Diễn đàn Học thuật Sinh viên Việt - Trung 2026 với chủ đề “Tư duy nhân văn trong thời đại AI”

Diễn đàn tổ chức nhằm tạo không gian để sinh viên hai nước giới thiệu nghiên cứu, trao đổi học thuật và cùng suy ngẫm về những vấn đề nhân văn đặt ra trong thời đại trí tuệ nhân tạo.

Với chủ đề “Tư duy nhân văn trong thời đại AI”, Diễn đàn tiếp cận trí tuệ nhân tạo không chỉ như một bước tiến công nghệ, mà còn như một biến đổi đang tác động sâu rộng tới cách con người học tập, lao động, giao tiếp, sản xuất tri thức và tổ chức đời sống xã hội.

Theo Ban tổ chức, các tham luận được triển khai từ nhiều hướng tiếp cận, trải rộng từ chủ thể, giá trị và trách nhiệm của con người đến ngôn ngữ, văn hóa, kinh tế và quản trị trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang liên tiếp tạo ra các thay đổi sâu sắc ở mọi mặt của đời sống. Qua đó, Diễn đàn đặt câu hỏi về cách khai thác tiềm năng của công nghệ mà vẫn bảo đảm năng lực phán đoán, trách nhiệm và vị trí trung tâm của con người.

Việc sinh viên hai nước cùng trình bày, chất vấn và phản biện các vấn đề liên ngành đã tạo nên một không gian học thuật quốc tế, nơi năng lực nghiên cứu được rèn luyện song song với khả năng lắng nghe, đối thoại và thấu hiểu những khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và cách tiếp cận.

Phát biểu khai mạc, PGS, TS Nguyễn Minh Hằng - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại Thương, nhấn mạnh vai trò của sinh viên như những cầu nối quan trọng trong giao lưu nhân dân và hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Theo PGS, TS Nguyễn Minh Hằng, Diễn đàn về chủ đề “Tư duy nhân văn trong thời đại AI” có giá trị quan trọng với giáo dục đại học hiện nay. Trí tuệ nhân tạo đang mở rộng mạnh mẽ khả năng tiếp cận tri thức, phân tích dữ liệu, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, mục đích sử dụng công nghệ, những giới hạn cần tuân thủ và trách nhiệm đối với các hệ quả do công nghệ tạo ra vẫn phải do con người xác định.

“AI có thể đề xuất một phương án, nhưng con người phải quyết định phương án ấy có phù hợp, có trách nhiệm, có nhân văn hay không”, PGS, TS Nguyễn Minh Hằng nhấn mạnh.

Lãnh đạo Trường Đại học Ngoại thương cho rằng, tư duy nhân văn cần đặt các giá trị và phẩm chất vốn có của con người, sự công bằng và lợi ích lâu dài của xã hội vào trung tâm của quá trình phát triển và ứng dụng công nghệ. Đây cũng là tinh thần Nhà trường hướng tới trong việc thúc đẩy nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo trong sinh viên.

Theo PGS, TS Nguyễn Minh Hằng, diễn đàn không chỉ là một hoạt động bổ trợ mà là một bộ phận quan trọng của quá trình đào tạo, giúp sinh viên hình thành năng lực đặt câu hỏi, tư duy phản biện, tìm kiếm bằng chứng và từng bước tham gia vào quá trình sáng tạo tri thức.

PGS, TS Nguyễn Minh Hằng cho biết, diễn đàn hôm nay còn có một ý nghĩa đặc biệt khác khi sinh viên Việt Nam và Trung Quốc có cơ hội trao đổi về những vấn đề chung của thời đại từ những trải nghiệm, ngành học và bối cảnh văn hóa khác nhau. Chính sự khác biệt ấy làm cho đối thoại học thuật trở nên cần thiết và có giá trị. Qua việc cùng nghiên cứu, lắng nghe và phản biện, các bạn không chỉ hiểu sâu hơn về vấn đề mình nghiên cứu mà còn góp phần xây dựng sự tin cậy, hiểu biết và những kết nối bền vững giữa thế hệ trẻ hai nước.

GS, TS Cố Đào – Viện trưởng Viện Nhân văn, Đại học Thanh Hoa bày tỏ, từ thực tế trí tuệ nhân tạo có thể dịch ngôn ngữ ngày càng nhanh nhưng chưa thể tự động xóa bỏ khoảng cách trong nhận thức văn hóa, ông cho rằng: “Khi giao tiếp ngày càng dễ dàng, sự thấu hiểu lại càng trở nên quý giá”. Theo GS, TS Cố Đào, giá trị của nghiên cứu nhân văn trong thời đại AI không nằm ở việc khước từ công nghệ, mà ở khả năng chuyển những công cụ mới thành những câu hỏi mới và duy trì tinh thần độc lập trong phán đoán học thuật.

Diễn đàn đã nhận được hơn 50 bài tham luận của sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh đến từ các cơ sở giáo dục trong và ngoài nước. Số lượng và sự đa dạng của các bài viết cho thấy mối quan tâm sâu rộng của người học hai nước đối với những vấn đề liên ngành, có tính thời sự, đồng thời khẳng định vai trò kết nối của Diễn đàn trong việc thúc đẩy nghiên cứu, trao đổi học thuật và đối thoại nhân văn Việt Nam – Trung Quốc. Sau quá trình phản biện và tuyển chọn, gần 30 bài viết đã được lựa chọn trình bày tại Diễn đàn.

Diễn đàn cũng đánh dấu bước phát triển tiếp theo của hoạt động giao lưu sinh viên giữa Trường Đại học Ngoại Thương và Đại học Thanh Hoa (Top 17 thế giới, Top 1 Châu Á theo QS 2026). Từ những cuộc gặp gỡ nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, hợp tác giữa hai trường đã từng bước chuyển sang xây dựng một không gian học thuật có chiều sâu, nơi sinh viên được trình bày ý tưởng, tham gia phản biện, tiếp nhận góp ý và từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu.

Đoàn Đại học Thanh Hoa tham dự Diễn đàn có 26 thành viên, do GS, TS Cố Đào, Viện trưởng Viện Nhân văn, Đại học Thanh Hoa làm Trưởng đoàn; cùng các cán bộ giảng viên, nghiên cứu viên sau tiến sĩ, nghiên cứu sinh tiến sĩ, trợ giảng và các sinh viên.

Với những kết quả đã đạt được, Ban Tổ chức kỳ vọng Diễn đàn sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, giúp sinh viên hai nước Việt Nam – Trung Quốc mở rộng mạng lưới nghiên cứu, nuôi dưỡng tinh thần học thuật cởi mở và độc lập, đồng thời từng bước hình thành cơ chế giao lưu thường xuyên, bền vững giữa hai cơ sở đào tạo.

Một số hình ảnh tại Diễn đàn Học thuật Sinh viên Việt - Trung 2026 với chủ đề “Tư duy nhân văn trong thời đại AI”:

Minh Ngọc