Tín dụng chính sách cho học sinh, sinh viên: Điểm tựa nhân văn trên đất lửa Quảng Trị

Mở đường tương lai từ những khoản vay nghĩa tình

Về thôn Vĩnh Lợi, xã Vĩnh Định, tỉnh Quảng Trị, nhắc đến gia đình ông Võ Đình Đài, sinh năm 1976, người dân địa phương ai cũng khâm phục tinh thần vượt khó nuôi con ăn học. Thuộc diện hộ cận nghèo, không có nghề nghiệp ổn định, nguồn sống của cả gia đình phụ thuộc vào nguồn thu nhập bấp bênh từ mấy sào ruộng... Những năm qua, khi hai con trai lần lượt nhận giấy báo trúng tuyển đại học, niềm tự hào chưa kịp trọn vẹn thì gánh nặng chi phí học tập, sinh hoạt nơi phố thị đã đè nặng lên vai người cha mang nhiều lo toan…

“Ngày nhận giấy báo nhập học của các con, vợ chồng tôi mừng thì ít mà lo thì nhiều. Tiền học phí, tiền phòng trọ, sinh hoạt phí mỗi tháng vài triệu đồng, tính đi tính lại không biết xoay xở ở đâu. Rất may được Tổ tiết kiệm và vay vốn ở thôn hướng dẫn làm hồ sơ vay vốn Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh tỉnh Quảng Trị. Nhờ có đồng vốn kịp thời ấy mà các con tôi mới không phải bỏ dở giấc mơ đại học.” - Ông Đài kể.

Từ nguồn vốn ưu đãi, con trai lớn của ông là sinh viên Võ Đình Phước đã hoàn thành chương trình tại Trường Đại học Nông Lâm Huế với tổng dư nợ vay 144 triệu đồng, vừa vinh dự nhận bằng tốt nghiệp vào tháng 6/2026 và đang tích cực tìm kiếm việc làm. Trong khi đó, em Võ Đình Phương cũng đang vững tin theo học tại Trường Đại học Nông Lâm Huế với dư nợ vay 120 triệu đồng. Không chỉ tháo gỡ khó khăn trước mắt, đồng vốn chính sách đã trở thành bệ phóng tiếp sức cho gia đình ông Đài trên hành trình kiến tạo tương lai cho các con.

Không riêng gia đình ông Đài, hiện Quảng Trị có rất nhiều sinh viên đang học năm thứ 2, thứ 3, thứ 4 tại các trường Đại học trong cả nước, nguồn vốn ưu đãi 4 triệu đồng mỗi tháng là nguồn lực then chốt giúp các em an tâm học tập.

“Khoản vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh tỉnh Quảng Trị giúp em đóng học phí đúng hạn và trang trải chi phí sinh hoạt. Đây là động lực lớn để em phấn đấu học tập thật tốt, quyết tâm sau khi tốt nghiệp có việc làm ổn định để đền đáp gia đình và quay trở về đóng góp cho quê hương.” - Em Nguyễn Phan Phú Hoàng, phường Đông Hà, sinh viên năm hai trường Đại học kiến trúc Đà Nẵng xúc động nói.

Không để học sinh, sinh viên bỏ học vì thiếu chi phí

Nhận thức rõ tầm quan trọng của chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh tỉnh Quảng Trị luôn xác định đây là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, mang ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc.

Tính đến ngày 31/8/2026, toàn tỉnh Quảng Trị đã có hơn 128,8 nghìn lượt học sinh, sinh viên được vay vốn ưu đãi, với tổng dư nợ đạt gần 613 tỷ đồng và hơn 8,2 nghìn khách hàng còn dư nợ. Kết quả kiểm tra, giám sát định kỳ cho thấy, hầu hết các hộ gia đình đều sử dụng vốn đúng mục đích, tập trung đóng học phí, mua sắm máy tính, sách vở và phương tiện học tập.

Chuẩn bị bước vào năm học mới 2026 – 2027, trước bối cảnh giá cả tiêu dùng và chi phí đào tạo có xu hướng gia tăng, Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh tỉnh Quảng Trị đã chủ động xây dựng kế hoạch cân đối nguồn vốn từ sớm.

Bà Trần Đức Xuân Hương, Giám đốc Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh tỉnh Quảng Trị cho biết: “Dự kiến trong năm học 2026 – 2027, chi nhánh sẽ bố trí khoảng 120 tỷ đồng để đáp ứng nhu cầu vay vốn cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn. Ngân hàng đã chỉ đạo các Phòng giao dịch trực thuộc phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị – xã hội nhận ủy thác và các cơ sở giáo dục để rà soát nhu cầu, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ và giải ngân kịp thời, quyết tâm không để bất kỳ trường hợp nào đủ điều kiện mà không được tiếp cận nguồn vốn vay.”

Chính sách nhân văn, đáp ứng thực tiễn đời sống

Thực tiễn triển khai cho thấy, chính sách tín dụng học sinh, sinh viên không ngừng được hoàn thiện theo hướng linh hoạt, bám sát nhu cầu thực tế. Hiện nay, mức cho vay tối đa đối với một học sinh, sinh viên là 4.000.000 đồng/tháng theo Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg, tăng gấp 5 lần so với thời điểm khởi đầu năm 2007 là 800.000 đồng/tháng. Đặc biệt, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo trình Thủ tướng Chính phủ xem xét nâng mức cho vay tối đa lên 8.000.000 đồng/tháng đối với mỗi học sinh, sinh viên nhằm đáp ứng tốt hơn chi phí học tập và sinh hoạt thực tế.

Cùng với mức vay, lãi suất cho vay hiện áp dụng ở mức ưu đãi 6,24%/năm, tức 0,52%/tháng. Thời hạn cho vay kéo dài bao gồm thời gian phát tiền vay trong suốt khóa học và thời gian trả nợ. Học sinh, sinh viên chưa phải trả nợ gốc và lãi trong thời gian đi học; sau khi tốt nghiệp 12 tháng, người vay mới bắt đầu thực hiện nghĩa vụ trả khoản nợ gốc và lãi đầu tiên.

Đối tượng thụ hưởng của chương trình cũng được mở rộng tối đa, bao gồm học sinh, sinh viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình, mồ côi, hộ gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, bệnh tật; sinh viên ngành Y thực hành cấp chứng chỉ hành nghề; người thuộc diện thu hồi đất học nghề; người được đặc xá, chấp hành xong án phạt tù trở về cộng đồng.

Nhờ phương thức quản lý tín dụng đặc thù là ủy thác qua các tổ chức chính trị – xã hội bao gồm Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên cùng mạng lưới Tổ tiết kiệm và vay vốn tại từng thôn, bản, nguồn vốn đã được truyền tải công khai, đúng đối tượng. Tỷ lệ nợ quá hạn của chương trình tại Quảng Trị duy trì ở mức rất thấp, chỉ 0,06%, khẳng định chất lượng tín dụng và ý thức chấp hành cam kết trả nợ cao của người dân.

Tăng cường giải pháp nâng cao hiệu quả đồng vốn

Để nguồn vốn tín dụng chính sách tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối đưa học sinh, sinh viên nghèo đến giảng đường, Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh tỉnh Quảng Trị đã đề ra nhiều giải pháp đồng bộ cho thời gian tới.

Trước hết, đơn vị tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các đoàn thể nhận ủy thác thực hiện phương châm đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng, bảo đảm vốn vay đến đúng người, đúng nhu cầu, không bỏ sót trường hợp đủ điều kiện. Song song với đó là việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng chính sách tín dụng ưu đãi đến từng hộ gia đình, giúp người dân nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ và sử dụng vốn đúng mục đích.

Bên cạnh việc cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình và rút ngắn thời gian giải ngân để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho gia đình học sinh, sinh viên trong đợt cao điểm đầu năm học, chi nhánh cũng chú trọng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng, gia đình và nhà trường trong việc quản lý sử dụng vốn sẽ góp phần theo dõi, đôn đốc học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường có trách nhiệm hoàn trả nợ đúng cam kết, tạo nguồn vốn quay vòng cho các thế hệ tiếp theo.

Không dừng lại ở những con số tài chính, đồng vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội chính là tấm vé, là hộ chiếu “thông hành” để thắp sáng tương lai cho bao thế hệ học sinh, sinh viên nghèo đất Quảng Trị. Đó là minh chứng sinh động cho một chính sách an sinh giàu lòng nhân ái - nơi ước mơ tri thức được tiếp sức, nơi nhân tài được ươm mầm để mai này quay về dựng xây quê hương.

Võ Linh