Những ngôi trường mới giữa đại ngàn Trường Sơn

Những người lính dưới nắng lửa

"Mai nhiệt độ ngoài trời lên tới 39 độ C, anh em nhớ mang theo nước chanh để giải nhiệt…”. Lời nhắc trong bữa cơm sáng sớm của những người lính Đồn Biên phòng Tr’hy cũng là khởi đầu cho một ngày dài mồ hôi đẫm áo trên công trường xây dựng trường học vùng cao. Mùa hè ở những xã biên giới phía Tây Đà Nẵng không chỉ khắc nghiệt bởi cái nắng gay gắt, oi nồng. Những cung đường quanh co, dốc cao, nhiều đoạn bị sạt lở, chia cắt khiến việc vận chuyển vật liệu, máy móc và nhân lực lên công trường gặp không ít trở ngại. Cuối năm 2025, tuyến đường ĐH4.NG qua xã La Êê từng được công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai, cho thấy những khó khăn mà các lực lượng phải đối mặt khi triển khai các công trình ở vùng biên.

Nhìn từ xa, ngôi trường mới đang được xây dựng trên một triền núi hình yên ngựa. Các khối nhà nằm ở nhiều cao độ khác nhau, nối tiếp theo sườn núi như những bậc thang. Thượng tá Lê Đạt, cán bộ trinh sát Đồn Biên phòng La Êê cho biết, nếu những công trình tại Hùng Sơn, La Dêê, Đắc Pring chịu cái nắng tám phần thì ở La Êê phải chịu đến mười phần. Những ngày đầu thi công, khi phương tiện cơ giới còn thiếu, nhiều phần việc phải thực hiện thủ công. Có thời điểm, năm người cùng đào một hố móng; chỉ sau hai ngày, bàn tay đã chai sần, rớm máu. Sau đó là những ngày đan sắt, làm dầm móng, chân móng trong cái nóng hầm hập của công trường. Sắt thép hấp hơi nóng, chạm tay vào bỏng rát; nhiều người phải đội khăn ướt lên đầu để chống nắng.

Trong điều kiện ấy, yêu cầu về tiến độ vẫn được đặt lên hàng đầu. Từ tháng 6, trước yêu cầu cấp thiết về tiến độ, Sư đoàn 375, Quân chủng Phòng không - Không quân tiếp tục tăng cường lực lượng. Mỗi công trường có hơn 50 cán bộ, chiến sĩ, trong đó nhiều người là cán bộ, đảng viên có tay nghề xây dựng vững vàng. Nhìn bảng dự báo thời tiết với nền nhiệt được dự báo cao, Đại úy Võ Văn Chung nhắc đồng đội tranh thủ ra quân sớm, bám sát tiến độ nhưng phải bảo đảm chất lượng từng hạng mục. Nói rồi, anh trực tiếp leo lên giàn giáo, thực hiện những phần việc đầu tiên.

Từng được đào tạo qua lớp công binh, sau đó tích lũy thêm kinh nghiệm từ những đợt hành quân dã ngoại giúp dân, anh Chung tự học, tự rèn tay nghề để có thể đảm nhận nhiều công việc, từ đó góp phần cùng đơn vị hoàn thành nhiệm vụ được giao. Khi nói về kỹ thuật xây dựng, anh đặc biệt lưu ý từng hàng gạch phải thẳng, mạch vữa đều, các viên gạch được xếp so le để bảo đảm kết cấu.

Tại La Dêê và Đắc Pring, Thiếu tá Đinh Văn Tháo, người Giẻ Triêng, mang trên vai từng bó sắt nặng, bước qua công trường trong cái nóng bỏng rát. Nhìn đôi vai nghiêng xuống dưới sức nặng của vật liệu, có thể cảm nhận được sự nhọc nhằn của công việc; song người lính vẫn nở nụ cười và nói rằng nhiều anh em đã quen với nắng gió đại ngàn. Khi công trình bước vào giai đoạn tăng tốc, nhịp làm việc trên các sườn núi cũng trở nên khẩn trương hơn. Công nhân, bộ đội và dân quân thay nhau bám công trường, tăng ca, tăng kíp; những chuyến xe chở vật liệu nối nhau vượt dốc trong đêm, ánh đèn từ khu vực thi công hắt lên những triền núi. Có thời điểm, công nhân làm việc xuyên đêm để đổ bê tông sàn tầng 1, tầng 2.

Mục tiêu được xác định rõ là hoàn thành giai đoạn 1, khánh thành đồng loạt vào ngày 5/9 để kịp đưa trường vào sử dụng ngay từ đầu năm học 2026 - 2027. Trên công trường, khẩu hiệu “quyết tâm đưa công trình về đích đúng hạn” không chỉ được thể hiện trên những tấm bảng, mà còn hiện hữu trong nhịp làm việc liên tục của cán bộ, chiến sĩ, công nhân và dân quân. Đêm xuống, những đoàn xe chở vật liệu vẫn bật đèn pha, vượt qua các con dốc cao và khúc cua tay áo để tiến về công trường. Ánh điện rọi xuống những khối nhà đang dần hoàn thiện, giữa đó là bóng dáng người lính và công nhân miệt mài làm việc. Với người dân vùng biên, ánh sáng ấy cũng trở thành tín hiệu về một ngôi trường đang đến gần.

Ý Đảng hợp lòng dân, biên cương rộn niềm vui

Ở những bản làng nằm giữa đại ngàn, mỗi khối nhà trường mọc lên lại gắn với một câu chuyện về hành trình đi tìm con chữ của các thế hệ trước. Bởi vậy, người dân không chỉ đứng bên ngoài công trường nhìn tiến độ, mà còn gửi vào từng công trình những kỳ vọng rất cụ thể về tương lai của con em mình.

Tại Hùng Sơn, đồng bào Cơ Tu đi rẫy trở về thường dừng lại ở đầu con dốc, nhìn những khối bê tông ngày một cao. Đây là một trong những công trình quy mô lớn nhất ở vùng cao Hùng Sơn, vì vậy mỗi bước phát triển của công trình đều thu hút sự quan tâm của bà con. Chị Bling Thị Hon xúc động nói: Đảng và Nhà nước lựa chọn Hùng Sơn để xây trường sẽ giúp con em đồng bào tiếp tục con đường học tập ngay giữa đại ngàn; đặc biệt, khi mùa mưa khiến đường sá bị chia cắt, các em vẫn có trường học ngay tại bản. Chị Briu Thị Nem cùng bà con đi từ nương rẫy về, nói giản dị rằng trước đây bộ đội làm nhà giúp dân trong Chiến dịch Quang Trung, nay lại đến làm trường. Với bà con, hình ảnh ấy tiếp tục cho thấy sự gắn bó giữa quân và dân, nhất là ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Trung tá Zơ Râm Thân, người Giẻ Triêng lớn lên tại La Êê, hiểu rõ nhất ý nghĩa của ngôi trường đang được xây dựng trên quê hương mình. Khi còn nhỏ, anh từng nghe cha mẹ dặn rằng muốn học lên cấp II, cấp III thì phải đi bộ ròng rã bảy ngày đường ra trung tâm huyện. Những năm tháng ấy đã trở thành ký ức sâu đậm, để rồi khi trưởng thành trong môi trường quân đội, anh càng thấm thía giá trị của việc đưa trường học về gần với bản làng. Với anh, đây là một quyết sách mang tầm chiến lược, bởi một ngôi trường không chỉ giải quyết nhu cầu học tập trước mắt mà còn mở ra cơ hội để trẻ em vùng biên tiếp cận tri thức, thay đổi tương lai. Vì vậy, anh tự nguyện đem sức lực và trí tuệ góp phần hiện thực hóa chủ trương ấy, với mong muốn những thế hệ sau không phải băng rừng, vượt suối nhiều ngày để tìm nơi học tập.

Tình cảm của bà con dành cho những người đang dựng trường cũng được gửi gắm bằng những món quà mộc mạc. Thỉnh thoảng, người dân mang rau xanh, buồng chuối tới điểm đóng quân, gửi lời cảm ơn những người lính Cụ Hồ. Đứng bên công trình đang hoàn thiện, cán bộ, chiến sĩ và bà con cùng nói về một tương lai mà ở đó những đứa trẻ có thể học tập ngay trên quê hương, thay vì phải rời bản làng để tìm trường.

Để kỳ vọng ấy sớm trở thành hiện thực, chính quyền thành phố đang bám sát từng công trường, từng phần việc. Những ngày cuối tháng 8 vừa qua, trong chuyến công tác tại các xã biên giới, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Lê Ngọc Quang trực tiếp kiểm tra tiến độ xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Đắc Pring. Trước khối lượng công việc còn lớn trong khi thời gian đến khai giảng chỉ còn khoảng ba tuần, Bí thư Thành ủy yêu cầu các đơn vị tiếp tục tăng cường nhân lực, bố trí lực lượng khoa học, hợp lý và tổ chức tăng ca để đẩy nhanh tiến độ. Ông đánh giá quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn về thủ tục, đất đai, mặt bằng, vật liệu và năng lực nhà thầu, song ghi nhận sự vào cuộc chính quyền, doanh nghiệp và lực lượng vũ trang đã giúp tiến độ từng bước được cải thiện.

Từ nay đến ngày khai giảng, yêu cầu được đặt ra là ưu tiên hoàn thành các hạng mục thiết yếu, nhất là phòng học, khu nội trú dành cho giáo viên và học sinh, bảo đảm điều kiện phục vụ năm học mới. Ngành giáo dục được yêu cầu khẩn trương chuẩn bị đầy đủ thiết bị dạy học, sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên; ngành y tế chuẩn bị các điều kiện về vệ sinh, an toàn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe học sinh. Chính quyền cấp xã tiếp tục phối hợp, vận động các gia đình đưa con em đến học tại trường mới và cùng tham gia hoàn thiện cơ sở vật chất.

Tấn Tài - Văn Chương