Xây dựng Nông thôn mới ở Hà Nội:Tăng tốc theo hướng hiện đại, thực chất
Năm 2026, Hà Nội dự kiến hoàn thiện thủ tục, hồ sơ xét công nhận 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), mở đầu cho mục tiêu đến năm 2030 có 80% số xã đạt chuẩn NTM và 20% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại. Hiện, nhiều địa phương đã chủ động rà soát từng chỉ tiêu, phân công rõ người, rõ việc, tập trung nguồn lực để từng bước nâng chất lượng nông thôn theo hướng xanh, văn minh, hiện đại và phù hợp quá trình đô thị hóa.
Chủ động rà soát, phấn đấu đưa 3 xã về đích trong năm 2026
Bước vào giai đoạn xây dựng nông thôn mới 2026 - 2030, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% số xã đạt chuẩn NTM và 20% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại. Riêng trong năm 2026, thành phố dự kiến hoàn thiện thủ tục, hồ sơ xét, công nhận 3 xã đạt chuẩn theo Bộ tiêu chí xã NTM thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030.
Đáng chú ý, trong khi thành phố đang tiếp tục hoàn thiện bộ tiêu chí, một số địa phương đã chủ động rà soát thực trạng, xác định rõ những nội dung đã đạt, chưa đạt để xây dựng lộ trình, huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện. Tại xã Kiều Phú, xây dựng NTM được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2026. UBND xã đã ban hành kế hoạch thực hiện các tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời, cụ thể hóa nhiệm vụ đến từng bộ phận, cán bộ, công chức. Riêng Phòng Kinh tế xã Kiều Phú đã cụ thể hóa 27 nội dung, chỉ tiêu, phân công nhiệm vụ cho 3 lãnh đạo phòng và 7 chuyên viên. Tinh thần “6 rõ” gồm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ quy trình và rõ kết quả được xác định là yêu cầu xuyên suốt.
Còn tại xã Hát Môn, mặc dù bộ tiêu chí của thành phố chưa được ban hành, xã đã căn cứ Bộ tiêu chí quốc gia để chủ động rà soát. Đến tháng 6/2026, địa phương có 31/47 chỉ tiêu đạt yêu cầu. Từ kết quả rà soát, xã xây dựng kế hoạch cụ thể, tập trung nguồn lực đầu tư để phấn đấu hoàn thành xây dựng NTM trong năm 2026. Không chỉ đặt mục tiêu đạt chuẩn, Hát Môn còn hướng đến nâng cao chất lượng phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân. Đảng ủy xã đã ban hành Chương trình số 05-CTr/ĐU ngày 28/10/2025 về “Tập trung xây dựng nông thôn mới hiện đại; thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với du lịch sinh thái trải nghiệm giai đoạn 2025 - 2030”. Theo đó, Hát Môn đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân 13,5%; thu nhập bình quân đạt 107 triệu đồng/người/năm; giảm 10% số hộ cận nghèo so với năm 2025.
Cùng với sự tích cực, chủ động từ cơ sở, để triển khai xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 2376/QĐ-UBND ngày 7/5/2026 về việc xác định nhóm xã thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về NTM. Theo đó, toàn thành phố có 36 xã nhóm 1 và 39 xã nhóm 2. Việc phân nhóm là cơ sở để các địa phương đánh giá đúng điều kiện, hiện trạng, từ đó xác định lộ trình thực hiện phù hợp, tránh đầu tư dàn trải, sử dụng nguồn lực hiệu quả.
Hướng tới nông thôn hiện đại, văn minh
Nếu như giai đoạn trước, xây dựng NTM tập trung nhiều vào hoàn thiện kết cấu hạ tầng và các điều kiện thiết yếu thì giai đoạn 2026 - 2030 cho thấy yêu cầu cao hơn về chất lượng phát triển, môi trường sống, ứng dụng công nghệ và khả năng tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Dự thảo Bộ tiêu chí xã NTM thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030 gồm 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu, kế thừa kết quả của giai đoạn trước đồng thời bổ sung nhiều yêu cầu mới. Trong đó, chuyển đổi số được đẩy mạnh trong quản lý nhà nước, sản xuất và đời sống; yêu cầu về môi trường cũng được nâng lên với mục tiêu 100% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý; tối thiểu 80% rác thải được phân loại tại nguồn và không còn tình trạng chôn lấp trực tiếp chất thải sinh hoạt.
Đối với nhóm 1 - những xã có điều kiện phát triển thuận lợi hơn, tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều chỉ tiêu dự kiến được đặt ở mức cao. Tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người phải đạt từ 10,5%/năm trở lên; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt tối thiểu 40%; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều không vượt quá 1,5%. Các xã cũng phải đẩy mạnh nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; xây dựng ít nhất 2 mô hình thôn thông minh và bảo đảm tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến đạt từ 93% trở lên.
Với nhóm 2, các chỉ tiêu được thiết kế phù hợp hơn với điều kiện thực tế nhưng vẫn hướng tới nâng dần chất lượng phát triển. Đáng chú ý, nhóm này được yêu cầu phát triển ít nhất 5 sản phẩm OCOP 4 sao hoặc 10 sản phẩm OCOP 3 sao còn hiệu lực, qua đó khuyến khích khai thác thế mạnh sản xuất, tạo giá trị gia tăng và nâng thu nhập ở khu vực nông thôn.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Đình Hoa, Sở được UBND thành phố giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan xây dựng Bộ tiêu chí xã NTM thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030. Việc hoàn thiện bộ tiêu chí không chỉ nhằm xác lập “thước đo” cho các địa phương mà còn phải bảo đảm sát điều kiện thực tế, tạo cơ sở để phân bổ nguồn lực và tổ chức thực hiện hiệu quả.
Với việc từng bước hoàn thiện bộ tiêu chí, phân nhóm các xã theo điều kiện phát triển và giao cụ thể sở, ngành phụ trách từng chỉ tiêu, Hà Nội đang tạo nền tảng cho chặng đường xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030 theo hướng thực chất hơn. Quan trọng hơn, sự chủ động từ cơ sở cho thấy xây dựng NTM đang được chuyển hóa thành những nhiệm vụ cụ thể, có người chịu trách nhiệm, có tiến độ và kết quả để đánh giá, hướng tới diện mạo nông thôn Thủ đô xanh, văn minh, hiện đại hơn.
“Trang thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Hà Nội”