Rà soát thực tiễn, nâng hiệu quả thực thi chính sách
Giám sát việc thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh về một số cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội tại một số sở, ngành, địa phương, Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An ghi nhận nhiều chính sách đã phát huy hiệu quả; đồng thời, đề nghị tiếp tục rà soát, tháo gỡ vướng mắc, điều chỉnh những nội dung không còn phù hợp, bảo đảm tính khả thi trong thực hiện.
Nguồn lực hỗ trợ đi vào đời sống
Tại các đơn vị được giám sát, nhiều nghị quyết của HĐND tỉnh đã được chủ động triển khai. Các sở, ngành tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, đôn đốc; phối hợp xây dựng kế hoạch, bố trí kinh phí, tạo điều kiện để người dân, tổ chức tiếp cận các cơ chế hỗ trợ.
Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh có 1.055 trường đạt chuẩn quốc gia, chiếm 74,35% tổng số cơ sở giáo dục; kinh phí hỗ trợ thực hiện chính sách từ năm 2018 đến năm 2026 là 202,841 tỷ đồng... Chính sách ưu đãi đối với Trường THPT chuyên Phan Bội Châu được thực hiện với tổng kinh phí hơn 144,7 tỷ đồng; 85 cơ sở giáo dục vùng đồng bào DTTS và miền núi được hỗ trợ 36,462 tỷ đồng.
Ở cơ sở, các chính sách về an sinh xã hội, đất đai, nông nghiệp, văn hóa cũng từng bước phát huy hiệu quả. Đơn cử, tại Anh Sơn, 932 người được hỗ trợ thêm mức đóng BHXH tự nguyện; nhiều đối tượng được hỗ trợ BHYT, cùng các chính sách về nuôi cá lồng, tích tụ ruộng đất, phát triển cây trồng. Tại Con Cuông, hơn 1.000 người được hỗ trợ BHXH tự nguyện, hơn 10.000 người được hỗ trợ BHYT; ở Hùng Chân, hơn 2 tỷ đồng kinh phí hỗ trợ quản lý, bảo vệ rừng đã được quyết toán.
Trên các lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp và thương mại, các nghị quyết cũng tạo cơ sở pháp lý để huy động nguồn lực phát triển sản xuất, ngành nghề nông thôn, khuyến công, thương mại và xuất khẩu.
Không chỉ đối chiếu báo cáo, các Đoàn giám sát còn trực tiếp khảo sát mô hình sản xuất, trường học, đơn vị quản lý rừng, câu lạc bộ bảo tồn di sản; gặp gỡ người dân thuộc diện thụ hưởng. Qua đó, có thêm căn cứ đánh giá hiệu quả thực tế.
Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh đánh giá, các nghị quyết thuộc lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, khuyến công, thương mại và xuất khẩu được triển khai đồng bộ, đúng mục tiêu, đúng quy định, từng bước phát huy hiệu quả... Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Như Khôi cũng ghi nhận các chính sách giáo dục được thực hiện kịp thời, đúng mục tiêu, đúng đối tượng; góp phần phát triển giáo dục mũi nhọn và hỗ trợ giáo dục vùng đồng bào DTTS, miền núi.
Nhận diện điểm nghẽn từ cơ sở
Bên cạnh kết quả đạt được, Đoàn giám sát cũng chỉ ra những hạn chế trong quá trình thực hiện. Tại một số địa bàn, có nghị quyết dù có đối tượng thụ hưởng nhưng chưa được triển khai; tiến độ thực hiện, giải ngân còn chậm; việc đăng ký, lập dự toán, thẩm định, thanh quyết toán còn vướng mắc.
Công tác tuyên truyền có thời điểm, có nơi chưa hiệu quả; sự phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn có lúc chưa chặt chẽ. Việc xác định đối tượng đối với một số chính sách còn phụ thuộc vào dữ liệu của cấp trên, trong khi liên thông giữa các phần mềm chuyên ngành chưa đồng bộ. Tại địa bàn miền núi, khả năng bố trí vốn đối ứng của người dân còn hạn chế; việc đồng thời thực hiện nhiều chính sách của Trung ương và của tỉnh đặt ra yêu cầu lồng ghép nguồn lực hợp lý.
Một số bất cập nằm ngay trong nội dung chính sách. Trong lĩnh vực giáo dục, một số định mức hỗ trợ không còn phù hợp với biến động giá cả và yêu cầu đầu tư; một số quy định của Trung ương đã thay đổi... Qua làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương, Đoàn giám sát cũng ghi nhận có cơ chế hiệu quả chưa cao, không còn phù hợp với điều kiện hiện nay.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tiếp tục đặt ra yêu cầu mới. Cán bộ chuyên môn tại một số xã còn khó khăn trong tiếp cận quy định, quy trình, thủ tục và phương thức tổ chức thực hiện; có nội dung chưa được phân cấp để cấp xã chủ động triển khai.
Từ những vấn đề được nhận diện, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh đề nghị tiếp tục rà soát các nghị quyết và đối tượng thụ hưởng, không để bỏ sót người đủ điều kiện; đẩy nhanh tiến độ, hoàn thiện hồ sơ, thẩm định và chi trả. Cùng với đó, công tác tuyên truyền cần đổi mới theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp cận, tăng cường hướng dẫn trực tiếp; đồng thời, đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi, quản lý... Các sở, ngành, địa phương cần tổng hợp đầy đủ khó khăn, bất cập, tăng cường phối hợp trong tổ chức thực hiện; kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành chính sách mới phù hợp, bảo đảm thống nhất với quy định của Trung ương.
Đối với lĩnh vực giáo dục, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Như Khôi đề nghị kịp thời kiến nghị điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp; bảo đảm hỗ trợ thiết thực cho các trường vùng đồng bào DTTS và miền núi, huy động thêm nguồn lực cho giáo dục mũi nhọn, nâng cao chất lượng trường đạt chuẩn quốc gia.