TP. Đồng Nai bứt phá từ những đại công trình giao thông trọng điểm

Hình thành “trái tim trung chuyển” của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

Là một trong số ít địa phương sở hữu đầy đủ 5 loại hình giao thông, TP. Đồng Nai có lợi thế đặc biệt trong kết nối liên vùng và quốc tế. Những năm qua, hệ thống hạ tầng giao thông trên địa bàn được đầu tư mạnh mẽ, từng bước hình thành mạng lưới đồng bộ, hiện đại, kết nối các trung tâm kinh tế, đô thị, công nghiệp, logistics lớn của khu vực.

Điểm nhấn quan trọng nhất là Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Theo kế hoạch, giai đoạn 1 của dự án dự kiến được đưa vào khai thác cuối năm 2026. Cùng với đó, nhiều tuyến cao tốc, đường vành đai cũng đang được đẩy nhanh tiến độ, tạo nên hệ thống kết nối đa hướng giữa Đồng Nai với TP. Hồ Chí Minh và các địa phương trong vùng.

Giữa tháng 5/2026, sau khoảng 3 năm triển khai xây dựng, tuyến chính cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã được đưa vào khai thác. Công trình không chỉ tăng năng lực kết nối giữa TP. Hồ Chí Minh với Đồng Nai mà còn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hình thành trục giao thông đường bộ từ sân bay Long Thành đến cụm cảng Cái Mép - Thị Vải - những động lực tăng trưởng lớn của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Cùng với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, các dự án Dầu Giây - Liên Khương, Phan Thiết - Dầu Giây, Vành đai 3 và Vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh đang từng bước tạo nên mạng lưới giao thông liên hoàn.

Theo Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức, việc đồng loạt triển khai Sân bay Long Thành cùng các tuyến cao tốc, đường vành đai đã đặt Đồng Nai vào vị trí “trái tim trung chuyển” của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Một bước tiến mới trong phát triển hạ tầng giao thông của Đồng Nai là việc thúc đẩy các tuyến đường sắt và đường sắt đô thị.

Ngày 27/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 255/NQ-CP về xây dựng công trình cấp bách đối với Dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính TP. Đồng Nai và sân bay Long Thành. Đây không chỉ là cơ sở quan trọng để đẩy nhanh tiến độ đầu tư dự án mà còn đánh dấu bước chuyển trong phát triển hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược thế hệ mới.

Metro được kỳ vọng trở thành một trong những “xương sống” của hệ thống giao thông đô thị hiện đại, góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, giảm áp lực cho giao thông đường bộ và tạo động lực hình thành các khu đô thị, thương mại, dịch vụ mới dọc hành lang giao thông công cộng.

Song song với dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên, Đồng Nai đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành. Khi các công trình này hình thành, mạng lưới giao thông quanh sân bay Long Thành sẽ được kết nối bằng nhiều phương thức, gia tăng đáng kể khả năng trung chuyển hành khách, hàng hóa giữa sân bay với TP. Hồ Chí Minh và toàn vùng.

Từ kết nối giao thông đến tái cấu trúc không gian phát triển

Trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai được xác định là những đô thị động lực, có vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Vì vậy, phát triển hệ thống giao thông kết nối giữa hai địa phương không đơn thuần nhằm giải quyết nhu cầu đi lại mà còn mở ra những hành lang kinh tế và không gian phát triển mới.

Các chuyên gia nhận định, tốc độ triển khai các dự án giao thông kết nối TP. Hồ Chí Minh với Đồng Nai thời gian gần đây đã được cải thiện đáng kể. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho tư duy phát triển vùng trong giai đoạn mới.

Điểm đáng chú ý là các dự án giao thông không còn được nhìn nhận như những công trình hạ tầng riêng lẻ của từng địa phương, mà được đặt trong tổng thể liên kết vùng, trên tinh thần cùng quy hoạch, cùng đầu tư, cùng phát triển và cùng hưởng lợi.

Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa khi sân bay Long Thành đi vào khai thác. Với hệ thống cao tốc, vành đai, đường sắt và metro kết nối trực tiếp, khu vực sân bay có điều kiện trở thành hạt nhân của một hệ sinh thái kinh tế mới gồm logistics, công nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ, đô thị và các ngành kinh tế gắn với hàng không.

Đẩy nhanh các dự án hạ tầng giao thông chiến lược, tăng cường kết nối vùng và hình thành các hành lang phát triển cũng là bước cụ thể hóa một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Chính trị đặt ra tại Nghị quyết số 16-NQ/TW ngày 21/7/2026 về xây dựng và phát triển TP. Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065.

Theo đó, Đồng Nai được định hướng ưu tiên phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược thế hệ mới; xây dựng hệ thống giao thông liên thông giữa các vùng động lực và hành lang phát triển theo hướng đồng bộ, hiện đại, giữ vai trò trục xương sống trong tổ chức không gian phát triển.

Đáng chú ý, định hướng này đặt trọng tâm vào đầu tư các trục giao thông động lực, hình thành chuỗi logistics và hệ thống hạ tầng hiện đại kết nối Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ - Cảng Cái Mép Hạ - sân bay Long Thành.

Khi chuỗi kết nối chiến lược này được hoàn thiện, lợi thế của Đồng Nai sẽ không chỉ nằm ở một sân bay quốc tế hay một vài tuyến cao tốc riêng lẻ, mà ở khả năng kết nối đồng bộ giữa hàng không - đường bộ - đường sắt - đường thủy - cảng biển.

Đó cũng là nền tảng để chuyển lợi thế vị trí địa lý thành động lực tăng trưởng thực chất, đưa Đồng Nai từ một địa bàn trung chuyển trở thành trung tâm logistics, dịch vụ, công nghiệp và đô thị có sức cạnh tranh cao; đồng thời góp phần định hình không gian phát triển mới của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong những thập niên tới.

Văn Dũng