãnh đạo cho phụ nữ và thanh niên; tăng cường hợp tác quốc tế về bình đẳng giới.

Thứ ba, tùy điều kiện của mỗi nước, nghiên cứu áp dụng chỉ tiêu đại diện phù hợp đối với phụ nữ và thanh niên trong các cơ quan dân cử, hỗ trợ điều kiện làm việc và xây dựng mạng lưới để kết nối, hỗ trợ lẫn nhau.

Chia sẻ kinh nghiệm về bảo vệ phụ nữ tham chính

Đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam đã tham dự Khóa đào tạo về phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ tham chính - một sáng kiến mới trong khuôn khổ Hội nghị lần này.

Trước thực trạng bạo lực đối với phụ nữ tham chính ngày càng tinh vi, không chỉ là bạo lực thể chất mà còn là áp lực tâm lý, soi xét đời tư và công kích trên không gian mạng, Đoàn Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm hoạt động của Nhóm nữ đại biểu Quốc hội Việt Nam - một thiết chế không chỉ là diễn đàn kết nối mà còn giữ vai trò đồng hành, giúp các nữ đại biểu, nhất là đại biểu lần đầu tham gia, tự tin cất lên tiếng nói và vững vàng vượt qua định kiến. “Một nữ đại biểu đứng một mình thì dễ bị tổn thương. Một nữ đại biểu có cả một nhóm phía sau thì khác”, Trưởng đoàn Phan Thị Thùy Linh chia sẻ tại Khóa đào tạo.

Việt Nam cũng đã đưa nội dung phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới vào các khóa bồi dưỡng định kỳ cho đại biểu, tập trung vào kỹ năng an toàn trên không gian mạng và kỹ năng ứng phó với truyền thông. Đoàn nhấn mạnh việc trang bị kỹ năng cho người bị tác động là rất cần thiết, nhưng cần đi cùng với hoàn thiện hành lang pháp lý và chế tài xử lý nghiêm hành vi vi phạm; bởi nếu người có hành vi vi phạm không phải chịu hậu quả nào thì hành vi đó sẽ tiếp diễn.

Khóa đào tạo cũng gợi mở nhiều hàm ý chính sách để Việt Nam tiếp thu có chọn lọc các chuẩn mực quốc tế, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và chiến lược bồi dưỡng kỹ năng nghị trường trong giai đoạn tới.

Tiếp xúc song phương bên lề Hội nghị

Song song với chương trình nghị sự chính, các hoạt động tiếp xúc song phương bên lề Hội nghị tiếp tục được duy trì tích cực. Đoàn đã có các cuộc tiếp xúc, làm việc với đoàn nghị viện Uzbekistan, Belarus, Thái Lan, Đức… chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực lập pháp. Các bên thống nhất duy trì tiếp xúc trên tất cả các kênh, tạo không gian hợp tác cụ thể, thiết thực, góp phần tăng cường quan hệ hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và nghị viện các nước.

Sau hai ngày làm việc, Đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam đã phát biểu tại các phiên thảo luận chuyên đề, tham dự Khóa đào tạo, tiến hành nhiều cuộc tiếp xúc song phương, và cùng nghị viện các nước đóng góp vào Văn kiện tổng kết của Hội nghị.

Kết quả đó tiếp nối mạch đóng góp liên tục của Quốc hội Việt Nam cho công việc chung của IPU - từ Tuyên bố Hà Nội năm 2015, đến Hội nghị Nghị sĩ trẻ toàn cầu lần thứ 9 tại Hà Nội năm 2023, đến Công ước Hà Nội năm 2025 và Hội nghị Samarkand lần này; đồng thời góp phần triển khai hiệu quả trọng trách thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2026 – 2028.

Tin và ảnh: Thục Uyên