GDP/người vượt 5.000 USD: Tiêu dùng Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới?
GDP bình quân đầu người Việt Nam đã vượt 5.000 USD, trong khi mục tiêu tăng trưởng hai chữ số đang đặt nền kinh tế trước một giai đoạn phát triển mới. Nếu thu nhập tiếp tục cải thiện, thay đổi có thể không chỉ nằm ở quy mô sức mua mà còn ở cách hơn 100 triệu người Việt tiêu dùng. Với độ phủ khoảng 98% hộ gia đình, Masan Consumer (HOSE: MCH) là một trong những doanh nghiệp đáng chú ý trước sự dịch chuyển này.
Từ 5.000 USD đến mục tiêu 8.500 USD/người
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc mới của kinh tế Việt Nam khi GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, tăng 326 USD so với năm trước. Theo Cục Thống kê, quy mô GDP đạt khoảng 514 tỷ USD và Việt Nam bước vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao.
Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, cao nhất cùng kỳ kể từ năm 2011; riêng quý II tăng 8,39%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,9%.
Xa hơn, Quốc hội đặt mục tiêu GDP bình quân giai đoạn 2026–2030 tăng từ 10%/năm trở lên, trong khi GDP bình quân đầu người được định hướng đạt khoảng 8.500 USD vào năm 2030. Nếu quỹ đạo tăng trưởng cao được duy trì, thu nhập người dân tiếp tục cải thiện có thể tạo nền tảng cho những thay đổi sâu hơn của thị trường tiêu dùng.
Những chuyển dịch tương tự từng xuất hiện tại các thị trường lớn ở châu Á. Tại Trung Quốc, khi thu nhập và tầng lớp trung lưu mở rộng, cơ cấu FMCG dần dịch chuyển từ phân khúc phổ thông sang những phân khúc có giá trị cao hơn. Theo tài liệu của Masan Consumer, thị trường tiêu dùng Việt Nam hiện được đánh giá đang ở giai đoạn tương đương Trung Quốc khoảng 7–10 năm trước trên hành trình phát triển.
Ấn Độ cũng đang chứng kiến một quá trình tương tự theo cách riêng. BCG nhận định thị trường bán lẻ nước này đang được định hình bởi sự mở rộng của tầng lớp khá giả và xu hướng cao cấp hóa, song song với yêu cầu ngày càng cao về giá trị nhận được từ mỗi khoản chi tiêu.
Việt Nam không nhất thiết lặp lại con đường của Trung Quốc hay Ấn Độ. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các thị trường này cho thấy khi thu nhập tăng, thị trường tiêu dùng có thể thay đổi không chỉ về quy mô mà cả về cơ cấu nhu cầu.
Khi tăng trưởng kinh tế chuyển thành giá trị
tiêu dùng cao hơn
Khi thu nhập tăng và những nhu cầu cơ bản dần được đáp ứng, người tiêu dùng có xu hướng tìm kiếm thực phẩm chất lượng hơn, bữa ăn tiện lợi hơn, sản phẩm tốt hơn cho sức khỏe và những thương hiệu mang lại giá trị phù hợp hơn.
Boston Consulting Group (BCG) gọi quá trình chuyển sang những sản phẩm có giá trị cao hơn trong cùng một ngành hàng là cao cấp hóa. Xu hướng này không đơn thuần là lựa chọn sản phẩm có giá cao hơn; chất lượng và giá trị thực nhận được ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quyết định mua hàng.
Với những ngành hàng đã có độ thâm nhập cao, điều này mở ra một phương trình tăng trưởng khác: thay vì chỉ bán thêm về số lượng, doanh nghiệp có thể tăng trưởng khi người tiêu dùng nâng cấp lựa chọn hoặc mở rộng chi tiêu sang những nhu cầu mới.
Ở góc độ vĩ mô, tiêu dùng và dịch vụ cũng được xem là những động lực cần tiếp tục mở rộng, bên cạnh đầu tư, sản xuất và xuất khẩu, để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai chữ số của Việt Nam.
Nếu GDP bình quân đầu người tiến từ hơn 5.000 USD hiện nay tới mục tiêu khoảng 8.500 USD vào năm 2030, điều đáng theo dõi vì vậy không chỉ là người Việt sẽ chi tiêu nhiều hơn bao nhiêu, mà họ sẽ chi tiêu khác đi như thế nào.
MCH đứng ở đâu trong chu kỳ tiêu dùng mới?
Các thương hiệu của MCH hiện diện tại khoảng 98% hộ gia đình Việt Nam và doanh nghiệp giữ vị trí dẫn đầu ở nhiều ngành hàng tham gia. Với độ phủ đã ở quy mô lớn, dư địa tăng trưởng ngày càng gắn với khả năng tạo thêm giá trị từ tập người tiêu dùng hiện hữu.
Một hướng đi là nâng giá trị các ngành hàng cốt lõi. Trong gia vị, CHIN-SU đang mở rộng sang những sản phẩm có giá trị cao hơn; trong thực phẩm tiện lợi, Omachi tập trung vào phân khúc cao cấp. Song song đó, MCH phát triển những không gian tiêu dùng mới thông qua đồ uống, chăm sóc gia đình và cá nhân.
Kết quả quý II/2026 phần nào phản ánh các động lực này. Doanh thu MCH tăng 14,2% so với cùng kỳ, trong đó sản lượng tăng 12,5%. Một số mảng mới ghi nhận tốc độ cao hơn đáng kể, với chăm sóc gia đình và cá nhân tăng 59,6%, trong khi kinh doanh quốc tế tăng 26,9%.
MCH đồng thời khai thác sâu hơn mạng lưới phân phối thông qua Retail Supreme, hướng tới gia tăng số sản phẩm và ngành hàng trên mỗi điểm bán. Ở một hướng khác, Go Global mở rộng thị trường cho những thương hiệu được xây dựng tại Việt Nam.
Như vậy, khi thu nhập và nhu cầu tiêu dùng tiếp tục nâng lên, MCH có thể tiếp cận nhiều lớp tăng trưởng: cao cấp hóa các ngành hàng cốt lõi, mở rộng sang nhu cầu mới, khai thác sâu hơn mạng lưới phân phối và tiếp cận thị trường quốc tế.
GDP/người vượt 5.000 USD tự thân không quyết định một chu kỳ tăng trưởng mới của FMCG. Nhưng nếu Việt Nam tiếp tục nâng cao thu nhập trong những năm tới, thị trường tiêu dùng có thể mở rộng cả về quy mô lẫn giá trị. Với MCH, khi thương hiệu đã hiện diện tại khoảng 98% hộ gia đình, dư địa dài hạn không chỉ nằm ở việc tiếp cận thêm người tiêu dùng, mà ở khả năng tạo thêm giá trị khi chính nhu cầu của những người tiêu dùng hiện hữu ngày càng nâng lên.