Để du lịch trở thành động lực tăng trưởng mới

Theo đó, Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định rõ: phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, là một động lực tăng trưởng mới của đất nước, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng "2 con số"; lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh; phát triển dựa trên ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thực tế cho thấy, du lịch Việt Nam đã có bước tiến đáng ghi nhận trong một thập niên qua, tăng 16 bậc trong xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, từ hạng 75/141 năm 2015 lên hạng 59/119 năm 2025. Tuy vậy, kết quả này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, nguồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và di sản phong phú chưa được chuyển hóa hiệu quả thành những sản phẩm có giá trị gia tăng cao; những điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và tổ chức thực hiện chưa được tháo gỡ kịp thời...

Để du lịch không chỉ dừng ở lợi thế và tiềm năng, mà thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới của đất nước, đặc biệt để hiện thực hóa mục tiêu đến năm đến năm 2045, Việt Nam thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới; là điểm đến du lịch hấp dẫn, chất lượng cao, đẳng cấp và mang đậm bản sắc Việt Nam… chúng ta còn rất nhiều việc phải làm.

Là quốc gia được thiên nhiên ưu đãi với bờ biển trải dài, núi rừng và cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp đã trở thành điểm đến lý tưởng của rất nhiều du khách. Tuy nhiên, để tạo sức hút bền vững với du khách, cần gắn phát triển du lịch với chiều sâu văn hóa, lịch sử phát triển của dân tộc, di sản, ẩm thực, nghệ thuật, làng nghề và đời sống cộng đồng. Cần có kế hoạch, chiến lược thật cụ thể để biến những giá trị văn hóa thành những sản phẩm du lịch có khả năng tạo doanh thu và trải nghiệm hữu ích đối với du khách.

Du lịch hôm nay không chỉ là hành trình đến một địa danh, mà còn là hành trình khám phá những giá trị văn hóa và câu chuyện làm nên bản sắc của mỗi vùng đất. Di sản sẽ không thực sự sống động nếu chỉ được nhìn ngắm, mà cần được kể bằng những câu chuyện đủ sức chạm đến cảm xúc của du khách về con người, lịch sử, ký ức và những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ. Làng nghề không nên chỉ dừng lại ở nơi sản xuất sản phẩm, mà cần mở rộng thành những không gian trải nghiệm, nơi du khách được tận mắt chứng kiến, tự tay làm và hiểu hơn về sự tinh tế của một nghề truyền thống được gìn giữ qua bao thời gian.

Sẽ thật ý nghĩa khi mỗi du khách trở về không chỉ mang theo những kỷ niệm đẹp, mà còn mang theo sản phẩm do chính mình làm ra sau những trải nghiệm tại các làng nghề trên mảnh đất hình chữ S. Ẩm thực cũng không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức, mà có thể trở thành một “đại sứ văn hóa” đầy sức hút. Mỗi món ăn ngon gắn với câu chuyện về nguyên liệu, cách chế biến, phong tục và tình cảm của người dân địa phương. Điều này, sẽ góp phần lưu giữ trong lòng du khách những ký ức sâu đậm về vùng đất họ từng đặt chân đến.

Khi văn hóa được đặt vào trung tâm, khi di sản được kể bằng những câu chuyện chạm vào cảm xúc, làng nghề tạo được không gian trải nghiệm và ẩm thực được nâng tầm thành sản phẩm văn hóa thì du lịch không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn di sản, quảng bá hình ảnh đất nước và củng cố “sức mạnh mềm” quốc gia một cách hiệu quả và bền vững nhất.

Cùng với phát huy giá trị văn hóa, đa dạng hóa sản phẩm, du lịch cần lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong nền kinh tế số, hành trình của du khách bắt đầu từ trước chuyến đi và kéo dài sau khi rời điểm đến. Vì vậy, cần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu du lịch thống nhất. Ứng dụng công nghệ trong quản trị sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý điều tiết dòng khách, nâng chất lượng dịch vụ. Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn về đầu tư, đất đai, quy hoạch, hạ tầng, giao thông; tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đổi mới sản phẩm, tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Đặc biệt, phải coi phát triển nguồn nhân lực là then chốt, với đội ngũ giỏi chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng số và am hiểu sâu về văn hóa. Mỗi người làm du lịch, mỗi người dân bản địa chính là một “đại sứ”, truyền tải được những câu chuyện, bản sắc và sức hấp dẫn của quê hương đến với khách du lịch.

Nghị quyết số 26-NQ/TW đã có, việc sớm triển khai quyết liệt, đồng bộ, thực chất các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của nghị quyết sẽ tạo sức bật để du lịch trở thành động lực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển cho đất nước trong kỷ nguyên mới.

Song Hà