Hà Nội xây dựng hệ sinh thái giáo dục số trên nền tảng dữ liệu
Theo Báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tại Hội nghị Tổng kết năm học và triển khai nhiệm vụ năm học mới, Thành phố đang tiếp tục triển khai hệ sinh thái giáo dục số theo hướng quản trị dựa trên dữ liệu, phục vụ dạy và học, hướng tới sự phát triển toàn diện, bình đẳng và cá thể hóa cho học sinh.
Chuẩn hóa dữ liệu, hình thành hồ sơ số xuyên suốt
Hà Nội hiện có hơn 2,3 triệu học sinh và đội ngũ trên 133.000 cán bộ, giáo viên. Thống kê nhân sự toàn ngành đầu năm học 2025 - 2026 ghi nhận 173.426 nhân sự trực tiếp, gồm 8.446 cán bộ quản lý, 133.297 giáo viên và 31.581 nhân viên.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho rằng, quy mô lớn đòi hỏi phương thức quản trị mới, trong đó dữ liệu không chỉ phục vụ báo cáo mà còn là cơ sở cho quyết định điều hành, phân bổ nguồn lực và nâng cao chất lượng dạy học.
Thành phố đang xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dùng chung theo nguyên tắc “Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Dùng chung”. Trọng tâm là hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, tích hợp cơ sở dữ liệu giáo viên và học sinh, hướng tới hình thành “nguồn sự thật thống nhất” (Single Source of Truth).
Đối với học sinh, Hà Nội đã triển khai cấp mã định danh học tập (Learning ID) cho 100% trẻ mầm non và học sinh phổ thông trên địa bàn. Mã định danh được sử dụng xuyên suốt quá trình học tập, không thay đổi khi học sinh chuyển cấp hoặc chuyển trường.
Trên nền tảng dữ liệu được chuẩn hóa, các nhà trường từng bước chuyển trọng tâm từ nhập liệu sang khai thác, phân tích và phục vụ. Dữ liệu được sử dụng trong quản lý kết quả học tập, sức khỏe học đường, chỉ số EQ và học bạ số.
Trong đó, điểm số được nhập theo phân quyền bảo mật; hệ thống tự động tính toán, phân tích và kết xuất báo cáo theo lớp, môn học hoặc giáo viên. Các thông tin về chiều cao, cân nặng, thị lực, chỉ số BMI và lịch sử bệnh học đường được số hóa, tích hợp vào hồ sơ học sinh. Hệ thống cũng cho phép theo dõi tâm lý, trí tuệ cảm xúc và hành vi thích ứng của học sinh.
Đối với học bạ số, đến nay có 96,5% học bạ học sinh được tạo lập và ký số thành công. Theo số liệu từ hệ thống thống kê gửi học bạ lên Cổng Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong tổng số 1.812 trường học với 1.769.226 học sinh, đã có 1.710.185 học bạ hoàn thành ký số. Hệ thống gửi thành công 1.677.074 học bạ lên Cổng của Bộ; 5.697 học bạ đang chờ xử lý và 2.550 học bạ chưa gửi.
Các dữ liệu học tập, sức khỏe thể chất, chỉ số EQ và học bạ số được liên kết thông qua mã định danh học tập. Qua đó, hồ sơ số được theo dõi xuyên suốt quá trình học tập, hỗ trợ giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu nhận diện những thay đổi về kết quả học tập, sức khỏe và tâm lý của học sinh để phối hợp với gia đình.
HanoiStudy, AI và quản trị giáo dục theo dữ liệu
Cùng với cơ sở dữ liệu dùng chung, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội phát triển nền tảng học tập số HanoiStudy, giữ vai trò trục LMS (Learning Management System) thống nhất của Thành phố.
HanoiStudy kết nối các LMS của nhà trường và đơn vị cung cấp thông qua chuẩn dữ liệu và API dùng chung, theo nguyên tắc “Kế thừa - Kết nối - Quản lý tập trung”. Hoạt động dạy học tại các cơ sở được duy trì liên tục, trong khi dữ liệu học tập, kiểm tra và đánh giá được tập trung về Sở phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.
Thành phố đồng thời xây dựng kho học liệu số dùng chung. Học liệu, ngân hàng câu hỏi và bài kiểm tra được chuẩn hóa, định danh theo đơn vị kiến thức của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018; được kiểm định, phân lo`ại và chia sẻ theo cấp học, môn học, chủ đề.
Theo thống kê khai thác trên HanoiStudy, kho học liệu số có 5.628 học liệu đã được duyệt, dung lượng lưu trữ 52,6 GB. Trong đó, có 2.251 học liệu được học, chiếm 40%; 2.155 học liệu đã hoàn thành, tương ứng tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ học tập 95,7%.
Với một tài khoản thống nhất, giáo viên và học sinh có thể tham gia các hoạt động dạy học số. Giáo viên quản lý lớp học, khai thác học liệu, giao nhiệm vụ, tổ chức kiểm tra trực tuyến và theo dõi tiến độ; học sinh truy cập kho học liệu, thực hiện nhiệm vụ và nhận kết quả học tập trên hệ thống.
AI được ứng dụng để hỗ trợ khai thác dữ liệu, tìm kiếm học liệu, xây dựng bài giảng, tạo ngân hàng câu hỏi và đề kiểm tra, đồng thời phân tích mức độ đạt được của học sinh để gợi ý nội dung học tập phù hợp.
Đối với công tác quản lý, AI hỗ trợ tra cứu số liệu bằng ngôn ngữ tự nhiên, tổng hợp báo cáo và cảnh báo các dấu hiệu bất thường trong dạy học, kiểm tra, đánh giá. Trên hệ thống, trường THCS Xuân La có 1.156 bài giảng được khởi tạo, đứng đầu; trường THCS Ngọc Lâm có 554 bài giảng.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội xác định kết quả do AI cung cấp phải được giáo viên và cán bộ quản lý kiểm tra trước khi sử dụng.
Dữ liệu cũng được khai thác trong quản trị đội ngũ. Dashboard tổng hợp tình hình sử dụng LMS, với 95 trên tổng số 1.881 trường sử dụng trực tiếp, cung cấp thông tin về mức độ chia sẻ học liệu và bài kiểm tra theo địa bàn, cấp học. Việc kết hợp dữ liệu định mức nhân sự, thời khóa biểu và lịch báo giảng cho phép nhận diện tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, phục vụ phương án “điều động số” giáo viên theo nhu cầu thực tế.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu triển khai nền tảng số đồng bộ, tập trung để dữ liệu của ngành bảo đảm “Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Dùng chung”. Nguyên tắc “Nhập một lần” được áp dụng nhằm hạn chế việc giáo viên phải nhập lại cùng một dữ liệu cho nhiều công tác chuyên môn.
Dữ liệu sau khi nhập được chuẩn hóa, kiểm tra, làm sạch và cập nhật thường xuyên trên hệ thống dùng chung. Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) của ngành Giáo dục Hà Nội được kết nối với IOC của UBND Thành phố và Thành ủy, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.